آموزش الکتریسیته

نرم افزار n فضای جدیدی برای آموزش الکتریسیته و الکترونیک است. معلم ها، دانش آموزان و علاقمندان الکترونیک می توانند وسایل مختلف الکترونیکی را بسازند و درستی آن را بررسی کنند و آن را تعمیر کنند. مدارات الکترونیک و قطعات الکترونیک را به صورت سه بعدی طراحی کنند. نرم افزار شامل 100 مثال و مساله برای معلمین و دانش آموزان است که می توانند از آن استفاده کنند. تمام وسایل الکترونیکی مانند باطری ها، مقاومت ها، دیودها، ترانزیستورها و LED ها و .. به آسانی از منوی کنار آن قابل دسترسی هستند و با آوردن وسایل به صفحه اصلی می توان مدارهای دلخواه را ساخت و در منو سمت راست طرح مدار را مشاهده کرد.

 

در صورت تمایل به داشتن نرم افزار به آدرس:

فلکه ساعت - سردار جنگل جنوبی - فرعی اول - کافی نت فانتوم مراجعه نمائید.

استفاده از سقف های گنبدی شکل در نیروگاه های هسته ای

 سوخت یک نیروگاه هسته ای ، اورانیوم است. اورانیوم عنصری است که در اکثر مناطق جهان از زیرزمین استخراج می شود. اورانیوم بعداز مرحله کانه آرایی بصورت قرصهای بسیار کوچکی در داخل میله های بلند قرار گرفته و داخل رآکتور نیروگاه نصب می شوند. کلمه «Fission» به معنی شکافت است. در داخل رآکتور یک نیروگاه اتمی ، اتمهای اورانیوم تحت یک واکنش زنجیره ای کنترل شده ، شکافته می شوند. در یک واکنش زنجیره ای ، ذرات حاصل از شکافت اتم به سایر اتمهای اورانیوم برخورد کرده و باعث شکافت آنها می گردند. هریک از ذرات آزاد شده مجدداً باعث شکافت سایر اتمها در یک واکنش زنجیره ای می شود. درنیروگاههای هسته ای ، معمولاً از یک سری میله های کنترل جهت تنظیم سرعت واکنش زنجیره ای استفاده می گردد. عدم کنترل این واکنشهامی تواند منجربه تولید بمب اتم شود. اما در بمب اتم ، تقریباً ذرات خالص اورانیوم 235 یا پلوتونیوم (باشکل و جرم معینی) باید با نیروی زیادی در کنارهم قرار گیرند. چنین شرایطی در یک رآکتور هسته ای وجود ندارد.

واکنشهای زنجیره ای همچنین باعث تولید یک سری مواد رادیواکتیو می شوند. این مواد در صورت رهایی می توانند به مردم آسیب برسانند. بنابراین آنها را به شکل جامد نگهداری می کنند. این مواد در گنبدهای بتنی بسیار قوی نگهداری می شوند تا در صورت بروز حوادث مختلف ، خطری بوجود نیاید (به تصویر اول توجه کنید).
واکنشهای زنجیره ای باعث تولید انرژی گرمایی می شوند. این انرژی گرمایی برای جوشاندن آب در قلب رآکتور مورد استفاده قرار می گیرد. بنابراین ، به جای سوزاندن سوخت ، در نیروگاههای هسته ای ، اتمها از طریق واکنش زنجیره ای شکافته شده و انرژی گرمایی تولید می کنند. این آب از اطراف رآکتور به قسمت دیگری از نیروگاه فرستاده می شود.(تصویر دوم). در این قسمت که مبدل گرمایی نامیده می شود، لوله های پر از آب حرارت داده شده و بخار تولید می کنند. سپس بخار حاصله باعث گردش توربین و درنتیجه تولید برق میشود.

سقف تیرچه بلوک

روش سقف سازی تیرچه و بلوک ترکیبی است از دو روش پیش ساخته و بتن درجا که در این روش مزایای پیش ساختگی همانند سرعت ساخت و هزینه کم قالب بندی و آرماتوربندی و کیفیت خوب بتن ساخته شده در کارخانه با جنبه های مثبت بتن ریزی درجا همانند عدم نیاز به جرثقیل به خوبی تلفیق شده است.
از مزایای دیگر مصرف کمتر فولاد در این نوع سقف در مقایسه با سقف طاق ضربی - تیرآهن از دلایل عمده توسعه این روش در سالهای اخیر در ایران است.
بخش اول : نکاتی در مورد بتن پیش تنیده و آرمه و سقفهای بتنی

ضعف عمده بتن پایین بودن مقاومت کششی در آن میباشد که حدود 1/10 تا 1/20 مقاومت فشاری آن است و به علت وجود این ضعف جز در موارد خاص همانند شالوده های حجیم و دیواره های حایل وزنی , بتن به تنهایی قابل استفاده نمی باشد.
در قطعات خمشی صفحات پایین تر از صفحه خنثی , کشیده شده و صفحات بالاتر فشرده میشوند . اگر در ساخت این قطعات تنها از بتن استفاده شود توان باربری بسیار کمی خواهند داشت زیرا توان باربری آنها با تاب کششی بسیار ناچیز بتن محدود خواهد شد در صورتی که مقدار زیادی از این تاب فشاری بتن بدون استفتده می ماند.

برای رفع این ضعف بتن ( کمبود تاب کششی ) به دو روش عمل میشود:
1 - مسلح کردن بتن برای تحمل تنشهای کششی.
2 - ایجاد پیش تنیدگی در بتن برای جبران تنشهای کششی که در مراحل اجرا و بهره برداری در آن ایجاد خواهد شد.

در هر دو روش از فولاد که چسبندگی خوبی با بتن دارد و ضریب انبساط حرارتی آن با ضریب انبساط حرارتی بتن تقریبا برابر است استفاده میشود.
قابل ذکر است که فرق اساسی بتن آرمه و بتن پیش تنیده در آن است که در بتن آرمه فولاد و بتن هنگام ساخت بطور ساده کنار هم قرار میگیرند و تنش هر دو در منطقه کششی مقطع , از نوع کششی است. در حالیکه در بتن پیش تنیده یک نوع اتحاد فعال بین آنها وجود دارد به این شکل که ابتدا فولاد توسط جکهای هیدرولیکی بسیار قوی کشیده میشود و بعد از ایجاد پیوستگی کافی بین فولاد و بتن , جکها به آرامی رها کشته و بتن را تحت تنش فشاری قرار میدهد که در مرحله بهره برداری تنش فولاد از نوع کششی و تنش بتن از نوع فشاری است.
در بتن آرمه به علت افزایش طول فولاد در مرحله بهره برداری در منطقه کششی بتن ترکهایی ایجاد میشود و با افزایش تنش کششی فولاد عرض ترکها زیادتر شده و در صورتیکه عرض ترکها محدود نشوند این امر روی پایایی سازه اثر زیان بخشی خواهد داشت. برای این کار مقدار تغییر طول نسبی فولاد محدود شود و چون اساس کشسانی فولاد برای انواع مختلف آن دارای مقدار ثابتی است لذا با محدود کردن تنش فولاد عرض ترکها به مقادیر پیش بینی شده ای محدود خواهد شد. به همین دلیل است که در آیین نامه های اجرایی استفاده از فولادهایی که دارای حد کشسانی بالایی ( با تنش تسلیم بیشتر از 5000 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع )هستند مجاز نمی باشد.
برای ایجاد پیش تنیدگی در بتن از فولادهای مورد استفاده در بتن مسلح نمی توان استفاده کرد چراکه حدود 1800 تا 2500 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع از تنش کشش اولیه فولاد در اثر خزش و کوتاه شدن کشسانی بتن و همچنین جمع شدگی آن در اثر خشک شدن و وادادگی فولاد و دیگر عوامل حذف و تلف میشود و حتی در صورت استفاده از مقاومترین نوع فولاد برای مسلح کردن بتن معمولی که تنش مجاز آن حدود 2800 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است تقریبا کل نیروی کششی اولیه فولاد در اثر افتهای ذکر شده تلف خواهد شد. به این دلیل در بتن پیش تنیده برای ایجاد پیش تنیدگی از فولاد با مقاومت بسیار بالا استفاده میشود تا پس از تلف شدن مقدار اولیه تنش مقدار زیادی از آن باقی بماند . بطور معمول برای تولید تیرچه پیش تنیده ار فولاد با مقاومت بسیار بالا به قطر 5 میلیمتر و دارای مقاومت 17500 تا 19000 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع استفاده میشود.
یکی از قسمتهای اصلی انواع ساختمانها سقفهای بتنی هستند که نقش اساسی آنها انتقال نیروهای قائم و افقی ناشی از وزن مرده سقف و سربارها و نیروهای حاصل از زلزله و باد به تیرها و ستونها و دیوارهای باربر است. همچنین با توجه به اینکه سقفها بخش نسبتا زیادی از قیمت تمام شده ساختمانها را تشکیل میدهند طراحان روشهای مختلفی را برای اقتصادی تر کردن ان و صرفه جویی در فولد و بتن و جلوگیری از قالب بندی بوجود آورده اند از جمله تیرچه و بلوک.
برای صرفه جویی در مصرف بتن و سبکتر کردن وزن سقف قسمتی ار مقطع سقف که در منطقه کششی قرار میگیرد حذف شده و فقط آن مقدار از سطح مقطع بتن که برای جاگذاری آرماتورها ی عرضی و کششی لازم است باقی گذاشته میشود. این روش برای کاهش وزن مرده سقف و ساختمان دارای اهمیت خاصی است. فاصله محلهای باقیمانده به حد کافی نزدیک به هم انتخاب میشوند تا مناطق فشاری و کششی مقطع بتنی سقف بطور یکپارچه عمل کند و سقف حالت اولیه خودش رو از دست ندهد. این طرح باعث ایجاد طرح دالهای مجوف , با پشت بند , لانه زنبوری و ... شده است.

در زیر مهمترین ویژگیهاای این نوع سقف در مقایسه با سقف تیرآهن – طاق ضربی و دال بتنی یکپارچه آمده است:

1)      به علت مصرف بلوک تو خالی و حذف بتن ناحیه کششی در مصرف بتن صرفه جویی می شود.

2)      به علت تولید تیرچه و بلوک در کارخانه نیروی انسانی کمتری مورد نیاز است .

3)      وزن تیرچه ها کم است به طوریکه توسط کارگران قابل نصب است و در طبقات کم نیاز به جرثقیل نیست .

4)      به علت پیش ساخته بودن تیرچه و بلوک نصب سقف بسیار آسان و سریع خواهد بود .

5)      قالب بندی زیر سقف فقط به شمع بندی و نصب چهار تراش در فاصله های معین جهت تامین تکیه گاههای موقت تیرچه ها محدود میشود .

6)      به طور یکپارچه بتن ریزی می شود و بتن کمتری نسبت به سقفهای بتن آرمه معمولی مورد نیاز است .

7)      مقاومت سقف اجرا شده با تیرچه بلوک در برابر نیروهای افقی ( باد – زلزله ) بسیار خوب است .

8)      به علت تو خالی بودن بلوک سقف عایق حرارتی و صوتی خوبی است .

9)      به علت مسطح بودن زیر سقف در مقایسه با طاق ضربی ضخامت نازک کاری به حداقل می رسد   و بار مرده سقف کمتر می شود .

10)     با توجه به مصرف کم فولاد از نظر اقتصادی مناسب است

گنبد

پوشش گنبد در ايران پييشنه ای ديرينه دارد . کمبود چوبهای استوار و کشيده که در حقيقت عنصر اصـلی پوشش تخت است ، سبب شده است که پوشش سغ sagh و گنبد روايی پيدا کند و بخصوص در دهانه های وسيع ترجای پوشش تحت را بگيرد . قديميترين شکل های منحنی در پوشش زيرين چغازنبيل متعلق به هزاره دوم ديده شده است.

با وقفه طولانی در دوران هخامنشی معماری درخشانی با پوشش مرتفع و مسطح در اوج قدرت و کارائی جلوه دارد ولی چه قبل و چه بعد از آن بعلت فراهم نبودن شرايط خاص اقتصادی در اين دوران آوردن چوب سدر از جبل عامل و ساج از گنداره هميشه ميسر نبوده و در جنگل ها و جلگه های اين سرزمين هم چوب مناسب پوشش پرورش نمی يافته است لذا طاقهای منحنی و گنبد جای اصلی خود را به عنوان يک پديده ساختاری و اقليمی در معماری ايران به آسانی پيدا می کنند .

در متون موجود ، ديرينه ترين گنبدی که به آن اشاره می شود مربوط به دوران اشکانی و اوايل ساسانی است . اين گنبد در شهر فيروز آباد و به قطر 10/16 متر بنا شده است . چنانچه ابن البلخی در توصيف شهر فيروز آباد و گنبدی که در ميانه شهر برپا شده می گويد : اردشير شهر فيروزآباد ، که اکنون هست بنا کرد و شکل آن مدور است چنانک دايره پرگار باشد . در ميان شهر آنجا که مثلاً نقطه پرگار باشد دکة انباشته برآورده است و نام آن ايوان کرده و عرب آنرا طربال گويند و بر سر آن دکه سايها ساخته و در ميان گاه آن گنبدی عظيم برآورده و آنرا گنبد کيرمان گويند و طول چهار ديوار اين گنبد تا زير قبه آن هفتاد و پنج گز است و اين ديوارها از سنگ خارا برآورده است و پس قبه عظيم از آجر بر سر آن نهاده و آب از يک فرسنگ از سر کوه رانده و به فواره بر اين سر بالا آورده و دو غدير است که يکی بوم پير گويند و ديگر بوم جوان و بر هر غديری آتشگاهی کرده است .

در دوران ساسانی گنبدسازی آنچنان رواج می گيرد و تکامل می يابد که از آن پس تا امروز پوشش گنبدی از نظر ساخت و افزير بصورت الگو و دستور العمل کلی مورد بهره برداری قرار می گيرد .

روش گنبدسازی چه در دوران ساسانی چه در دورة اسلامی آنچنان با استفاده از نظم دقيق رياضی در شکل بندی و ساختمان و با کاربست شيوه های صحيح صورت می گيرد که در همه انواع ، گنبدها بدون احتياج به گاه بست و کالبد و قالب در برابر همه نيروهای فشاری و رانشی به خوبی مقاومت می کنند ، گرچه در گوشه سازيها از اوايل دوران اسلامی تاکنون تحولاتی چند صورت گرفته است اما روش گنبدسازی در ايران همواره ويژگی اجرائی و فرهنگی خاص خود را دنبال کرده است . آنچه قابل ذکر است آنکه اين ويژگی چه در شکل چه در اجرا ( نداشتن قالب ) آنرا با گنبدهای مشرق زمين همواره متفاوف می کند .

تعريف هندسي گنبد

در تعريف هندسی ، گنبد مکان هندسی نقاطی است که از دوران چِفدی مشخص حول يک محور قائم به وجود می آيد . اما در زبان معماری : گنبد پوششی است که بر روی زمينه ای گرد برپا شود .
گنبد از سه قسمت تشکيل شده است :

1ـ گنبد خانه يعنی زمينه گنبد
2ـ بَشن = هيکل يعنی قسمتی که روی زمينه ته رنگ به صورت مکعب بالا می آيد و يک يا دو طرف آن باز است ( در گنبدهای قبل از اسلام هر چهار طرف به دهانه های باز منتهی می شد)

3ـ چپيره = جمع شده

از آنجائيکه در معماری ايرانی به ندرت به ته رنگ گرد بر می خوريم و معمولاً قسمت انتهائی بشن به شکل ، مربع و گاهی مستطيل است با چپيره کردن آنرا تبديل به دايره می کنند بعد گنبد روی آن سوار می شود . به همين دليل مرحله چپيره شدن در گنبدسازی شايان توجه است زيرا امکان داشتن زمينه گرد است که اجرای نهايی پوشش گنبد را ميسر می سازد .
معمولاً در نقشه هائی که پوشش به صورت گنبد طراحی می شود زمينه را به شکل مربع در نظر می گيرند تا به سادگی بتوان آنرا تبديل به 8 و 16 و 32 و بالاخره دايره کرد .
گنبد سازی در ايران به ندرت روی زمينه مستطيل نزديک به مربع هم اجرا شده است در اين صورت مستطيل تبديل به 6 و 12 و سپس بيضی نزديک به دايره می شود و گنبد روی بيضی قرار می گيرد . به اين نوع گنبد که مقطع افقی آن به جای دايره بيضی است کمبيزه گفته اند . از نمونه های اين نوع گنبد با ته رنگ بيضی مسجد حاج رجبعلی تهران و امامزاده زيد بن علی در ورامين قابل ذکرند .

چپيره

چپيره سازی در گنبد به دو بخش عمده تقسيم می شود :
ـ گوشه سازی = گوشه بندی
ـ شکنج = چين و چروک

ـ گوشه سازی يا گوشه بندی يعنی ساختن و تبديل کردن شکل چهار گوشه بشن به هشت گوشه و به ترتيب 16 و 32 و 64 گوشه و بالاخره دايره و با تبديل کردن شکل مستطيل نزديک به مربع به 6 و 12 گوشه و بالاخره بيضی است . در حالت اخير مستطيل بشن بايد نسبت اندازه های اضلاعش طوری باشد که به راحتی قابل تبديل به شش گوشه شود مثلاً نسبت 4 و 4/3 قابل تقسيم است . البته با استفاده از کاربندی انواع زمينه های مرسوم در معماری ايرانی را می توان به نحو مطلوب تبديل به دايره کرد که در مباحث آينده جداگانه بررسی خواهد شد .

گوشه سازی خود شامل دو بخش است :

1- اسکنج يا سِکُنج

2- ترمبه يعنی جمع شده

اولين گوشه سازيها توسط چوب انجام شده و حتی خود گنبد هم با چوب اجرا گشته است . بهترين موارد مثال را در ابيانه می توان ديد .
دراراک هم در کاروانسرای حاج عليقلی نمونه ديگريست . کاروانسرای کاشانی هم ( در اراک ) به هـمين طـريقه سـاخته شده است . طـرز اجـرا چنين بوده که چـوبها را در گوشـه های بـشن سوار می کردند و هـمين طور روی هم می چيدند تا مثل سبد جمع می شد و به صورت گنبد چوبی در می آمد .

در معماری ارمنی از اين نوع گنبد زياد به چشم می خورد . فضای زير اين گنبدها را معمولاً بزرگترين اطاق تشکيل می دهد . در خانه های روستائی نيز پوشش بزرگترين اطاق که معمولاً تنور هم در آن قرار دارد به صورت گنبد چوبی است .
چوبهای موجود در ايران از استحکام کافی برخوردار نيست و معمولاً برای پوشش دهانه های 5/2 تا 3 متر به کار می رود به همين دليل در معماری پيشين ايران در زمان هخامنشيان برای پوشش تخت جمشيد از جبل عامل لبنان درختهای کنار بسيار قطور و مرتفع را آوردند . چون اين حمل و نقل چوبها مستلزم هزينه ای سنگين بود در دوران اشکانی اين کار متروک شد و به جای پوشش تخت از پوشش سغ استفاده کردند .

متاسفانه از معماری دوران اشکانی که در واقع پوشش سغ آغاز می شود در داخل ايران نمونه ای بجای نمانده است . در خارج از محدوده ايران کنونی به يکی دو نمونه از پوشش سغ بر می خوريم که يکی hattra يا الحضر است و ديگری کاخ آشور و ايندو نيز چهره روشنی از چگونگی پوشش به دست نمی دهند .

در بازه هور خراسان بين خواف و نيشابور گنبدی ديده می شود که گوشه سازيهای آن با چوب ساخته شده و خود گنبد با سنگ لاشه . بنا متعلق به اواخر دوران اشکانی يا اوايل ساسانی است و در مجموع ناچيزتر از آنست که ما را به قضاوتی کلی در اين باب رهنمون شود . لذا از گنبدهائی که همه مصالح آن از چوب بوده فقط خاطره هائی باقيست . شايد ابيانه بهترين تجلی گاه آن باشد .
گوشه سازی با چوب نيز به تدريج در بسياری از نقاط ايران متروک شد و علت عمده و اصلی آن موريانه خيز بودن زمين های ايران داخلی ( ايرانشهر ) بوده و هست . قديميترين نمونه بجای مانده از گوشه سازی با چوب در بازه هور است که قبلاً اشاره شد .

در فهرج يزد هم با اينکه منطقه به شدت موريانه خيز است ( احتمالاً به علت رواج چوب در منطقه شهدای فهرج ) زيارتگاهی به چشم می خورد که گوشه سازی پوشش آن ، از چوب بوده است . چوب گوشه ها توسط موريانه به کلی از بين رفته ولی خشت های پشت آن به نحو معجزه آسايی باقی مانده است و از خود گنبد نشانی ديده نمی شود .
در اواخر قرن هشتم و اوايل قرن نهم در منطقه خراسان حدود مشهد و طوس و اطراف آن و در مناطق کوهستانی کرمان که موريانه کمتر است استفاده از پوشش چوبی رواج می يابد .
نمونه اين گوشه سازی با چوب بقعه شاه نعمت الله ولی در کرمان است و در اين بنا برای گوشه سازی با يک تخته ، شانزده ضلعی را به 32 ضلعی تبديل کرده اند . در گنبد هارونيه طوس نيز همين عمل تکرار شده است . در مسجد جامع قزوين از تخته استفاده کرده اند ( گنبد قديمی مسجد) با اينحال نمونه های فوق انگشت شمارند و بايد گفت که به علت اشکالات گوناگون استفاده از چوب منسوخ می شود .

بطوريکه گفته شد نوع اول گوشه سازی اسکنج است . اسکنج متشکل از دو طاق اريب است که همديگر را در يک نقطه قطع کرده باشند . شيوه زدن طاق ممکن است بصور مختلف رومی ، ضربی ، چپيله ( لاپوش و تيغه ای ) باشد در هر حال تقاطع دو طاق اين نوع گوشه سازی را به وجود می آورد . ذکر اين نکته ضروری است که بارهای وارد بر گنبد به اين گوشه ها منتقل نمی شود . به همين دليل هم ، نوع اجرای گوشه سازی تأثيری در چگونگی افزير گنبد ندارد.

ترمبه = سرمبه = سلمبه

نوع دوم گوشه سازی به صورت ترمبه است در هيچ يک از لغت نامه های ايرانی به کلمه ترمبه بر نمی خوريم . لغتی به صورت ترکيب طاق و طرمب آمده است که معنای آنرا پشت هم اندازی و طاق روی طاق سوار کردن نوشته اند حال آنکه خود لغت ترمبه به معنی ، يک چيز جمع شده ، عمده ، پيش آمده ، تريده ( به طرف جلو سريده شده ) است . در واقع ترمبه همان معنی اسکنج را دارد که کنج پيش آمده باشد .
ترمبه بر عکس سکنج به چهار طريقه پوشش می شود : 1ـ گوشه سازی با چوب به شکل جلو آمده که حالت خاص و استثنائی ترمبه تلقی می شود . و سه طريق ديگر به شکل سغ يعنی پوشش منحنی شکل است که شامل فرمهای زير می شود :
1ـ فيلپوش
2ـ ترمبه پتگين = پتکين patkin
3ـ ترمبه پتگونه يا پتکانه ( پتکانه صحيح تر است (

فيلپوش

برای اجرای فيلپوش مثل صدف حلزون از گوشه ( نقطه صفر ) شروع می کنند و لايه های طاقی را روی همديگر می پوشانند و سوار می کنند تا به حد مطلوب برسد ( يعنی منتهی به جائی شود که مربع را تبديل به هشت ضلعی می کند  .

در واقع فيلپوش به پوشش گوشة ديوار که از کنج شروع می شود و بين دو ديوار متقاطع قرار می گيرد اطلاق می شود . در قلعه دختر فارس ترمبه گنبد را به شکل فيلپوش زده اند ، نمونه خوب ديگر که هم اکنون نيز قابل مشاهده است ، گنبد کوچک بی بی شهربانو نزديک ری است ، بنا تعلق به دوران آل بويه دارد . زير گنبد کوچک را با لايه های آجری مثل چپيره روی هم چيده اند تا به نقطه مورد نظر برسن

د .
در بناهای قرون پنجم و ششم اين نوع گوشه سازی معمول بوده است . در مسجد جامع شيراز متعلق به دوران صفاری انواع ترمبه ها اجرا شده بود ولی متأسفانه تمام بنا نوسازی شده و اثری از معماری قديمی دوران اصلی برجای نمانده است . تنها ماخذ ، عکس های قبل از خراب کردن مسجد است که در کتاب پوپ آورده شده است .

نمونه ديگر به صورت چهار تا چفته در قسمت روبروئی شبستان مسجد جامع فهرج متعلق به نيمه اول قرن اول هجری است . گوشه سازی ترمبه است و اجرای روشنی است بر اينکه چگونه خشت ها را رويهم چيده اند تا شکل فيلپوش بدست آيد .
پيش از اسلام ترمبه ها و سکنج ها را به صورت (( نماندن )) اجرا می کردند به اين ترتيب که گوشه ها را می نماندند تا به حد دايره قاعده گنبد مورد نظر برسد . در اين صورت ارتفاع خيلی زياد می شد ولی از آنجائيکه در آن دوران معماران ابائی نداشتند که بلندای گنبد از حد مقياس ديد انسانی بيشترباشد مشکلی پيش نمی آمد . ولی بعد از اسلام که سعی در کوتاه کردن پوشش می شد ، گوشه سازی به گونه ای اجرا شد که بتوان شکل چهار گوش بشن را به هشت گوش تبديل کرد بدون آنکه ارتفاع پوشش از حد مطلوب بالاتر رود . از نمونه بناهای پيش از اسلام که مربع بشن را به هشت ضلعی تبديل کرده اند تنها کاخ بيشابور برجای مانده است که از چگونگی پوشش گنبد اين تنها نمونه هم ، نشانی در دست نيست .

در قلعه دختر و آتشکده فيروزآباد هيچ يک از بشن های مربع تبديل به هشت گوش نشده است . در آتشکده فيروزآباد گنبدهای طرفين بنا کومبيزه است ولی بجای تبديل شش ضلعی به دوازده ، تنها گوشـه ها را نـمانده اند تا به دايره رسـيده اند و در اين تـبديل با بالا رفتن ارتفاع فضا باشکوه تر جلوه گر شده است .

گاهی در بناهای قبل از اسلام شکل بشن را هشت و نيم هشت می کردند و بعد آنرا می نماندند تا به دايره تبديل شود . ولی در بنای بيشابور شکل دقيق هشت ضلعی را می بينيم . در تالار تشريفات بنا برای بدست آوردن هشت کامل دوتا مربع را در هم تقاطع داده اند بدين ترتيب که از ادامه اقطار مربع اول مربع دوم را ساخته اند اين تداخل شکل دقيق هشت گوش را به وجود آورده است ( اين شکل امروزه بنام ستاره محمدی مشهور است ) . چون در محاسبات رياضی راديکال 2 عدد دقيقی نيست تنها به صورت ترسيم هندسی امکان دست يابی به هشت ضلعی دقيق ميسر است لذا معماران نيز از طريقه ترسيم استفاده کردند .

 

ترمبه پتگين = پتکين patkin

پتکين نوعی گوشه سازی است که فرانسويها به آن Encorbellement گويند . به معنی پيش آوردن تدريجی ديوار .
در خوزستان به خصوص دزفول برای اين نوع گوشه سازی لغت زيبای ( تونگان ) يا ( تونجه ) را به کار می برند اين کلمه معمولاً بجای بالکن می آيد اما برای گوشه های ديوار که شکلی پيش آمده دارند نيز مصطلح است .
در خوزستان گوشه های ديوار را اول پخ می کنند ( برای ايجاد سايه بيشتر اين گوشه ها معمولاً تنگ هم است ) تا رفت و آمد در کنار آنها بخصوص در کوچه ها آسانتر باشد بعد از بالا آمدن ديوار از ارتفاع معينی که موجب اختلال در رفت و آمد نشود دوباره آجرها را پيش می کنند تا به صورت مکعبی که در نقشه اصلی لازم آمده در آيد . به اين پيش آمدگی تونگان ( تونگون ) می گويند .
در مناطق ديگر ايران به نعلبکی زير گلدسته مناره ها هم تونگان می گويند ( جائيکه قطر مناره زياد می شود و گلدسته را روی آن سوار می کنند ) در اينجا تونگون يا تونگه به معنی طبق است . اصطلاح ديگر اين شکل به طور عام پتکين است به معنی پيش نشاندن .
بهترين نمونه های گوشه سازی پتگين را در ناحيه کُمش ، سمنان ، دامغان ، بسطام و قسمتهائی از غرب خراسان می توان ديد .
مثال روشن امامزاده جعفر دامغان است ( در نزديکی بنای چهل دختران دامغان ) . اين زيارتگاه را به اشتباه متعلق به قرن ششم يا هفتم هجری دانسته اند در صورتی که قدمت بنا خيلی بيشتر است و بايد آنرا همزمان با بنای اوليه آستانه حضرت رضا ( ع ) دانست . گنبد امامزاده و پتکانه اش هر دو از خشت ساخته شده اند .
گنبدهای زنگوله درکُمش دامغان هم با خشت درست شده و ترمبه پتگين دارد . يکی ديگر از پتکانه های زيبا و نمايان که هنوز شکل خود را حفظ کرده است در گوشه سازی گنبد خانقاه شيخ علاء الدوله بيابانکی واقع در صوفی آباد سمنان به چشم می خورد . گنبد بنا فرو ريخته و يکی از پتکانه ها محفوظ مانده است . ترمبه فيلپوش را در همه جای ايران می توان ديد ولی فراوانی اين نوع پتگين در ناحيه کمش است . در خنج و لارستان فارس هم نمونه هائی موجود است .

 ترمبه پتگونه يا پتکانه ( پتکانه صحيح تر است)

شکل پتکانه به چند رديف طاقچه می گويند که روی هم سوار شده و جلو آمده باشند تا ترکيب گوشه بندی را کامل کنند . مثلاً در صفه صاحب مسجد جامع اصفهان چند رديف طاقچه روی هم سوار شده اند که شبيه به مقرنس شده اند ولی در واقع مقرنس نيستند .

اغلب ترمبه ها را تا قرن چهارم هجری پتکانه می کردند . پتکانه معنی کانه يا طاقچه روی طاقچه را می دهد . ( که به آن طاقچه بندی هم می گويند (

سر در گنبد قابوس را قديميترين مقرنس ناميده اند ولی بجای مقرنس پتکانه است .
برای سـاختن پتکانه در محل مورد نظر ابتدا يک تويزه می سازند به اين تويزه کوزه بند يا دوره بند ( دوره = کوزه ) و هم وزن با آن گويند که در لبه کار گذاشته می شود بعد در داخل ، طاقها را روی هم سوار می کنند .
از دوره تيموری به بعد بسياری از پتکانه ها را با روسازی کاشی و غيره ساختند ولی نوع زيبای آن بافت پتکانه با خود آجر است

در نظر اول پتکانه بسيار شبيه مقرنس است و با آن اشتباه می شود تفاوت عمده اين دو در نوع آجر است . مقرنس از سقف آويخته می شود به همين مناسب به آن چفت آويز هم می گويند ولی پتکانه روی پای خـودش می ايستد و آويخته نمی شود برای ساختن آن اول طاقچه های پائينی را درست می کنند و طـاقچه های بالائی روی سری پائينی می نشيند ولی مقرنس از سقف شروع به تدريج پائين می آيد . از قرن چهارم تا اوايل قرن پنجم هجری پتکانه ها شکلهای بسيار متنوعی پيدا کردند .
يکی از قديميترين ترمبه های پتکانه در بناهای دوازده امام يزد ديده می شود که توسط سرهنگان ابوجعفر کاکويه که شيعی مذهب بود ساخته شد کتيبه بنا ، نقاشی آنجا را پانزدهم رمضان 429 هجری معرفی می کند . لذا ساخت بنا قطعاً تاريخی متأخرتر دارد . در گنبد تاج الملک يا گنبد خاکی مسجد جامع اصفهان نيز ترمبه ها پتکانه هستند . ضمناً در اجرای پتگانه بدون اجرای دوره بند ابتدا طاقها را روی هم سوار کرده اند و در پايان کار يک طاق روی همه زده اند که گنبد نهائی روی آن آمده است .

 

شکنج = چين و چروک

بگونه ای که ذکر آن گذشت چپيره شامل دو قسمت است :

1ـ گوشه سازی که شرح آن آمد 2ـ شکنج که به چين و چروکهائی که در گوشه گنبد ايجاد می کنند اطلاق می شود اين چين ها جهت تبديل زمينه مربع ، به دايره يا زمينه مربع نزديک به مستطيل ، به بيضی است .
شکنج به دو گونه اجرا می شود :
1ـ طاق بست يا طاق بندی 2ـ کاربست يا کاربندی
طاق بندی و کاربندی از لحاظ قدمت تاريخی مثل سکنج و ترمبه مشابه همديگرند و هر دو در يک دوره و در کنار هم معمول شده اند .
قبل از اسلام چون در بناها محدوديت ارتفاع مطرح نبود شکنج تنها به اين صورت اجرا می شد که در گوشه های مربع بشن ، ديوار را پيش می نشستند تا تدريجاً قاعده گنبد به دايره يا بيضی نزديک به دايره تبديل شود پس از آن خطی کمربندی مثل گريوار روی آن قرار می دادند اين گريوار معمولاً با آجر دندانه موشی اجرا می شد سپس گنبد روی آن قرار می گرفت ولی پس از اسلام به منظور دست يابی به ارتفاع کوتاهتر و کاربرد مصالح کمتر ، چپيره گنبد را با استفاده از طاق بندی يا کاربندی به دايره تبديل کردند .

 

طاق بندي يا طاق بست

طاق بندی به ساختن طاقچه روی طاقچه اطلاق می شود و طرز اجرا به اين ترتيب است که از بشن گنبد به بعد گوشه ها را به تدريج يک کلوک پيش می کنند به اين ترتيب دهانه از هر چهار طرف جلو می آيد و نتيجتاً محدودتر و تنگ تر می شود بعد با اجرای هشت طاق ( چهار طاق در گوشه ها و چهار طاق در چهار طرف وسط دهانه مربع ) زمينه را به هشت ضلعی تبديل می کنند .(

برای تبديل هشت ضلعی به 16 روی هم طاق يک (( بَرنخَش )) درست می کنند . برنخش طاقی است شبيه به کليل

که به ديواره های طرفين اتصال دارد ( چون طاقی آمودی و غير باربر است . ) در ايجاد برنخش يک کلوک جلو می نشينند تا دهانه را تنگ تر کنند . روی برنخش را پيکانه يا پيکانی می سازند که در واقع مکمل برنخش است .

حد فاصل بين پيکانی ها را با سنبوسه پر می کنند سنبوسه ها مثلث های منحنی الاضلاعی هستند که شکـل نهائـی را تقريبـاً به دايـره نزديـک می کننـد پـس از اجرای سنبوسه دوباره يک کلوک پيـش می نشينند و گريوار را می سازند . از گريوار به بعد آهينانة گنبد شروع می شود .
معمولاً کتيبه های زير گنبد روی گريوار ساخته می شود . لازم به يادآوريست که با ايجاد سنبوسه شکل بشن از 16 ضلعی به 32 ضلعی تبديل می شود .

كاربندي يا كاربست
نوع ديگر شکنج کاربندی است که از لحاظ اصول اجرا شباهت تام با طاق بندی دارد و بدون اينکه ارتفاع گنبد زياد شود تبديل چهارگوش بشن به دايره ميسر می گردد . به نظر می رسد اجرای کاربندی زير گنبد از نواحی يزد و اطراف آن به ساير نقاط برده شده باشد و اطلاق کاربندی يزدی به اين نوع اجرا احتمالاً به همين دليل است .

طرز کار کاربندی مثل طاق بندی است به اين ترتيب که با اجرای هشت طاق در گوشه ها و وسط دهانه زمينه مربع را به هشت گوش تبديل می کنند از اين مرحله به بعد با اجرای يک کاربندی روی اين طاقها هشت ضلعی يکباره به 32 ضلعی تبديل می شود و برای زدن گنبد کافيست که روی تيزه های کاربندی گريوار بگذارند تا گنبد روی آن سوار شود .
گاهی با استفاده از کاربندی حتی نياز به اجرای هشت طاق اوليه برای تبديل زمينه به هشت ضلعی نيست به اين ترتيب از ابتدای کار روی بشن چهارگوش ، يک کاربندی اجرا می کنند . نمونه مورد فوق در گنبد خانقاه بندرآباد يزد ديده می شود . در گنبد شيخ جنيد در توران پشت يزد همين اجرا به صورت ساده تر ديده می شود .
کاربندی خود به تنهايی نياز به بحثی ويژه و مفصل دارد که ذکر آن در اين مبحث ضروری نمی نمايد . ولی از لحاظ شناخت کاربندی يزدی که همان کاربندی زير گنبد است لازمست ولو بطور مختصر به آن اشاره گردد

بطوريکه در شکل ديده می شود يک کاربندی معمولی متشکل از بخشهای زير است :
1ـ يک سری سنبوسه ( مثلث های منحنی الاضلاعی که قبلاً به آن اشاره شد ) که بالاترين قسمت کاربندی را تشکيل می دهند .
2ـ يک يا چند رديف شاپرک ( چهارضلعی های منحنی الاضلاعی ) که قسمت های ميانی را درست می کنند .
3ـ يک سری پا باريک ( چهارضلعی های انتهايی که منتهی به پا طاق می شود ) .
در کاربندی يزدی فرم کاربندی هر چه ممکن است ساده می شود و از تعداد شاپرکيها کم می شود به حدی که گاهی به کلی شاپرکيها حذف شده و روی پا باريک ها سنبوسه سوار می کنند که نمونه آن در مسجد شاه ولی تفت ديده می شود . در اين وضعيت پا باريک ها از وسط نصف شده و دو نيمه با يکديگر فصل مشترک خطی پيدا می کنند . به هر يک از اين نيمه های پا باريک سوسنی گويند .
از مدارک موجود بر می آيد که اين شکل از يزد توسط معمارانی که برای جهانشاه قراقويونلو کار می کردند به کاشان می آيد و رايج می گردد . دالان و سردر کاروانسرائی جنب مسجد ميرعماد کاشان که از تناسباتی بسی زيبا برخوردار است نمونه کاربندی يزدی در کاشان است . و مسجد کبود تبريز را بايد نمايانگر رواج و کمال اين شکل در تبريز دانست . و نيز نمونه خوب آن در مسجد شيخ لطف الله نـمايان است . بتـدريج استفاده از کاربندی يزدی چنان فراوان شد که هر زمان و هر جا گنبدی می ساختند اکثراً شکنج آنرا به همين گونه اجرا می کردند .
طاق بندی و کاربندی زير گنبد گرچه در يک دوره پديد می آيند و با هم ادامه پيدا می کنند ولی در قرن هشتم هجری رواج طاق بندی بيشتر می شود بطوريکه اکثراً گنبدهای اين دوره روی طاق بندی سوارند . از نمونه های موجود بايد گنبد سيدرکن الدين يزد ، چهار گنبد خشتی يزد ، گنبد تاج الملک يا گنبد خاکی مسجد جامع اصفهان را نام برد .
با پايان بحث گوشه سازی ساختن کاسه گنبد را مطرح می کنيم .
گنبدهای ايران از دو پوسته ساخته شده است 1ـ پوسته درونی 2ـ پوسته بيرونی

پوشـش درونی گنـبد روی به سـمت فـضای داخلی دارد و سـطح خارجـيش مـعمولاً مضرس است و ( بطوريکه در صفحات بعد خواهد آمد بدلايل مسائل ساخت و افزير سازه ) به صورت پله پله ساخته می شود . به پوشش درونی (( آهيانه )) يا کُدُمبه گويند و پوشش بيرونی را (( خود )) می نامند .
بديهی است که خود بر هم بر سه گونه است :
ـ صورتی از اجزا که دو پوسته کاملاً به هم پيوسته اند . يعنی خود بلافاصله روی آهيانه قرار می گيرد و فقط نوک گنبد در خود تيزه پيدا می کند تا شيب گاهی برای راندن برف و باران و غيره داشته باشد .
بهترين نمونه در اوج کمال و زيبائی برای چنين گنبدهائی ، گنبد شيخ لطف اله اصفهان است اين گنبد از لحاظ اجرا نوعی ويژگی دارد و آن اينست که بر خلاف ساير گنبدها آهيانه روی اَربانه سوار است . در گرداگرد اَربانه پنجره های مشبکی ديده می شود که کار نور رسانی را انجام می دهد . به دليل وسعت دهانه چفد خود و آهيانه چمانه است .

گنبدهاي دوپوسته ميان تهي

در اين وضعيت آهيانه و خود تا ناحيه شکرگاه يعنی زاويه 5/22 درجه نسبت به سطح افقی کاملاً به هم پيوسته اند و از اين قسمت به بعد دوپوسته تدريجاً از هم فاصله می گيرند و جدا از هم کار می کنند . گنبد مسجد جامع اردستان ( 555 هجری ) يکی از قديميترين گنبدهای دوپوسته پيوسته ميان تهی است . بسياری از گنبدهای قرن هشتم هجری را نيز به اين صورت ساخته اند . يک نمونه خوب ، گنبد سيدرکن الدين يزد است که در ساخت آن از ناحيه شکرگاه تا تيزه گنبد هيچ گونه پيوندی بين دوپوسته ديده نمی شود . اما در کرمان اکثراً بين دوپوسته صندوقه شده است .

برای صندوقه کردن چهار تا آجر را به صورت عمودی کنار هم می گذارند و روی آنها با آجر ديگری می پوشانند اين صندوقه ها را در چند جا بين خود و آهيانه ايجاد می کنند . در اين حالت گنبد از لحاظ افزير مثل گنبد دوپوسته پيوسته است فقط سبک تر اجرا شده است . در واقع فضاهای خالی بين صندوقه ها از بار اضافه گنبد می کاهد .

در گنبد مسجد جامع يزد از شکرگاه تا تيزه ديوارکهائی به صورت چند دايره متحدالمرکز روی آهيانه سوار کرده و خود را روی آن تکيه داده اند . اصطلاحا ً به اين نوع ساخت کنوبندی گويند ( اين ديوارکها حدود يک تا 5/1 آجر است . )

در گنبد سلطانيه بر خلاف مسجد جامع يزد که پس از ساختن آهيانه ديوارک ها را ساختند همزمان با سـاختن آهيانه دنـده هائی در قـسمت های مـختلف آن ايـجاد کرده سپس خود را روی آن بنا داشته اند .

در گنبدهای پيوسته ميان تهی اکر بين خود و آهيانه از ناحيه شکرگاه به بعد هيچ اتصالی نباشد چفد گنبد داخلی معمولاً خاگی و چفد گنبد بيرونی شبدری خواهد بود .

گنبدهاي دوپوسته كاملا از هم گسسته يا گسيخت

در چنين ترکيبی خود و آهيانه کاملاً از هم جدا هستند . از نمونه های اجرای خوب ، گنبد حضرت رضا ( ع ) و گنبد مسجد امام اصفهان است . در هر يک از اين بناها خود و آهيانه فاصله نسبتاً زيادی از همديگر دارند در اين گنبدها برای نگه داشتن خود روی آن سوار شود اين ديوارکها به نام خشخاشی معروف است . در اصفهان اصطلاح پرده را به کار می برند . هر دو پره مقابل را به هم وصل کرده و در آخر کار همه را در مرکز مهر می کنند . تا از نظر تقسيم بارها و نيروهای وارد بر گنبد دوپوسته با هم کار کنند و در مجموع گنبد يک پارچه شود .

اگر يک پَره در جائی قرار گيرد که مانعی برای ايجاد روزن در همان نقطه باشد به جای يک پره دو پره کوچکتر در دو طرف روزن قرار می گيرد . تعداد خشخاشی ها معمولاً 8 تا است . در حد فاصل بين خـود و آهـيانه يک گردن قـرار می گـيرد که در صـورت فـاصله زياد اين گردن گريو ناميده می شود . گريو مخروطی ناقص نزديک به استوانه است . در حالتی که دو پوشش به هم نزديک باشند اين گردن به صورت يک ديسک درمی آيد که به آن اربانه گويند . اربانه يک گريو کوتاه است . خود به دو طريق روی گريو قرار می گيرد : 1ـ صورتی از اجرا که پاکار قوس مستقيماً به صورت خط قائم کمی پائين کشيده می شود و بعد سوار گريو می گردد که به آن (( شلال )) گويند . مثل گنبد حضرت رضا ( ع ) 2ـ صورتی ديگر که دنباله خود از پاکار به طرف داخل متمايل و بعد سوار گريو می شود که آن را آوگون نامند به اين شکل خود نيز آوگون نامند به اين شکل خود نيز آوگونه گويند . مثل مسجد امام اصفهان با مدرسه چهارباغ اصفهان که آوگون روی گريو است . از نمونه های گنبد آوگون دار روی اربانه ، گنبد سلطان بخت آغا در اصفهان است .

گريو يا اربانه بطوريکه قبلاً گفته شد مخروط ناقص نزديک به استوانه است بطوريکه اگر شاقول را روی بزرگترين قطر گنبد بگيرند پائين شاقول مماس با پائين ترين نقطه در پای گريو خواهد بود . به اين ترتيب تا حدود زيادی جلوی رانش و لگدزدن طاق گرفته می شود .


آهيانه

آهيانه در لغت به معنی جمجمه است و در معماری به پوسته داخلی گنبد اطلاق می شود . چفدهائی که برای اين پوسته در نظر گرفته می شود معمولاً بيضی هستند . در اصطلاحی عاميانه تر می گويند که آهيانه نبايد از نصف تخم مرغ کوتاهتر باشد معهذا گاهی پوشش زيرين گنبد را با چفدی بسيار کم خيز مشاهده می کنيم به اين چفدها تشتک يا تاوه گويند و از دوران هر يک حول محور قائمی که از رأس آن می گذرد پوشش مطلوب به دست می آيد . اما اين پوسته ها را ديگر نبايد آهيانه ناميد چه معمولاً نهنبن يا عرقچين کاربندی هستند . مثل ورودی مدرسه چهارباغ اصفهان ، گنبد ابونصر پارسا در بلخ ، گنبد عشرت خانه سمرقند متعلق به عهد تيمور و آرامگاه شاه ملک ( مسجد شاه ملک ) که در گنبدخانه به جای آهيانه کاربندی ديده می شود .

گاهی نيز از داخل پوشش زيرين گنبد را بسيار کم خيز می بينيم ولی اين پوشش به جای آنکه آهيانه باشد پوسته سومی است که در زير آهيانه اجرا کرده اند و کمرپوش گفته می شود . کمرپوش ها را به دلايل گوناگون از جمله کوتاه کردن ارتفاع در فضای زيرين گنبد بنا کرده اند در بعضی از بناها زمان اجرای کمرپوش با ساخت اوليه گنبد دوپوش چند قرن فاصله دارد . مثلاً درچينی خانه اردبيل که گنبدی دوپوش متعلق به قرن هشتم هجری دارد ، در زمان صفويه يک کمرپوش با چفدآويز و آهوپا ( مقرنس ) اجرا کرده اند . در مقطع عمودی بنا هر سه پوسته قابل رؤيت است . گنبد ديگری که کمرپوشی بسيار کم خيز دارد گنبد مقبره قطب الدين حيدر در تربت حيدريه است . از نمونه های ديگر ، کمرپوش های مسجد جامع نائين است . در مسجد جامع نائين و مسجد خسرو اردستان کمرپوش را به اين علت زده اند که قسمت بالای فضای مسجد را زنانه کنند . اکثراً پوشش کمرپوش ها تاوه است ( يعنی از دوران يک پانيذ يا يک کليل حول محور قائمش پوشش را ايجاد کرده اند . ) در زير زمين گنبدهای مدرسه دودر مشهد نيز پوشش دوتا از گنبدها تاوه است .

پوششهای با خيز کم در جاهائی قابليت اجرا دارد که اولاً فشار زيادی روی پايه ها باشد تا اصطلاحاً پايه ها در نروند ثانياً شانه های بنا گرفته شده باشد واين در صورتی ميسر است که ارتفاع ساختمان بالاتر از سطح طراز پوشش تاوه باشد مثلاً اجرای تاوه در طبقه زيرين انجام گيرد و روی آن طبقه ديگری بنا گردد و ديگر آنکه پايه ها نيز از ضخامت کافی برخوردار باشند تا مانع رانش نيروها به خارج گردند .

به طوريکه گفته شد چفدهائی که برای آهيانه در نظر می گيرند اکثراً بيضی شکل هستند . چه اين نوع پوسته در مقايسه با نيم گرد يا نيم دايره از قدرت فوق العاده خوب در مقابل تحمل بارهای وارد بر آن برخوردار است .

در گذشته حتی تنبوشه های داخل قناتهای آب را نيز به شکل بيضی می ساختند . در شمال ايران پلهای طاقی را مرغانه پورت گويند يعنی پل طاقی يا پل تخم مرغی . چون تخم مرغ بطور معمول از دوتا نيم بيضی تشکيل شده است بسياری از پوشش های سغ و گنبدی از کلمه خاگ يعنی تخم مرغ گرفته شده است . معمولاً در معماری ايرانی به پوشش هائی خاگی گويند که قوس يا چفد آن شباهت با قسمت پائينی و پهن تر تخم مرغ دارد .

گاهی محققين خارجی در شناخت گنبدهای بيضی ايرانی دچار اشتباه شده و آنرا نيم گرد يا نيم دايره پنداشته اند آنچه مبنای اين گمان شده آنست که خارجيان از وجود پاراسته يا پاراستی به عنوان يک اصل در گنبدهای ايرانی غافل بوده اند .

در ايران چفد يا طاق يا گنبد را از شروع منحنی ( پا کارقوس ) روی پايه قرار نمی دادند بلکه تا حد معقولی که نوع و اندازه دهانه آنرا تعيين می کرد لبه منحنی را بطور قائم پائين می آوردند بعد روی پايه قرار می دادند اين کمکی بود که نيروی رانش طاق بهتر در مرکز ثقل پايه قرار گيرد . اين فاصله عمودی از پائين ترين نقطه منحنی تا پايه را پاراستی يا پاراسته گفته اند . پاراستی در اجرای چفد پاشنه ناميده می شود و در اجرای طاق آنرا دامن می گويند . در گنبد اسامی گوناگون آوگون ، شلال يا بشل به خود می گيرد ( بشل = پشل = آويخته = دامن )

معماران ايرانی پوشش نيم گرد را مناسب نمی دانستند و در اصطلاح بنائی می گفتند چون دايره به يک مرکز منتهی می شود يک پا در هواست ولی بيضی دوپايه دارد و روی دوپا ايستاده است . قبل از آنکه به طريقه ترسيم پوششهای خاگی بپردازيم بايد به اصطلاحات مربوط به قوس بيضی اشاره کنيم . به دو کانون بيضی پايه گويند . دو خطی را که يک سر هر کدام به يک کانون بيضی متصل است و سر ديگر بيضی را رسم می کند دوبند نامند . محيط بيضی يا نصف محيط بيضی کمند خوانده می شود . خطی که از وسط دو کانون بيضی عمود شود و تا افراز منحنی ادامه يابد ديرک است . وقتی دوتا بند با هم زاويه قائمه تشکيل دهند هج نام دارند . هج در لغت فارسی معنی عمود را می دهد مثلاً اگر ديواری را کج بنا کنند می گويند اول هجش کن يعنی راست يا عمودش کن . ضمناً به فاصله ای که هرگونه چفد يا طاق يا گنبد بر آن قرار می گيرد دهانه گويند .

قـبل از آنکـه به بررسی انـواع چـفدها که از دَوَران آنها حول محور قائمشان پوشش گنبد به وجود می آيـد بپردازيم لازمـست گفـته شود که هـمه چـفدها ، طاقها و گنبدها بر دو دسته (( مازه دار )) و (( تيزه دار )) تقسيم می شوند . در انواع فرمهای مازه دار قله قوس منحنی است ولی در اشکال تيزه دار قله به صورت جناغی و تيزه است .

برای ساختن آهيانه معمولاً از شکلهای مازه دار استفاده می شده است و فقط در دهانه های بزرگ به منظور تحمل بار بيشتر گاه چفدهای تيزه دار به کار می برده اند . اما در پوشش رويی گنبد ( خود ) هميشه چفد ، تيزه دار است .

انواع پوسته هاي آهيانه

1ـ پوسته خاگی

پوسته خاگی از دوران چفد هلوچين کند حول محور قائمی که از راس آن می گذرد بدست می آيد . چفد هلوچين کند بيضی ای است که فاصله کانونی آن مساوی نصف دهانه است FF= ab/2 اين بيضی خيزی نزديک به دايره دارد لذا در دهانه های کمتر از 16 گز از آن استفاده می شود . پوسته خاگی قبل از اسلام بسيار رايج بود بعد از اسلام نيز کمابيش در بناهای گوناگون به کار گرفته شد . بهترين نمونه آن گنبد تاج الملک در مسجد جامع اصفهان است .

2 ـ پوشش چيله ـ چيلو ـ سيلو

اين پوسته از دوران چفد بيز يا هلوچين تند حول محور قائمی که از رأس آن می گذرد بدست می آيد . و بعلت داشتن خيز کافی قابليت تحمل بار بيشتری نسبت به پوشش خاگی دارد بنابراين در دهانه های بالاتر از 16 گز هم کاربرد دارد . اين پوشش از قبل از اسلام تاکنون در ايران رايج بوده است .

در يزد و کرمان و جنوب خراسان و ساير نواحی کويری بعلت دارا بودن مصالح سست و ناگزيری استفاده از خشت خام پوست درونی گنبد معمولاً‌ چيله است .

نمونه های اين پوشش را در سيدرکن الدين و مدرسه ضيائيه يزد می توان ديد .

3 ـ پوشش بَستو ( بَستو ـ کوزه(

اين پوشش از دوران چفد بستو حول محور قائمی که از رأس آن می گذرد بدست می آيد . اين پوشش از ساير پوشش های بيضی که در معماری ايران بکار رفته است خيز بيشتری دارد و معمولاً‌ در آهيانه گنبدهائی ديده می شود که پوشش خارجی ( خود ) آن رُک باشد .

پوشش يخچالها در اکثر نقاط ايران بستو است . پوشش بستو بعلت داشتن قابليت تحمل بسيار در مقابل بارهای وارد بر آن در وسيع ترين دهانه های معمول در معماری ايران بکار می رود .

از نمونه های موجود اين نوع آهيانه مدرسه ملاعبدالله نائين و گنبد قابوس را بايد نام برد .

پوشش بيرونی گنبد قابوس ( خود ) ، رُک است و بعلت داشتن خيز مرتفع نيروهای رانشی بسيار زياد است و در اصطلاح بنايان (( بيشتر لگد می زند )) . لذا مناسبترين شکلی که برای آهيانه اين برج در نظر گرفته شده همان پوشش بستو است .

4 ـ پوشش سَبوئی

اين پوشش از دوران چفد چَمانه حول محور قائمی که از راس آن می گذرد بدست می آيد . چفد چمانه از تقاطع دو بيضی بدست می آيد . به اين چفد (( سه و چهار )) و (( بَيان )) هم می گويند .

اين چفد که از ترکيب دو بيضی بدست می آيد قابليت باربری فوق العاده دارد . در ايوان پيشان بسياری از مساجد جامع از اين چفد استفاده شده است که نمونه قابل ذکر آن پيشان مسجد جامع يزد است . آهيانه گنبدهائی که از دوران اين چفد بدست می آيد برخلاف آهيانه ، اکثراً گنبدها تيزه دار است . بهترين مثال را بايد آهيانه گنبد سلطانيه دانست .

طرز چيدن مصالح گنبد
گنبدها معمولاً‌ آجری يا خشتی هستند و به سه ترتيب چيده می شوند :

1 ـ گِرد چين chin ـ Gerd

در اين طريقه رگهای آجر متمايل به مرکز گنبد است و بصورت شعاعی چيده می شوند .

2 ـ رَگچين chin ـ Rag

در اين طريقه رگهای آجر يا خشت موازی خط افق چيده می شود . گنبدهای رک را نمی توان گردچين کرد بنابراين همه آنها بصورت رگچين ساخته می شوند .

3 ـ تَرکين Tarkin

در اين نوع چيدن ، گنبد را بصورت ترک ترک اکثراً با قالب گچی می سازند و بعد فاصله ميان ترکها را با آجر يا خشت پر می کنند .

در اجرا تويزه های گچ ونی را ( نی در داخل گچ حالت آرماتور در بتن دارد ) روی زمين مطابق قوس مطلوب ( قوس گنبد ) می سازند و پس از تکميل ، همه تويزه ها را در فضای موردنظر توسط (( وادارهائی )) سرپا نگه می دارند بعد بين تويزه ها را با آجر يا خشت پر می کنند . در اين طريقه اجرا برخلاف انواع ديگر گنبد از شاهنگ و هنجار استفاده نمی شود .

طاقها و گنبدهای ايرانی هيچ کدام قالب ندارند حال آنکه اکثراً گنبدها در غرب توسط قالب زده ميشوند .

گنبدهای رومی را بيشتر روی سانتر ( Centre ) ( نوعی قالب ) می ساختند اين قالب چوب بستی بشکل گنبد بود که روی آن سنگ ها را بطريق استروتومی ( سنگ تراشی با مهارت و دقت زياد که درزها کاملاً‌ چفت هم گردد ) کار می گذاشتند .

چفد معروف مصری نيز با استفاده از قالب ساخته می شد . مرحوم گدار اين چفد را با چفد بيز ايرانی اشتباه کرد چرا که بيز تند از لحاظ تشابه ظاهری بسيار نزديک به چفد مصری است اما در اساس چه از نظر ترسيم چه از نظر حيث اجرا بکلی با هم متفاوتند .

چفد بيز تند يک بيضی است که فاصله کانونی اش مساوی طول دهانه است و بدون احتياج به قالب ساخته می شود ولی چفد مصری متشکل از دو دايره است و چنانچه بدون قالب ساخته شود طاق خراب ميشود .


طرز ساختن گنبد
طرز ساختن رايج گنبد مثل ساختن تاپو است همانگونه که تاپوساز دور تا دور تاپو می گردد و آنرا می سازد گنبد را هم رج به رج از پشت می سازند و بالا می روند چه گنبدهای ايرانی را بعلت نداشتن قالب نمی توان از داخل شروع به ساختن کرد .

در شروع کار از دستگاهی بنام شاهَنگ و هَنجار استفاده می کنند . شاهنگ ميله ايست که بطور عمودی کار می گذارند . اين ميله معمولاً‌ چوبی است و در مرکز گنبدخانه علم می کنند مانند گنبد مسجد رحيم خان اصفهان شاهنگ را از اطراف محکم می بندند تا تکان نخورد . در اصطلاح بنائی به علم کردن چوب (( هَج کردن )) می گويند . برای محکم بستن شاهنگ به دو ديوار گنبد از هشت الی ده چوب استفاده می کنند تا به اعتقاد بنايان چوب (( لًنبَر )) نخورد سپس در دو نقطه ای که بايد دو کانون بيضی باشد روی شاهنگ دو تا گل ميخ می زنند و به آن دو زنجيری بسيار ظريف وصل ميکنند که با آن بتوان بيضی دلخواه را رسم نمود . اين زنجير همان هنجار است و ظرافت آن مثل زنجيرهای اردکانی است .

سازنده گنبد از پشت کار مشغول چيدن می شد و منحنی گنبد را که از داخل می بايست صاف و دقيق می بود با اين زنجير کنترل می کرد برای عملکرد بهتر در محل قرارگيری گل ميخ ها ( دو کانون بيضی ) دو تا شيار ايجاد می کردند و در هر کدام يک حلقه قرار می دادند تا هنجار براحتی دور شاهنگ بگردد و دور آن پيچيده نشود .

طرز ساختن گنبدهاي تركين
گنبدهای ترکين را بدون استفاده از شاهنگ و هنجار ساخته اند زيرا گاهی اين گنبدها خيزشان به 16 الی 18 متر می رسد و امکان ساختن تويزه های با گچ و نی با اين ارتفاع نيست .

در گنبدهای مرتفع ترکين ترکها را تکه تکه ساخته و رويهم و کنار هم می چيدند به اين ترتيب که تا ارتفاع معينی از گنبد يک سری ترک مشابه کنار هم قرار می گرفت و دور تا دور گنبد را می پوشانيد بعد سری ديگری از ترکها که ارتفاع بعدی گنبد را شامل می شد روی رديف زيرين قرار می گرفت و بهمين ترتيب چيدن ادامه پيدا می کرد تا ارتفاع گنبد کامل شود . برای اينکه نظم بهم نخورد همه تويوزه های تَرکی را روی زمين می ساختند سپس آنرا تکه تکه در مراحل مختلف بالا آمدن گنبد کار می گذاشتند .

امروزه بجای استفاده از شاهنگ چوبی از شاهنگ آهنی استفاده می کنند که کار را خيلی آسان ميکند ولی ظرافت و کارآيی چوب را ندارد .

مهم آنکه در گذشته بدون داشتن آهن و سپری و غيره با ساده ترين وسايل گنبدها را در کمال استادی بنا می کردند .

ضخامت چفد و طاق و گنبد را ( تَبَره ) گويند در طاق و بخصوص گنبد ضخامت تبره در سطوح مختلف متفاوت است .

در گنبدها تبره ای ( ضخامتی ) که برای آهيانه گنبد در پاکار در نظر می گيرند 16/1 دهانه است مثلاً اگر دهانه آهيانه 16 گز باشد ضخامت تبره در پای کار يک گز خواهد بود . نمونه قابل ذکر گنبد سلطانيه با دهانه بيش از 24 گز است که تبره را کمی بيش از 40/1 گز گرفته اند يعنی دقيقاً‌16/1 دهانه . البته در پاکار بعداً‌ ضخامت (( خود )) نيز به آن اضافه خواهد شد .

زاويه 5/22 درجه روی پوسته گنبد را نسبت به مرکز دهانه (( شِکَرگاه )) گويند . فاصله از پاکار تا نقطه شکرگاه نيز بالِنج ناميده می شود . معمولاً فاصله پاکار تا شکرگاه را که همان بالنج باشد با همان ضخامت 16/1 دهانه می چينند .

از شکرگاه تا زاويه 5/67 درجه نسبت به مرکز دهانه ( ايوارگاه ) ، شانه طاق يا گنبد گفته می شود . در چيدن گنبد از شکرگاه تا زاويه 45 درجه ( ميان شانه ) ضخامت را يک خشت کم می کنند از زاويه 45 درجه تا ايوارگاه مجدداً از ضخامت تبره يک خشت می کاهند . از ايوارگاه تا نزديکيهای تيزه نيز خشت ديگری از کلفتی طاق کم می کنند . اين بخش معمولاً‌ نازکترين ضخامتی است که می توان با آن طاق يا گنبد را اجرا کرد .

چون در نزديکيهای تيزه ديگر امکان اجرای گنبد بصورت بقيه قسمتهای آن ميسر نمی گردد لذا در نزديکيهای تيزه سوراخی باقی می ماند که اجرای پوشش آن بايد مثل دهانه چاه بصورت طوقه چينی باشد به اين سوراخ (( هورنو )) گويند . گاهی اين سوراخ را پر نمی کنند تا در بالای طاق يا گنبد کار نوررسانی را انجام دهد . مثلاً‌ در پوشش بازارها اکثراً سوراخ هورنو باز است تا عمل تهويه و تنظيم روشنائی صورت پذيرد .

در گنبد سلطانيه سوراخ هورنو قطری حدود 80/1 سانتی متر دارد . زيرا از اين حد به بعد معمار سازنده نمی توانست مرتباً آجر را کوچک کند و رگها را ريز کند تا به تيره برساند . برای پر کردن هورنو امکانی بجز طوقه چينی باقی نمی ماند به اين نوع اجرای پوشش (( پرگر )) گويند در پرگر يا پرگره چينی از اطراف حلقه آجرها رگه به رگه پيش می نشينند تا پوشش کامل شود . در ميان هورنو يک ميله آهنی کار گذاشته می شود و طوقه ميله آهنی را در بر می گيرد .

پس از اجرا چه بعلت وجود ميله آهنی چه بعلت نوع پر شدن سوراخ ( طوقه چينی ) تيزه گنبد شکل نوک تيز پيدا می کند . و بخصوص در آهيانه های مازه دار تيزه گنبد فرم چفد يا طاقی را پيدا ميکند که سَربَر کرده باشد . اين سربرکردگی ضعف و نقصان به حساب نمی آيد تقريباً‌ چاره ناپذير است . مثلاً در گنبد خاکی مسجد جامع اصفهان با وجود شکل کامل بيضی در بالای تيزه نوعی تورفتگی ديده می شود .

ميله آهنی مذکور را در پائين گنبد معمولاً‌ به يک قلاب ختم می کنند تا برای آويختن قنديلها و چراغها مورد استفاده قرار گيرد . برای گيردار شدن ميله آهنی در درون گنبد پايه آنرا به شکل شش يا هشت پر می سازند . در مجموع به ستونی که حد فاصل بين پوسته زيرين و رويی گنبد است و ميله آهنی را دربر می گيرد (( شَنگَرگ )) گفته می شود .

در بالای ميله آهنی از حد خود گنبد به بالا توغ قرار می گيرد . توغ متشکل از سه تکه گوی فلزی و چند تکه لوله نسبتاً‌ قطور است که رويهم قرار می گيرند به اين ترتيب که روی ميله آهنی اول يک لوله سوار می شود بعد يک گوی فلزی که از دو طرف سوراخ دارد تا بتواند هم روی لوله زيرين جايگزين بشود و هم لوله بالائی روی سوراخ فوقانی آن جايگزين شود ، قرار می گيرد و بهمين طريق توغ ساخته می شود گوی انتهائی ديگر در بالا سوراخ ندارد . گاهی اوقات بجای گوی انتهائی (( خوج )) می گذارند

سقفهای کامپوزیت

سقف هاي کامپوزيت سقفهايي هستند  که ترکيبي از فولاد و بتن براي اينکه يکپارچگي اين سقف رعايت شوند شود از برشگير (ناوداني)استفاده مي شود که اين نبشي با بتن درگيري ايجاد کرده و يکپارچگي درست مي کند و چون تيرهاي  فرعي کمپوزيت به علت گيردار بودن تيرهاي اصلي و با توجه به لنگر پوش (لنگر زلزله) بتن روي تيرهاي اصلي نمي تواند به مقاومتش کمک کند .

 ميلگردهايي که روي سقف کامپوزيت قرار دارند ميلگردهايي حرارتي هستند که به صورت مش ساخته شده باعث يکپارچه شدن بتن و درگيري با سقف کامپوزيت مي شود وبا جوش دادن به تيرهاي فرعي مانع ترک خوردن بتن مي شود .

 

 قالب بندي اين سقفها معمولا از تخته کوبي استفاده مي شود و بعد از اتمام بتن ريزي نايلون باعث راحت جدا شدن تخته ها مي شود و در برخي موارد از يونوليت استفاده مي شود که به علت محکم نبودن بايد شمع کوبي کنند و مشکلات اجرايي بيشتري دارد و دليل ديگر اينکه يونوليت زير سقف مي ماند و ما نمي توانيم از فضاي زير سقف کامپوزيت که تير هاي فرعي آنها معمولا زنبوري هستند براي عبور لوله تاسيساتي استفاده کنيم در ضمن عايق خوبي براي حرارت بالا نيست.

 

 در قالب بندي تخته کوبي مهمترين مزيت آنها اين است که در زير سقف کامپوزيت خلائي وجود دارد و از اين خلا براي لوله هاي تاسيساتي استفاده مي شود.

 

يکي از مزيت هاي سقف کامپوزيت قدرتمندي آن نسبت به سقفهاي تيرچه بلوک است چون يکي از راههاي يکپارچه کردن رفتار ستون ها در هنگام زلزله از طريق سقف مي باشد و سقف کامپوزيت به دليل برش گير هاي نصب شده روي تيرهاي فرعي يکپارچگي بين فولاد و بتن ايجاد شده و در اطراف ستونها هم همين طور در نتيجه ستون ها در هنگام زلزله رفتار يکپارچه دارند ولي در سقف تيرچه بلوک اين گونه نيست.

 

کلا درباره سيستم هاي خمشي بايد گفت در اين سيستم تمام تيرهاي اصلي گيردار عمل مي کنند و معمولا از پروفيل هاي سالم استفاده مي کنند (لوله زنبوري نباشد)چون اصلا داراي لنگر مي باشند و در نتيجه بايد آنجا  ورق بزنيم و ثانيا لنگرماکزيمم برش در يک سوم تکيه گاهها وجود دارد. ما بايد در صورت استفاده از زنبوري آنجا را پر کنيم و ما هم وسط را پر کرده و هم گوشه را پر مي کنيم و اين تنها وقتي است که ما پروفيل نداريم مگرنه بهتر است از پروفيل استفاده شود

سقف کُرمیت

در سیستم سقف کُرمیت از تیرچه های فولادی با جان باز در ترکیب با بتن استفاده می شود. در ساخت تیرچه های مذکور از یک تسمه، در بال تحتانی و نیز یک میلگرد خم شده در جان استفاده می شود. برای پرکردن فضای خالی بین تیرچه ها از قالب های ثابت مانند بلوک های سیمانی، پلی استایرن، طاق ضربی ، قالب های موقت فولادی (کامپوزیت ) و یا هر پرکننده سبک استفاده می شود. فواصل تیرچه ها بسته به نوع قالب از 73 سانتی تا 100 سانتی متر متغیراست ، روی سقف نیز با 4 الی 10 سانتی متر بتن پوشانده می شود.

تیرچه ها از نوع خود ایستا بوده و به همین علت هیچ نوع شمع بندی در زیر سقف مورد نیاز نمی باشدو تیرچه ها به نحوی طراحی می شوند که بتوانند وزن بتن خیس، قالب ها و عوامل اجرایی سقف را به تنهایی تحمل کنند.

پس ازاین که بتن به 75% مقاومت مشخصه خود می رسد ، تیرچه های فولادی با بتن به صورت یک مقطع مختلط وارد عمل شده و بارهای مرده و زنده سقف را تحمل می کنند.

 

 

سقف تیرچه و بلوک کُرمیت

با متداول شدن سقف های تیرچه و بلوک سنتی برخی از مشکلات سیستم طاق ضربی مرتفع شد. اما این سقف ها مشکلات دیگری را به همراه خود پدید آوردند که عمده ترین آنها ضرورت استفاده از شمع بندی در زیر سقف است.

 

شمع بندی علاوه بر دست و پاگیر بودن هزینه زیادی را نیز بر ساختمان تحمیل می کند. در سال 1363 با استفاده از بلوك کُرمیت به جاي طاق ضربي كه قبلا" در اين سيستم بعنوان قالب ثابت بكار مي رفت عملا" سقف تیرچه وبلوک کُرمیت وارد بازارشد.

این سقف به علت خود ایستا بودن تیرچه ها نیازی به شمع بندی ندارند و به همین علت از سرعت اجرای بسیار بالایی برخوردار می باشد. اجرای این سقف بر روی اسكلت های فولادی بتنی و دیوارهای باربر امکان پذیر می باشد.

 

 

 

.

 

سقف پلیمری کُرمیت

در راستای سبک سازی ساختمان، این شرکت هم زمان با ستفاده از قالب کامپوزیت  و بلوک های پوکه ای اقدام به استفاده از مصالح پلیمری در ساختمان کرده است.

استفاده از بلوک های پلی استایرن نسوز در سقف باعث کاهش مصرف تیرچه تا حدود 20% و کاهش فولاد مصرفی سازه تا حدود 7% می شود.

 

سهولت اجرای این نوع سقف، باعث افزایش سرعت اجرا و درنیتجه کاهش هزینه های اجرایی می گردد. در عین حال در هزینه های حمل و نقل نیز صرفه جویی قابل ملاحظه ای صورت می گیرد. شیارهای مناسب ایجاد شده در زیر این بلوک ها باعث  پیوستگی گچ و خاک در زیر سقف می گردد.

در جهت بهبود استفاده از مصالح پلیمری، بخش تحقیق و توسعه این شرکت مشغول مطالعات و بررسی های بیشتر می باشد.

 سقف کامپوزیت کُرمیت

سیستمهای معمول کامپوزیت در امریکا عینا" با تیرچه های با جان باز انجام می شود و معمولا" همراه با گذاشتن یک ورق فولادی موجودار به عنوان عرشه و آرماتور بندی روی آن بتن ریخته می شود . در این سيستم قالب ماندگار است و قطعات جان نیز با بتن احاطه نمی شود. در طراحی سیستم قالب کامپوزیت کُرمیت، نظر بر آن بوده که علاوه بر سرعت و تطبیق با آیین نامه ها ، هر چه ممکن اقتصادی تر باشد. از این رو اولا" قالب باید قابل استفاده مداوم باشد، ثانیا" جان تیرچه با بتن پر شود که بتوان قطعات جان را اقتصادی تر طراحی نمود و از لرزش سقف نیز کاسته شود. سیستمهای کامپوزیت رایج در ایران که با تیرآهن ساده یا لانه زنبوری با تیر ورق استفاده می شوند، دارای جان باز نیستند. 

 

در وهله اول قالب هاي سقف كرميت سه قطعه بوده و براي باز كردن ، قطعات آن بايد از يكديگر جدا مي شد ، با تحقيق بخش R&D اين شركت این قالب با بهینه سازی و استفاده از خاصیت تغییر شکل ارتجاعی فولاد به قالبی یکچارچه تبدیل شد. 

این قالب در بین تیرچه ها قرار گرفته و بعد از گيرش اولیه بتن قالب از زیر سقف در آورده می شود . این قالب محاسن بسیار زیادی دارد و با سرعت چیده و جمع آوری می گردد و با دقت مختصری , بارها قابل استفاده است. این قالب هم اکنون در پروژه های مختلف این شرکت مورد استفاده است.

آخرین بررسی ها و دستاوردها نشان داد که بهتر است جهت تطبیق سیستم با سیستم تیرچه بلوک و استفاده از آرماتور حرارتی یک جهته و حذف آرماتور خمشی در دال فوقانی و در نتیجه صرفه جویی اقتصادی، فاصله لب با لب تیرچه ها حداکثر 75 سانتی متر باشد. مزیت این قالب در آن است که با رعایت دیگر شرایط آیین نامه می توان آرماتور دو جهته را حذف و فقط آرماتور عمود بر تیرچه را منظور نمود.

هم اکنون این شرکت قالبهای جدید خود را به انتخاب مصرف کننده در فواصل و ارتفاع مختلف آماده عرضه نموده است. فاصله محور به محور تیرچه ها حدود 85 سانتی متر تا 95 سانتی متر و با ارتفاع 20 تا 25 سانتی متر، بسته به انتخاب خریدار و با مشاوره دفتر فنی شرکت و نوع تیرآهنهای مصرفی در سازه و طول دهانه است.

سقف کرمیت

مزایاي سقف کرميت

 

کاهش هزينه

امکان حذف کش ها

سرعت و سهولت اجرا

عدم نياز به شمع بندي

پايين بودن تنش در بتن

سهولت اجرا داکت (بازشو)

حذف رد فولاد در زيرسقف

امکان اجراي همزمان چند سقف

مقاومت نهايي و شکل پذيري بالا

يکنواختي زير سقف (مصرف گچ و خاک کمتر)

امكان نظارت بر اجراي سقف در طول عمليات اجرايي

کاهش مصرف بتن و وزن کمتر سقف (حدود 20%)

يکپارچگي  سقف و اسکلت (مقاومت در طول اجراي سقف)

امکان طراحي و اجراي سقف با دهانه ها و باربري هاي خاص

عدم نياز به شمع بندي

طراحي سقف کرميت با اين فرض انجام مي شود که تيرچه ها به تنهايي (قبل از گرفتن بتن) توانايي تحمل وزن خود، بلوک، بتن خيس  و عوامل اجرايي را داشته باشند. بنابراين سقف کرميت نيازي به شمع بندي در هيچ يک از مراحل عمليات اجرايي ندارد.

سرعت و سهولت اجرا

در اين سيستم، اجراي سقف نسبت به سيستم هاي مشابه آسانتر بوده و با سرعت بيشتري انجام مي شود. 48 ساعت پس از بتن ريزي، روي سقف قابل رفت و آمد و بارگذاري سبک بوده و مي توان عمليات ساختماني را ادامه داد که اين مزيت موجب سرعت در روند عمليات ساخت مي گردد.

امکان اجراي همزمان چند سقف

با توجه به اين که در سيستم سقف کرميت هيچ گونه شمع بندي وجود ندارد. عملا" مي توان چند سقف را براي بتن ريزي آماده کرد و هم زمان عمليات بتن ريزي را بر روي سقف ها انجام داد.

اين کار براي ساختمان هاي با طبقات زياد و يا زيربناي کم بسيار مقرون به صرفه و مناسب است.

يکپارچگي سقف و اسكلت

به علت جوش شدن تيرچه ها به اسکلت، پس از گرفتن بتن، سقف و اسکلت يکپارچه شده و مي تواند مانند يک ديافراگم صلب عمل کند. در اسکلت هاي بتني نيز با در نظر گرفتن قلاب هاي مخصوصي، امکان يکپارچگي بيشتري ايجاد مي شود.

امکان حذف کش ها

با توجه به يکپارچگي سقف و اسكلت، مي توان کش ها (اعضاي غيرباربر) را حذف کرد . حذف کش ها علاوه بر صرفه جويي در مصرف فولاد باعث يکنواختي بيشتر زير سقف شده و عمليات نازک کاري را به حداقل مي رساند.

پايين بودن تنش در بتن

به علت خود ايستا بودن تيرچه ها(تيرچه قبل از گرفتن بتن مي تواند وزن بلوک، بتن خيس و عوامل اجرايي را به تنهايي تحمل کند) تنش ايجاد شده در بتن بسيار پايين است .

آزمايش بارگذاري روي سقف هاي کرميت که مقاومت نهايي بتن آنها کمتر از مقدار مورد نظر بوده نشان داده که بتن با مقاومت پايين به ظرفيت باربري سقف لطمه اي وارد نمي سازد.

امکان طراحي و اجراي سقف با دهانه ها و باربري هاي خاص

در سيستم سقف کرميت امکان طراحي و اجراي سقف با دهانه هاي بلند و بارهاي سنگين وجود دارد. تاکنون سقف با دهانه 5/12 متر و همچنين سقف با شدت بار 7 تن بر متر مربع اجرا شده که در هر مورد آزمايش هاي بارگذاري ، ايمني سقف را تاييد کرده اند.

حذف رد فولاد زير سقف

اثر داغ آهن در سقف هاي ضربي به صورت خط تيره اي روي گچ مشاهده مي شود ولي در سقف کرميت به علت پايين تر بودن سطح بلوکها از تيرچه ها، پوشش گچ و خاک در زير تيرچه ها نسبت به بقيه نقاط سقف بيشتر است و همين امر سبب کاهش جذب ذرات معلق مي شود. بنابراين سايه فولاد بال تحتاني تيرچه ها مشاهده نمي گردد.

سهولت اجراي داکت (بازشو)

به علت فاصله زياد تيرچه ها (73 تا 100 سانتي متر محور به محور ) ايجاد داکت درسقف جهت عبور لوله هاي تاسيساتي نصب دودکش موتورخانه و شومينه نصب توالت ايراني و يا عبور کانال كولر به راحتي امکان پذير است و نياز به قطع کردن تيرچه ها نمي باشد.

نظا رت  بر اجرا ی سقف در طول اجرا

اكيپ هاي خاصي جهت نظارت بر سقف ها آموزش ديده اند تا در صورت تمايل مشتري در طي اجراي سقف ها نظارت مستمر بر نحوه عملكرد مجريان صورت پذيرد و از سلامت اجراي سقف چه از نظر فني و چه از نظر زيبايي اطمينان كامل حاصل گردد.

کاهش مصرف بتن و وزن کمتر سقف

به علت فاصله زياد تيرچه ها (حدود 75 سانتي متر محور به محور ) از مصرف بتن در حدود 20% نسبت به تيرچه و بلوک معمولي کاسته شده و نهايتا" وزن سبک تر مي گردد. استفاده از بلوک هاي پوکه اي و بلوک هاي پلي استايرن کرميت يا سيستم کامپوزيت نيزدر کاهش وزن موثر است.

مقاومت نهايي و شکل پذيري بالا

محاسبات و آزمايش هاي بارگذاري روي سقف نشان مي دهد که گسيختگي اين سيستم پس از تغيير شکل هاي بسيار زياد اتفاق مي افتد. « گسيختگي نرم»  و اين رفتار سقف از نظر ايمني مطلوب است .

 

در سیستم سقف کُرمیت از تیرچه های فولادی با جان باز در ترکیب با بتن استفاده می شود. در ساخت تیرچه های مذکور از یک تسمه، در بال تحتانی و نیز یک میلگرد خم شده در جان استفاده می شود. برای پرکردن فضای خالی بین تیرچه ها از قالب های ثابت مانند بلوک های سیمانی، پلی استایرن، طاق ضربی ، قالب های موقت فولادی (کامپوزیت ) و یا هر پرکننده سبک استفاده می شود. فواصل تیرچه ها بسته به نوع قالب از 73 سانتی تا 100 سانتی متر متغیراست ، روی سقف نیز با 4 الی 10 سانتی متر بتن پوشانده می شود.

تیرچه ها از نوع خود ایستا بوده و به همین علت هیچ نوع شمع بندی در زیر سقف مورد نیاز نمی باشدو تیرچه ها به نحوی طراحی می شوند که بتوانند وزن بتن خیس، قالب ها و عوامل اجرایی سقف را به تنهایی تحمل کنند.

پس ازاین که بتن به 75% مقاومت مشخصه خود می رسد ، تیرچه های فولادی با بتن به صورت یک مقطع مختلط وارد عمل شده و بارهای مرده و زنده سقف را تحمل می کنند.

 

 

سقف تیرچه و بلوک کُرمیت

با متداول شدن سقف های تیرچه و بلوک سنتی برخی از مشکلات سیستم طاق ضربی مرتفع شد. اما این سقف ها مشکلات دیگری را به همراه خود پدید آوردند که عمده ترین آنها ضرورت استفاده از شمع بندی در زیر سقف است.

 

شمع بندی علاوه بر دست و پاگیر بودن هزینه زیادی را نیز بر ساختمان تحمیل می کند. در سال 1363 با استفاده از بلوك کُرمیت به جاي طاق ضربي كه قبلا" در اين سيستم بعنوان قالب ثابت بكار مي رفت عملا" سقف تیرچه وبلوک کُرمیت وارد بازارشد.

این سقف به علت خود ایستا بودن تیرچه ها نیازی به شمع بندی ندارند و به همین علت از سرعت اجرای بسیار بالایی برخوردار می باشد. اجرای این سقف بر روی اسكلت های فولادی بتنی و دیوارهای باربر امکان پذیر می باشد.

 

 

 

.

 

سقف پلیمری کُرمیت

در راستای سبک سازی ساختمان، این شرکت هم زمان با ستفاده از قالب کامپوزیت  و بلوک های پوکه ای اقدام به استفاده از مصالح پلیمری در ساختمان کرده است.

استفاده از بلوک های پلی استایرن نسوز در سقف باعث کاهش مصرف تیرچه تا حدود 20% و کاهش فولاد مصرفی سازه تا حدود 7% می شود.

 

سهولت اجرای این نوع سقف، باعث افزایش سرعت اجرا و درنیتجه کاهش هزینه های اجرایی می گردد. در عین حال در هزینه های حمل و نقل نیز صرفه جویی قابل ملاحظه ای صورت می گیرد. شیارهای مناسب ایجاد شده در زیر این بلوک ها باعث  پیوستگی گچ و خاک در زیر سقف می گردد.

در جهت بهبود استفاده از مصالح پلیمری، بخش تحقیق و توسعه این شرکت مشغول مطالعات و بررسی های بیشتر می باشد.

 سقف کامپوزیت کُرمیت

سیستمهای معمول کامپوزیت در امریکا عینا" با تیرچه های با جان باز انجام می شود و معمولا" همراه با گذاشتن یک ورق فولادی موجودار به عنوان عرشه و آرماتور بندی روی آن بتن ریخته می شود . در این سيستم قالب ماندگار است و قطعات جان نیز با بتن احاطه نمی شود. در طراحی سیستم قالب کامپوزیت کُرمیت، نظر بر آن بوده که علاوه بر سرعت و تطبیق با آیین نامه ها ، هر چه ممکن اقتصادی تر باشد. از این رو اولا" قالب باید قابل استفاده مداوم باشد، ثانیا" جان تیرچه با بتن پر شود که بتوان قطعات جان را اقتصادی تر طراحی نمود و از لرزش سقف نیز کاسته شود. سیستمهای کامپوزیت رایج در ایران که با تیرآهن ساده یا لانه زنبوری با تیر ورق استفاده می شوند، دارای جان باز نیستند. 

 

در وهله اول قالب هاي سقف كرميت سه قطعه بوده و براي باز كردن ، قطعات آن بايد از يكديگر جدا مي شد ، با تحقيق بخش R&D اين شركت این قالب با بهینه سازی و استفاده از خاصیت تغییر شکل ارتجاعی فولاد به قالبی یکچارچه تبدیل شد. 

این قالب در بین تیرچه ها قرار گرفته و بعد از گيرش اولیه بتن قالب از زیر سقف در آورده می شود . این قالب محاسن بسیار زیادی دارد و با سرعت چیده و جمع آوری می گردد و با دقت مختصری , بارها قابل استفاده است. این قالب هم اکنون در پروژه های مختلف این شرکت مورد استفاده است.

آخرین بررسی ها و دستاوردها نشان داد که بهتر است جهت تطبیق سیستم با سیستم تیرچه بلوک و استفاده از آرماتور حرارتی یک جهته و حذف آرماتور خمشی در دال فوقانی و در نتیجه صرفه جویی اقتصادی، فاصله لب با لب تیرچه ها حداکثر 75 سانتی متر باشد. مزیت این قالب در آن است که با رعایت دیگر شرایط آیین نامه می توان آرماتور دو جهته را حذف و فقط آرماتور عمود بر تیرچه را منظور نمود.

هم اکنون این شرکت قالبهای جدید خود را به انتخاب مصرف کننده در فواصل و ارتفاع مختلف آماده عرضه نموده است. فاصله محور به محور تیرچه ها حدود 85 سانتی متر تا 95 سانتی متر و با ارتفاع 20 تا 25 سانتی متر، بسته به انتخاب خریدار و با مشاوره دفتر فنی شرکت و نوع تیرآهنهای مصرفی در سازه و طول دهانه است.

 

سقف کاذب

 

سقف های کاذب اولیه به صورت قطعات پلاستیکی در سالهای 1365 به بعد در اولین سقف های کامپوزیت کُرمیت به کار رفت. اما گران بودن مصالح ، نچسبیدن به گچ و خاک و خزش (Creep) باعث گردید که استفاده از آن مقید گردد. از سوی دیگر انواع تولیدات ورق گالوانیزه به صورت رابیتس در شکلها و فرمهای مختلف و تولید مواد اولیه آن (ورق گالوانیزه) در ایران ، ما را به سمت استفاده از این محصول سوق داد.

 

 

 

سقف ضربی کُرمیت

 

به علت اجبار در استفاده ار مصالح فشاری از زمان های قديم استفاده از طاق قوسی متداول بوده و به همین جهت استفاده از سیستم طاق ضربی نیز به عنوان نوعی طاق قوسی رواج داشته است. وجود اشکالات عمده در عملکرد سقف های ضربی با تیرآهن مانند عدم ایجاد یک دیافراگم مناسب بین ستون ها و مصرف زیاد فولاد در مقایسه با مقدار باربری ، باعث شد تا در سال 1356 با ارائه طرحی بهینه « سقف ضربی کُرمیت » نسبت به اصلاح این سیستم اقدام گردد.

در سیستم طاق ضربی کُرمیت وجود بتن روی سقف می تواند یک دیافراگم مناسب بین ستون ها ایجاد کند و همچنین به علت بازبودن جان تیرچه ها مقدار زیادی در مصرف فولاد صرفه جویی  می شود.

 

 

اگر چه از اين سيستم در انبوه سازي استفاده نمي شود ، اما براي پروژه هاي كوچك و يا دور افتاده ، هنوز هم كاربرد دارد

پی و جزئیات آن

پی وظیفه انتقال بارهای وارده از ساختمان را بر روی زمین بعهده دارد پیها انواع مختلف دارن۱.نقطه ای ۲.مرکب۳.یکارچه(رادیه)۴.پی های شمعی و.... .در پی های نقطه ای باید حداقل از ۳طرف بوسیله شناژها به هم وصل باشند.(در پی های کنج از ۲ طرف).تعداد و قطر میلگردهای شناژ بوسیله محاسبه بدست می آید.ولی حداقل باید به ۴میلگرد سراسری نمره ۱۴ مجهز باشد. و این آهنهای طولی باید بوسیله آهنهای عرضی(خاموت) به هم متصل شوند(خاموتها وظیفه تحمل نیروی برشی را دارد) .شناژها کلا برای وصل کردن پی ها به هم و مقاوم شدن در برابر نیروها به کار میروند.(البته بعضی وقتا در پی های رادیه هم شناژ میزارن!!!!)ارتفاع شناژها معمولا ۴۰ سانت است و بستگی به ارتفاع پی و محاسبه دارد.

اول در مورد پی و شناژها یک توضیحاتی رو میدم:پی وظیفه انتقال بارهای وارده از ساختمان را بر روی زمین بعهده دارد پیها انواع مختلف دارن۱.نقطه ای ۲.مرکب۳.یکارچه(رادیه)۴.پی های شمعی و.... .در پی های نقطه ای باید حداقل از ۳طرف بوسیله شناژها به هم وصل باشند.(در پی های کنج از ۲ طرف).تعداد و قطر میلگردهای شناژ بوسیله محاسبه بدست می آید.ولی حداقل باید به ۴میلگرد سراسری نمره ۱۴ مجهز باشد. و این آهنهای طولی باید بوسیله آهنهای عرضی(خاموت) به هم متصل شوند(خاموتها وظیفه تحمل نیروی برشی را دارد) .شناژها کلا برای وصل کردن پی ها به هم و مقاوم شدن در برابر نیروها به کار میروند.(البته بعضی وقتا در پی های رادیه هم شناژ میزارن!!!!)ارتفاع شناژها معمولا ۴۰ سانت است و بستگی به ارتفاع پی و محاسبه دارد.

شناژ(در پی رادیه)

آرماتور عرضی(خاموت):

شناژ:

راستی کلا میلگردهارو بوسیله سیم آرماتور بندی به هم میبندن و به هم جوش نمیدن چون مقاومت کششی آرماتور ها از بین میره!(همون طور که میدونید بتن وظیفه تحمل نیروی فشاری رو داره و میلگرد تحمل نیروی کششی!)

بعد از قالبندی اول بتن مگر میریزیم بتن مگر بتن سبک هست(۱۵۰) یعنی میزان سیمانش کم هست که حدوده ۱۰ سانت قطر داره و باید ۱۰ سانت هم از کناره ها از بتن پی بیشتر باشه که همونطور که قبلا گفتم در کارهای اجرایی این کارو نمیکنن!

بعداز ریختن بتن مگر نوبت به بستن آرماتور ها میرسه.که به ۲ قسمت آرماتورهای پی و شناژها تقسیم میشه که اندازه .طول. شماره آرماتور ها و فاصله آرماتورها از هم بوسیله محاسبه بدست می آید. در قسمتهای پی ممکنه بر اساس محاسبه به ۲ شبکه کف و بالا احتیاج باشد (شبکه مش).شبکه مش پائین بوسیله اسپیسر(لقمه) از بتن مگر فاصله میگیرد.البته به میلگردها یک خم گونیا در انتهای میلگردها می دهند تا میلگردها و بتن بهتر به هم گیر کنند.این خم بستگی به محل اجرا دارد مثلا درپی حدود ۲۰ تا ۳۰ سانت است.راستی بعضی جاها که پی یا شناژها بلند هستند(بیش از ۱۲ متر چون طول میلگردها ی ساخته شده بیش از ۱۲ متر نیست)باید در محل اتصال آرماتورماتورها به هم باید اورلب گذاشت که طول آن بستگی به طول و قطر آرماتور دارد.یعنی ۲ آرماتور طولی مثلا در پی حدود ۱ متر روی هم می آیند و با سیم آرماتور بندی به هم می بندند.یک نکته دیگه هم هست که آرماتور های شبکه مش بالا بوسیله آرماتورهای خرک نگاه داشته میشوند.

مش بالاوپائین:

اسپیسر:

خم گونیا:

خرک:

آرماتور بندی:

پی نقطه ای و شناژ:

پی رادیه:

و بالا خره میرسیم به بتن ریزی پی که یکی از مهمترین مراحل ساختمون سازیه.بتن به ۲ صورت دستی و ماشینی (پمپ) انجام میشه .که انتخاب هر کدام از این روشها بستگی به شرایط دارد .(مثلا بتن ریزی با پمپ سریعتر است ولی هزینه ها بالا می رود البته بتن ریزی با دست هم مزیتهایی دارد از جمله اینکه از لحاظ کیفیت مطمئن تر است البته این هم مشکلات خود را دارد (مثلا بالا سر کارگر وایسی ببینی چی کار کردن واز لحاظ سرعت انجام کار و....)و ساخت بتن احتیاج به تجربه و ....داره .البته بازم میگم همه اینا بستگی شرایط کار داره.مثلا ممکنه ببینی اگه با پمپ بتن می ریختی به صرفه تر بوده!!!!!در هوای زیر صفر و پائین تر بتن ریزی مجاز نیست(البته میگن!!!!! شما باور نکنید!!!!!)البته در دمای کمتر از ۵- درجه بخوای نخوای یخ میزنه!!!.مثلا ما یک صبح که رفتیم کارگاه دستگاه رو روشن کردیم و شن ماسه سیمان رو که ریختیم تو دستگاه و وقتیکه داشتیم خالی می کردیم تو فرقون دیدیم یخزده اومد بیرون تا ما از رو رفتیم نشستیم سر جامون!!!!!!!!اینو بدونید که مهمترین عامل تخریب بتن سرما و یخ زدگی هستش.راستی یادم رفت بگم اصلا بتن چیه!بتن ماده هست شامل شن ماسه و سیمان(نوع و مقدار سیمان در مقاومت آن تاثیر دارد)که مقاومت فشاری بالایی داره.برای بتن ریزی پی را به چند قسمت تقسیم میکنند و بعد بتن ریزی میکنند.بعد نوبت به ویبره زدن میرسه که این کارم تجربیه (البته توی کتابا یک چیزایی نوشته که هر ۶۰ سانت و با زاویه ۴۵اینا (ولی اینم جدی نگیرید).راست دستگاهی هم که باهش بتن میسازن (میکس یر) نام دارد.در بتن ریزی با پمپ میکسر (کامیون میکسر)به دستگاه پمپ نزدیک می شود و بتن آماده را در پمپ می ریزد و پمپ هم آن را توسط شلنگی بلند به پی منتقل می کند.برای مشخص شدن ارتفاع پی از قبل میلگردی را علامت گذاری می کنند و آن را در بتن فرو میکنند تا ارتفاع مشخص شود.بتن به سرعت میگرد ولی بعد از ۷ روز به مقاومت ویژه خود می رسد ولی سالها طول میکشدتا به مقاومت نهایی خود برسد.در ضمن باید تا ۷ روز بتن آب داده شود!و اگر هوا سردباشد باید روی آن پتو کشیده شود(لایه ای از پشم شیشه و نایلون).

میکس یر:

میکسر:

پمپ(زمینی):

میلگرد اندازه:

پتو:

بتن ریزی:

ویبره:

پی تمام شده:

سقفهای شیبدار

گستره و دامنه کاربرد پوششها

در ساختمانهای صنعتی، آشیانه هواپیما، انبارهای بزرگ و سایر ابنیه مشابه که معمولاً دهانه بین ستونها و دیوارها از حد معمول بیشتر است، به منظور احتراز از کاربرد تیرهای بتنی و آهنی سنگین، از سقفهای شیبدار استفاده می‌کنند. علاوه بر موارد فوق در مواقعی که سقف ساختمان مورد استفاده طبقات بعدی قرار نمی‌گیرد، ممکن است به دلایل گوناگون از این نوع سقف استفاده شود. در مناطق سردسیر و کنار دریا که نزول برف و باران زیاد است، اجرای این سقف باعث می‌شود که برف و باران به راحتی از لوله ناودان یا لبه سقف به خارج ریخته و احتیاج به برف‌روبی نداشته باشند. سقفهای شیبدار در مقایسه با سقفهای مسطح به مواظبت کمتری احتیاج دارند و اجرای آنها از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است. علاوه بر اینها در برخی از نقاط ممکنست ورقهای پوششی به عنوان عایق رطوبت روی سقفهای شیبدار بتنی یا طاق ضربی قرار گیرند. در مورد اخیر بیشتر از ورقهای آزبست و سیمان استفاده می‌شود.

طبقه‌بندی سقفهای شیبدار و پوشش آنها

تقسیم‌بندی سقفهای شیبدار از لحاظ سازه سقف، طرق شیب‌بندی و نوع پوشش روی خرپا به شرح زیر است:

1. طبقه‌بندی با توجه به جنس مصالح سازه سقف

پوششهای شیبدار معمولاً روی خرپاهای فلزی یا چوبی قرار می‌گیرند، علاوه بر خرپا در برخی از موارد ممکن است این پوششها روی سقفهای بتنی شیبدار و یا طاق ضربی نیز قرار گیرند.

2. طبقه‌بندی با توجه به شیب‌بندی سقف

این پوششها می‌توانند با شیب یکطرفه، دو طرفه و یا به صورت دندانه اره باشند که نوع اخیر بیشتر در کارخانجات و برای استفاده از نور کاربرد دارد. انواع دیگری نیز وجود دارد که کمتر متداول بوده و از ذکر آنها خودداری می‌شود.

3 .طبقه‌بندی از لحاظ جنس پوشش

به طور کلی پوششهای شیبدار می‌توانند از انواع مصالح که اهم آنها به شرح زیر است، تشکیل شده باشند:

الف:  پوششهای پنبه کوهی و سیمان شامل ورقهای موجدار، آردواز و توسکانا

ب:   ورقهای آلومینیوم یا موج سینوسی یا ذوزنقه‌ای

پ:   مهمترین ورقهای فولادی شامل: ورقهای فولادی گالوانیزه با موج ریز یا درشت سینوسی و ذوزنقه‌ای، ورقهای فولادی گالوانیزه صاف، ورقهای فولادی یا پوشش پلاستیک، ورقهای تهیه شده با لعاب پخته، ورقهای رنگ شده از قبیل ورقهای موجدار با عایقهای حرارتی، رطوبتی و بخاربند

ت:   ورقهایی که از آمیختن قیر و پنبه کوهی تهیه می‌شوند.

ث:   انواع پوششهای چوبی

ج:    پوششهای سفالی

چ:    پوشش با ورقهای پلاستیکی شفاف

ادامه مطلب

گستره و دامنه کاربرد پوششها

در ساختمانهای صنعتی، آشیانه هواپیما، انبارهای بزرگ و سایر ابنیه مشابه که معمولاً دهانه بین ستونها و دیوارها از حد معمول بیشتر است، به منظور احتراز از کاربرد تیرهای بتنی و آهنی سنگین، از سقفهای شیبدار استفاده می‌کنند. علاوه بر موارد فوق در مواقعی که سقف ساختمان مورد استفاده طبقات بعدی قرار نمی‌گیرد، ممکن است به دلایل گوناگون از این نوع سقف استفاده شود. در مناطق سردسیر و کنار دریا که نزول برف و باران زیاد است، اجرای این سقف باعث می‌شود که برف و باران به راحتی از لوله ناودان یا لبه سقف به خارج ریخته و احتیاج به برف‌روبی نداشته باشند. سقفهای شیبدار در مقایسه با سقفهای مسطح به مواظبت کمتری احتیاج دارند و اجرای آنها از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است. علاوه بر اینها در برخی از نقاط ممکنست ورقهای پوششی به عنوان عایق رطوبت روی سقفهای شیبدار بتنی یا طاق ضربی قرار گیرند. در مورد اخیر بیشتر از ورقهای آزبست و سیمان استفاده می‌شود.

طبقه‌بندی سقفهای شیبدار و پوشش آنها

تقسیم‌بندی سقفهای شیبدار از لحاظ سازه سقف، طرق شیب‌بندی و نوع پوشش روی خرپا به شرح زیر است:

1. طبقه‌بندی با توجه به جنس مصالح سازه سقف

پوششهای شیبدار معمولاً روی خرپاهای فلزی یا چوبی قرار می‌گیرند، علاوه بر خرپا در برخی از موارد ممکن است این پوششها روی سقفهای بتنی شیبدار و یا طاق ضربی نیز قرار گیرند.

2. طبقه‌بندی با توجه به شیب‌بندی سقف

این پوششها می‌توانند با شیب یکطرفه، دو طرفه و یا به صورت دندانه اره باشند که نوع اخیر بیشتر در کارخانجات و برای استفاده از نور کاربرد دارد. انواع دیگری نیز وجود دارد که کمتر متداول بوده و از ذکر آنها خودداری می‌شود.

3 .طبقه‌بندی از لحاظ جنس پوشش

به طور کلی پوششهای شیبدار می‌توانند از انواع مصالح که اهم آنها به شرح زیر است، تشکیل شده باشند:

الف:  پوششهای پنبه کوهی و سیمان شامل ورقهای موجدار، آردواز و توسکانا

ب:   ورقهای آلومینیوم یا موج سینوسی یا ذوزنقه‌ای

پ:   مهمترین ورقهای فولادی شامل: ورقهای فولادی گالوانیزه با موج ریز یا درشت سینوسی و ذوزنقه‌ای، ورقهای فولادی گالوانیزه صاف، ورقهای فولادی یا پوشش پلاستیک، ورقهای تهیه شده با لعاب پخته، ورقهای رنگ شده از قبیل ورقهای موجدار با عایقهای حرارتی، رطوبتی و بخاربند

ت:   ورقهایی که از آمیختن قیر و پنبه کوهی تهیه می‌شوند.

ث:   انواع پوششهای چوبی

ج:    پوششهای سفالی

چ:    پوشش با ورقهای پلاستیکی شفاف

سازه سقفهای شیبدار

همان طور که توضیح داده شد، پوششهای شیبدار معمولاً روی خرپا قرار می‌گیرند و خرپا می‌تواند فلزی یا چوبی باشد. علاوه بر آن در برخی از موارد این پوششها روی سقفهای بتنی یا طاق ضربی نیز قرار می‌گیرند. جزئیات اجرایی سقفهای شیبدار به شرح زیر است:

الف:  خرپای فلزی

       خرپای فلزی پس از ساخت، باید به نحو مناسبی رنگ‌آمیزی شود، همچنین باید دقت نمود که بال بالایی لایه‌های فلزی در یک شیب و در یک صفحه فرضی قرار گیرند. فاصله لایه‌ها، باید متناسب با ابعاد ورقها انتخاب شود. در سقفهای با خرپای فلزی، باید خرپاها لااقل در یک طرف کاملاً به کلاف بتن‌آرمه بسته شوند، برای این کار باید قبلاً پیچهای لازم برای اتصال در داخل کلاف بتنی قرار داده شود.

ب:   خرپای چوبی

       چوب مورد مصرف در خرپاهای چوبی، باید حداکثر ) 19%( رطوبت داشته باشد. اعضای مختلف خرپای چوبی در تمام نقاط اتصال باید با پیچ و مهره و یا اسکوپهای فولادی محکم به یکدیگر بسته شوند (میخ نمودن ساده این اضلاع به یکدیگر کافی نمی‌باشد). تمامی سطوحی که با مصالح بنایی تماس دارند، باید برای محافظت در مقابل رطوبت با قیر، قطران یا مواد مناسب دیگری که مورد تصویب دستگاه نظارت باشد، اندود گردند. در محل تماس خرپای چوبی با مصالح بنایی یا بتن در تکیه‌گاهها باید یک لایه مقوای قیراندود، نئوپرین و یا مصالح مشابه آن قرار داده شود. باید امکان تهویه خرپاهای چوبی فراهم باشد تا از پیدایش قارچ و سایر آفات چوب جلوگیری شود. جفت کردن قطعات مختلف خرپا، باید با اصول فنی صورت گیرد. میخهای لاپه باید از تمام ضخامت لاپه گذشته و به مقدار لازم در عضو فوقانی خرپا فرو روند. در ساختمانهای چوبی که در معرض برف و باران واقع می‌شوند، باید شکل خارجی بنا طوری باشد که آب باران به سرعت جریان یافته و تخلیه شود. خرپاهای چوبی متوالی، باید به وسیله اعضای ضربدری در جهت عمود بر سطح خرپا با یکدیگر مرتبط باشند.

پ:   طاق ضربی

       چنانچه سازه سقف شیبدار، طاق ضربی باشد و دستور خاصی به منظور آماده نمودن سطح سقف برای پوشش شیبدار صادر نشده باشد، می‌توان به ترتیب زیر عمل کرد: ابتدا قطعات کوچک واسطه از قبیل ناودانی، تیرآهن و قوطی را آماده کرده و روی تیرآهنهای سقف ضربی جوش می‌دهند و سپس پرلینها را روی قطعات پروفیل یاد شده، قرار داده و پوشش را اجرا می‌نمایند.

ت:   سقفهای بتن‌آرمه شیبدار

       اگر سازه سقف شیبدار، بتن‌آرمه باشد، معمولاً در موقع بتن‌ریزی گوه‌های چوبی به شکل هرم ناقص در نقاط معینی در دال سقف قرار می‌دهند تا بعداً بتوان پروفیلهای آهنی را به گوه‌های مربوط، متصل و پوشش شیبدار را اجرا نمود. چنانچه گوه‌های مورد نظر نصب نشده و یا تدابیر دیگری که بتوان نسبت به نصب پروفیلها اقدام نمود، به عمل نیامده باشد و بخواهند با به کار بردن چکش فشنگی و صفحه فلزی رابط، پروفیلهای آهنی را نصب نمایند، باید نحوه عمل و نوع فشنگ مورد استفاده به تصویب دستگاه نظارت برسد.

پوشش سقفهای شیبدار

.1 پوشش سقفهای شیبدار با ورقهای سیمان ـ پنبه نسوز

الف:  پوشش با ورقهای موجدار

       ورقهای موجدار طوری روی هم قرار می‌گیرند که در جهت موج و در راستای عمود بر آن همپوشانی لازم را داشته باشند، بنابراین، این ورقها دو نوع همپوشانی دارند، همپوشانی در جهت موج و همپوشانی در راستای عمود بر موج.

       1-    همپوشانی در جهت موج

              تصویر افقی این همپوشانی همیشه برابر 47 میلیمتر است که اصطلاحاً به آن نیم موج می‌گویند و به هیچ وجه تابع طول ورق، شیب، فاصله تیرریزی و سایر عوامل نمی‌باشد.

       2-    همپوشانی در راستای عمود بر موج

              این همپوشانی تابع عوامل جوی و شیب سقف است و حداکثر آن 20 سانتیمتر و حداقل آن 10 سانتیمتر می‌باشد. برای شیبهای کمتر از (18%)، باید خمیر آب‌بندی به کار برد. این خمیر باید در مقابل عوامل جوی از قبیل گرمای شدید، یخبندان و گرد و غبار مقاومت زیادی داشته باشد. خمیر مذکور را باید به صورت نوار به فاصله 15 میلیمتر از حاشیه موج بالا رونده قرار داده و ورق بعدی را با فشار روی آن قرار دهند تا فاصله بین دو ورق کاملاً با خمیر پر شود. محلی که قرار است با خمیر آب‌بندی شود، باید از گرد و غبار کاملاً پاک شده و خشک باشد. در پوشش با شیب کم، حتی‌الامکان باید از ورقهای بزرگتر استفاده شود.

       3-    برش گوشه‌های ورقها

              ورقهای ۵١/۵  و ١/٢ ۶  موج سیمان ـ پنبه نسوز را به طریق برش گوشه‌ها نصب می‌نمایند. این روش به این علت انتخاب شده که در محل فصل مشترک چهار ورق گوشه، دو ورق وسط در یک سطح قرار گرفته و از به وجود آمدن چهار لایه ورق جلوگیری شود. گوشه ورقها را معمولاً با تیغه مخصوصی که در نوک آن قطعه الماس مناسب جوش داده‌اند، برش می‌دهند، علاوه بر آن با قیچی مخصوص برش نیز می‌توان این کار را انجام داد.

       4-    جهت نصب ورق

              همیشه جهت نصب ورق بر خلاف وزش باد است. نصب همیشه از پایین‌ترین نقطه سقف در جهت عکس وزش باد (که در هر منطقه بر پایه آمار و تجربیات موجود تعیین می‌شود) انجام می‌پذیرد.

       5-    گیره‌ها و وسایل نصب

             گیره نصب متناسب با نیمرخ پروفیل لایه انتخاب می‌شود. گیره را روی موجهای 2 و 5 می‌بندند و در ورقهای بزرگ روی تیر افقی وسط، بستن یک گیره کافی است. گیره‌ها را معمولاً از فولاد گالوانیزه به قطر 6 الی 8 میلیمتر انتخاب می‌کنند. همراه هر گیره یک عدد مهره شش گوش، یک عدد واشر فلزی و یک عدد واشر قیری به کار برده می‌شود. در خط‌الرأسها و محل برخورد دو شیب، معمولاً یک عدد تیزه  مناسب قرار داده می‌شود.

       6-    متعلقات مربوط به ورقهای موجدار

              ورقهای موجدار آزبست ـ سیمان علاوه بر تیزه، متعلقات دیگری مانند لبه موجدار، لبه دندانه‌دار، اتصال دیواری مستقیم، ورق برای عبور لوله، کلاهک چهار ضلعی و شش ضلعی و کناره ساده دارند که هریک باید در جای خود نصب شوند. پیمانکار باید کار نصب را به افراد متخصص و مجرب واگذار نماید.

ب:   پوشش با ورقهای آردواز

       ورقهای آردواز معمولاً به دو اندازه 60×30 و 30×20 سانتیمتر، تولید و به کار برده می‌شوند. در نصب این ورقها رعایت نکات زیر ضروری است:

       1-    زیرسازی

             زیرسازی ورقهای آردواز باید با چوب نراد خارجی (روسی یا مشابه) انجام گردد. بدین منظور ابتدا چهارتراشهای چوبی را به عرض حدود 6 سانتیمتر و ارتفاع حدود 8 سانتیمتر و به فاصله مناسب به امتداد خط بزرگترین شیب سقف قرار می‌دهند (این فاصله‌ها را اگر در نقشه‌ها مشخص نشده باشد، می‌توان حدود 90 الی 100 سانتیمتر در نظر گرفت). چهارتراشها را بسته به اینکه سازه سقف، فلزی، چوبی، طاق ضربی، و یا بتن‌آرمه باشد، به نحو مناسبی مطابق جزئیات مندرج در نقشه‌ها به سقف متصل می‌نمایند. بر حسب اینکه ورقهای آردواز به ترتیب 60×30 سانتیمتر و یا 30×20 سانتیمتر باشد، چهارتراشهای کوچکتری به ابعاد حدود 4 سانتیمتر عرض و 3 سانتیمتر ارتفاع را در فواصل 20 و 10 سانتیمتر، عمود بر چهارتراشهای قبلی روی آنها قرار داده و با میخ می‌کوبند. پس از اینکه زیرسازی از هر لحاظ آماده شد، ورقهای آردواز را با رعایت همپوشانی لازم نصب می‌نمایند، برای نصب هر ورق یک عدد کرامپون مسی و 2 عدد میخ به عنوان عامل اتصال مورد نیاز است.

       2-    همپوشانی

              همپوشانی طولی این ورقها، 2/3 طول ورق و همپوشانی عرضی، 1/2 عرض آن می‌باشد، به قسمی که سطح مفید هر ورق برابر 1/3 سطح آن ورق بوده و سطح کل ورقهای نصب شده، معادل سه برابر سطح پوشش می‌باشد.

       3-    شیب سقفهای دارای پوشش آردواز

              شیب این سقفها با توجه به ابعاد ورقها و وضعیت آب و هوای منطقه به شرح جدول زیر است:

جدول زیر شیب مناسب برای سقفهای دارای پوشش آردواز

30×20	30×60	ابعاد آردواز وضعیت آب و هوا
(40%)	(25%)	آب و هوای گرم و مرطوب
(50%)	(30%)	آب و هوای معتدل با برف کم
(60%)	(35%)	آب و هوای سرد با برف زیاد

 

پ:   پوشش با ورقهای توسکانا

       ابعاد ورقهای توسکانا 5/39× 6/63 سانتیمتر می‌باشد. برای دید خوب و سهولت تخلیه برف و باران، شیب سقف نباید کمتر از (30%) باشد. زیرسازی این ورقها شبیه زیرسازی آردواز می‌باشد. چهارتراشهای مورد مصرف، باید از نوع چوب نراد خارجی (روسی یا مشابه) انتخاب گردد. فاصله چهارتراشهای اصلی برابر حدود فاصله چهارتراشهای نظیر در مورد ورقهای آردواز بوده، ولی فاصله چهارتراشهای فرعی برابر 36 سانتیمتر می‌باشد. برای هر مترمربع پوشش، 56/4 عدد توسکانا مورد نیاز است و برای بستن ورقهای یاد شده، پیچ 11 سانتیمتری و برای بستن تیزه آن، پیچ 13 سانتیمتری به کار برده می‌شود.

2 پوشش سقفهای شیبدار با ورقهای آلومینیوم

ورقهای آلومینیوم ممکن است دارای موج سینوسی یا ذوزنقه‌ای باشند، میزان همپوشانی آنها در جهت موج در مورد ورقهای سینوسی، 5/1 موج و در مورد ورقهای ذوزنقه‌ای یک موج می‌باشد. در جهت عمود بر موج نیز مقدار همپوشانی بسته به شیب سقف، 15 تا 20 سانتیمتر است. این ورقها را باید با توجه به نقشه‌های اجرایی و یا توصیه‌های کارخانه سازنده و با به کارگیری اتصالات مناسب نصب نمود. قطر سوراخ عبور گیره، باید اندکی بزرگتر از قطر گیره باشد تا از لحاظ انبساط و انقباض مشکلی پیش نیاید. گیره‌ها باید در رأس موجها بسته شوند.

3 پوشش سقفهای شیبدار با ورقهای فولادی گالوانیزه

متداول‌ترین ورقهای فولادی گالوانیزه ورقهای موجدار و ورقهای صاف (بدون موج) می‌باشند. این ورقها را اصطلاحاً آهن سفید نیز می‌نامند.

الف:  پوشش با ورقهای موجدار

       ورقهای موجدار گالوانیزه را مستقیماً نباید در روی پرلینها قرار داد، اگر در نقشه‌های اجرایی برای سقف عایق حرارتی و یا قشر میانی دیگری پیش‌بینی نشده باشد، در این صورت باید بین ورق و پرلین در محل گیره‌ها واشر سربی و یا نئوپرین قرار داد. ورقهای یاد شده طوری روی هم قرار می‌گیرند که در جهت موج و راستای عمود بر آن، همپوشانی لازم را داشته باشند. بنابراین، این ورقها نیز مانند ورقهای آزبست و سیمان موجدار، دارای دو نوع همپوشانی هستند: همپوشانی در جهت موج و همپوشانی در جهت عمود بر موج.

       1-    همپوشانی در جهت موج

              همپوشانی در جهت موج برابر یک، یک و نیم و یا دو موج می‌باشد. بدین ترتیب که در محلهای سرپوشیده محفوظ، برابر یک موج و در مناطق نسبتاً آرام، 1 1/2 موج و در نقاطی که دارای شرایط جوی شدید و غیر عادی باشند، مقدار همپوشانی برابر 2 موج می‌باشد.

       2-    همپوشانی در جهت عمود بر موج

              این همپوشانی تابع عوامل جوی و شیب سقف است. حداقل همپوشانی برابر ده و حداکثر آن معادل 25 سانتیمتر است. چنانچه این ورقها برای پوشش دیوارهای عمودی به کار برده شوند، حداقل روی هم افتادگی 10 سانتیمتر است، اگر شیب سقف بیش از (36%) باشد، همپوشانی 15 سانتیمتر است. هرگاه شیب سقف کمتر از (36%) باشد، مقدار همپوشانی بین 20 تا 25 سانتیمتر خواهد بود. در این حالت مصرف خمیر آب‌بند ضروری است.

       3-    پی گیره‌ها و وسایل نصب

              در اینجا نیز می‌توان از گیره‌های مشابه گیره‌های سقف آزبست و سیمان همراه با واشرهای مربوط استفاده کرد. در مورد این ورقها به ویژه اگر مقطع لایه‌ها از نوع Z باشند، می‌توان از پیچ خودکار استفاده نمود. در این حالت ارجح است ترتیبی داده شود که پیچها پس از عبور از بال بالایی لاپه از داخل یک قطعه چوب به ضخامت حدود 5 سانتیمتر عبور نمایند، عرض چوب مورد نظر برابر فاصله داخل به داخل لبه برگشته Z تا جان پروفیل می‌باشد. فاصله گیره‌ها برای وصل ورقها به لاپه‌ها از یکدیگر، نباید از 40 سانتیمتر تجاوز نماید. گیره‌ها باید در رأس موجها نصب گردند. علاوه بر گیره‌های فوق، در جهت عمود بر پرلین نیز باید ورقها را در هر 45 سانتیمتر، لااقل توسط پرچ، پیچ خودکار و یا اتصال مطمئن دیگری به هم متصل نمود.

       4-    متعلقات

              ضخامت متعلقات این ورقها مانند تیزه و نظایر آن، باید با ورق اصلی یکی بوده و در نصب آنها نهایت دقت مبذول گردد.

ب:   پوشش با ورقهای صاف گالوانیزه

       این ورقها معمولاً روی خرپاهای چوبی نصب می‌شوند. ورقها را باید با میخ روی خرپای چوبی کوبید و در محل میخها با خمیر آب‌بند از نفوذ آب جلوگیری به عمل آورد. فاصله میخها باید حداکثر 40 سانتیمتر باشد. ورقهای صاف را در امتداد لاپه‌ها، 4 پیچه و در امتداد عمود بر آن (در امتداد شیب) به صورت دو پیچه به یکدیگر متصل می‌کنند.

4 پوشش با قطعات سفالی

شیب این سقفها معمولاً حدود (45%) است. سفالها می‌توانند لعابدار یا بدون لعاب باشند. سفال بدون لعاب برای مناطق بارانی مصرف می‌شود، ولی در مناطق برفی سفال باید لعاب داشته باشد، زیرا در این مناطق سفال بدون لعاب در اثر جذب رطوبت هنگام سرد شدن هوا یخ زده و ترک می‌خورد. سفالها دارای اشکال گوناگون می‌باشند، زیرسازی این سقفها شبیه سقفهای آردواز است، ولی از آنجا که وزن سفالها از آردواز بیشتر است، فاصله چهارتراشهای فرعی را که اصطلاحاً به آنها ترکه می‌گویند، باید در هر مورد محاسبه نمود. سفالها به اشکال گوناگون ساخته می‌شوند و معروف‌ترین آنها سفال نیم دایره (سنتی ایران) و سفال مکانیکی است که هر کدام مطابق نقشه‌های اجرایی نصب می‌شوند.

5 پوشش با ورقهای پلاستیکی شفاف

در مورد نصب این ورقها رعایت نکات زیر ضروری است:

الف:  فاصله لاپه‌ها معمولاً بین 55 تا 65 سانتیمتر است، مگر اینکه دستگاه نظارت با توجه به ضخامت و خواص مکانیکی ورقها این فاصله را کم یا زیاد نماید.

ب:   طول همپوشانی در جهت شیب بین 10 تا 18 و معمولاً برابر 15 سانتیمتر می‌باشد.

پ:   میزان همپوشانی در جهت موج بین یک یا دو موج متغیر است، به این معنی که هر قدر طول سراشیبی کمتر و شیب بیشتر باشد، طول همپوشانی کمتر خواهد بود.

ت:   ورقها را می‌توان با اره آهن‌بر یا اره چوب‌بری برید، ولی برای قطع ورقهای منحنی بهتر است از اره مویی (اره کمان) استفاده نمود.

ث:   نصب این ورقها با استفاده از پیچ خودکار (در مورد زیرسازی آهنی) و یا زدن میخ (در مورد زیرسازی چوبی) انجام می‌گیرد، به هر حال در هر مورد باید در زیر سرپیچ و یا میخ از واشر مناسب استفاده شود.

ج:    برای سوراخ کردن ورقها می‌توان از مته دستی یا برقی استفاده نمود، ولی قطر سوراخها باید اندکی بزرگتر از قطر میخ یا پیچ باشد تا قابلیت جابه‌جایی در انبساط و انقباض، هنگام تغییر درجه حرارت هوا وجود داشته باشد.

چ:    در نقاطی که باید ورقهای شفاف خم شوند، حداقل شعاع خم برابر 2 متر خواهد بود.

درب ها و پنجره ها

 

پنجره ها

پنجره دریچه ای برای ارتباط فضای داخلی و خارجی می باشد و از آنجا که پنجره عاملی بر ای ورود نور و هوا به فضای داخلی و همچنین عاملی برای جلوگیری از اتلاف انرژی به بیرون و از همه مهمتر چون از لحاظ بصری تأثیر بسزایی در فضای داخلی دارد، جایگاه و اندازه و مواد بکار رفته در ساخت آن بسیار حائزاهمیت است.

از عمده ترین انواع پنجره می توان به پنجره های کشویی، عمودی، لولادار، بدون بازشو و پنجره های U.P.V.C اشاره کرد که ممکن است از چوب یا فلز ساخته شوند.

نکته: چارچوب فلزی بیشتر از چارچوب چوبی اتلاف حرارت دارد، ولی نصب، نگهداری و درز گيری آن ساده تر است.

نکته: در جاهایی که نیاز به نورگیری بدون تهویه هوا باشد از شیشه های ثابت استفاده می شود.

نکته: قاب های چوبی در پنجره و درب باید تماما از مغز خالص تنه درختانی که در مقابل پوسیدگی و آفت مقاومند و یا از چوبی که پوشش محافظ روی آن کشیده شده باشد ساخته شوند. گونه هایی که معمولا برای ساخت این نوع قاب ها به کار می روند عبارتند از: سدر، سرو، درخت ماهوت، صنوبر، انواع درختان سوزنی برگ و کاج پاندروسا.

پنجره های کشویی عمودی

این نوع پنجره ها اصولا یک قاب در بالا و یک قاب در پایین دارند که هر یک جداگانه بصورت کشویی در جهت عمود قادر به حرکت می باشد. در این پنجره ها نصف مساحت کل پنجره به عنوان بازشو برای تهویه هوا در نظر گرفته می شود.

پنجره های لولا دار

در این نوع پنجره لولاهایی در کنار قاب طراحی شده است که می توانند به طرف بیرون و یا داخل باز شوند. نوعی که به طرف بیرون باز می شود در مقابل نفوذ هوا از طریق درزها مقاوم هستند.

پنجره های بدون بازشو

این پنجره ها در کنار انواع نامبرده درجایی که نیاز به نورگیر بزرگ داشته باشد توسط شیشه مقاوم در برابر انتقال حرارت نصب می گردد که محکم به چارچوبی متصل شده است. در این پنجره ها معمولا از شیشه عایق حرارتی که ضخامتی بیشتر از شیشه معمولی دارد و يا شيشه های دو جداره استفاده می گردد.

نکته: طراحان و یا شرکت های تولید کننده می توانند بر حسب نیاز مدلهای مختلف پنجره را با یکدیگر ترکیب کرده و در یک قاب استفاده نمایند که به آن پنجره مرکب می گویند.

نکته: بجز انواع گفته شده در مدلهای سایبانی، ناودانی لنگه دار، لنگه دار مرکب، ناودانی، سایه بانی، کشویی افقی و پیش بازشو نیز ساخته می شود که هر کدام در جایگاه خاص خود مورد استفاده قرار می گیرد و اغلب از مصالحی مانند چوب، استیل و آلومینیوم ساخته می شود.

پنجره های U.P.V.C. (Unplasticised Poly Vinyl Chloride)

با گذشت زمان اتلاف انرژی از مهمترین مسائل کشورها شد و چون حدودا 30% از اتلاف انرژی ساختمان از طریق پنجره ها صورت می گیرد، سازندگان و طراحان بیشتر از پیش به فکر استفاده از پنجره ها و شیشه های عایق افتادند. دراین راستا تحولاتی در صنعت تولید پنجره ایجاد شد که منجر به تولید پنجره هایی از ماده اولیه پروفیل گردید. این نوع از پنجره ها را U.P.V.C می نامند.

در فرایند تولید U.P.V.C با افزودن مواد مختلفی مانند ضربه گیرها، مواد ضد احتراق، کمک کننده، پر کننده، روان کننده داخلی و خارجی به ماده اولیه P.V.C ماده ای غیر پلاستیک (مشتقات اصلی نفت خام و نمک طعام) اضافه می شود.

از ویژگیهای پنجره های U.P.V.C می توان نفوذ ناپذیری در برابر باران های شدید، گرد و غبار، دود و آلودگی خارجی، مقاومت در برابر تابش اشعه U.V، ضد ضربه و غیر قابل اشتعال بودن و از همه مهمتر صرفه جویی در مصرف انرژی می باشد.

دربها

عامل ورود و خروج افراد به فضاهای گوناگون " در " می باشد که عموما به داخل باز می شود و از اینرو حس دعوت کنندگی را در انسان ایجاد می نماید. درها انواع گوناگونی از لحاظ مواد سازنده و همچنین موارد مصرف دارند که ذیلا به آنها اشاره گردیده است.

درها از لحاظ مواد سازنده به انواع زیر تقسیم می شوند:
- چوبی
- فلزی
- شیشه ای
- آلومینیومی
- پلاستیکی

درها از لحاظ مواد مصرف و استفاده به انواعی از قبیل درهای اتوماتیک، درهای ضد سرقت و حریق، درهای استیل پلاست و ... تقسیم بندی می شوند که توضیح مختصری از آنها را ذیلا ذکر کرده ایم.

درهای استیل پلاست

این نوع در از دو لایه ورق آهن مخصوص که ضد زنگ نیز می باشد در جهت پشت و روی لنگه تشکیل شده است.

این نوع درها در سه نوع وجود دارند:
ورق گالوانیزه روکش دار که معمولا روکشی از P.V.C با نایلون محافظ دارد و رنگ های متنوع چوب طبیعی مانند بلوط ، ملچ ، گردو، ساج و فندق و رنگ های ساده و طرحدار پارچه ای ، چرمی، صدفی، متالیک و غیره ساخته می شود.
ورق گالوانیزه پیش رنگ شده: با رنگ کوره ای مقاوم در برابر آفتاب و رطوبت، روی ورق رنگ پلی استر سیلیکون با نایلون محافظ ساخته می شود.
ورق آهن الکترو گالوانیزه: در این نوع پشت و روی ورق فیلی رنگ بوده و پس از تولید به رنگ دلخواه رنگ آمیزی می گردد.

درهای مقاوم در برابر حریق

این درها بر اساس استانداردهای بین المللی از نظر کاربرد به چهار گروه دسته بندی می گردند:
درهای خروج اضطراری برجهای مسکونی، اداری و هتل
درهای بیمارستانی
درهای مخصوص خزانه و انبار
درهای مخصوص نیروگاههای برق

نکته: در ساخت چارچوب در ضد حریق از پروفیل ورق آهن گالوانیزه و نوار سیلیکون مقاوم در برابر دمای بالا استفاده می گردد.

نکته: در داخل در از چسبهای ضد حریق استفاده می گردد که از داخل به ورقهای رو و زیر در چسبانده می شوند. شایان ذکر است در صورت نیاز در این درها می توان شیشه جاسازی نمود.

نکته: از لوازم و تجهیزات اضافی این نوع در می توان شیشه مخصوص دید دو جداره سیکوریت، ورق استنلس استیل برای وسط و پائین در، یراق فلز هیدرولیکی برای بسته نگه داشتن در و امکان تعبیه نوارهای درزبند مخصوص ضد حریق را نام برد.
 

 

سقف کاذب

 

دلایل استفاده از سقف کاذب

سقف های کاذب عموماً به دلايل زير به کار گرفته می شوند:
عایق حرارتی مناسب
عایق صوتی مناسب
محلی برای عبور کانال های کولر و لوله های تأسیساتی
پنهان کردن نمای بد زیر برخی سقف ها ( بدلیل بیرون زدگی تیرها و خرپاها)
کوتاه کردن ارتفاع سقف برخی قسمتهای ساختمان به جهت نورپردازی و ...

انواع سقف کاذب

سقف کاذب با رابیتس و اندود

این نوع سقف متداول ترین نوع سقف کاذب می باشد.

 رابیتس ورق فولادی مشبکی است که با مفتول یا سیم آرماتور بندی به صورت دو لایی به شبکه فرعی متصل می شود. ویژگی اصلی رابیتس آن است که عمده ملات ها به آن می چسبد و ترک بر نمی دارد. رابیتس در دو نوع سطح و برجسته از ورق گالوانیزه ساخته می شود. نوع برجسته در دهانه های بزرگتر بکار می رود. جهت اندود کاری روی کانال های کولر و تأسیسات نیز از رابیتس برای اتصال بهتر اندود استفاده می شود.

سقف کاذب آکوستیک

اصولا آکوستیک یک نوع ایزوله صوتی است، که با مصالح مختلف ساخته شده و در مکان هایی که نباید صوت تولید پژواک نماید مانند سالنهای سخنرانی، سینما و ... استفاده می شود.

برای جلوگیری از تشدید صوت از مصالح زیر می توان استفاده کرد:
پارچه بصورت چین دار
پلاک های گچی
پلاک های چوبی
ورقه های مقوایی فشرده به رنگ سفید و سوراخدار که در بازار به نام " آکوستیک" معروف هستند.
(این ورقها بصورت کام و زبانه به یکدیگر و به وسیله درخت فلزی یا میخ ریز به زیر سازی چوبی متصل می شوند. )

در مکان های خاص مانند استودیوها و ... از ورقه های آکوستیک با یک لایه پشم شیشه و ورق آلومینیوم استفاده می شود.

سقف کاذب آلومینیومی

در این نوع سقف کاذب وسایل اتصال همگی از فولاد گالوانیزه هستند و فقط پوشش آن از جنس آلومینیوم بوده، که پشت آنرا عموماً با پشم شیشه پر کرده اند.

سقف کاذب چوبی

قبل از اجرای لمبه کوبی دور سقف با چهار تراش مناسب کلاف کشی و تراز شود. شبکه اصلی این نوع سقف کاذب از فولاد یا چهار تراش چوبی و شبکه فرعی آن باید از چوب باشد. لمبه های چوبی از چوب نراد خارجی (روسی یا مشابه آن) می باشند.

سقف کاذب با قطعات پیش ساخته گچی

کلیه قطعات مورد استفاده در این نوع سقف ها عموماً از جنس آلومینیوم هستند. قطعات گچی را می توان روی شبکه چوبی نیز پیچ و یا میخ کرد.

مزایای سقف کاذب گچی عبارتست از:
- سبکی: سقف های نمايان دارای ابعاد ۶۲/۵ × ۶۲/۵ × ۲ سانتيمتر به وزن ۱۳ کيلوگرم در متر مربع می باشد. سقف های پنهان به ابعاد ۶۲/۵ × ۶۲/۵ × ۳ سانتيمتر به وزن ۱۸ کيلوگرم در متر مربع می باشد.
- نصب سریع و آسان: سيستم پيش ساخته و اتصالات آلومينيومی به کار برده شده سبب می گردد که نصب اين محصول با سرعت بسيار و به سهولت انجام گيرد.
- سهولت در ایجاد طرحهای متنوع .
- مقاوم بودن در برابر آتشسوزی و عدم ايجاد دود.
- قابل تعویض بودن قطعات .
- سهولت در ایجاد طرح های متنوع .
- با پرداخت جزئی آماده رنگ کاری هستند.
- ثبات رنگ: بدون تغيير رنگ سال های متمادی ثبات خود را حتی در برابر نور خورشيد نيز حفظ می نمايد.
- ضربه پذيری: به علت داشتن فيبر صنعتی در سقف های پنهان و توری پلاستيکی در سقف های نمايان، در برابر هر گونه ضربه اتفاقی دارای انعطاف لازم است.
- مقاوم در برابر صدا: به علت ساختار خاص خود برای ساختمان های مسکونی، محيط های عمومی و سالن های بزرگ بسيار مناسب می با شد.
- تهويه: سقف های گچی، حرارت و رطوبت را تنظيم و محيط را برای زندگی و فعاليت مطلوب می نمايند.
- سازگار با محيط زيست: به علت عدم وجود مواد زيان بخش هيچگونه آسيبی به محيط زيست نمی رساند.
 

 

سقف کاذب فایبر گلاس و پلاستیک

سقف کاذب با ورقه های نی فشرده (کانتکس)

سقف کاذب با ورقه های آزبست سیمان

ديوارها

 

ديوارها معمولا ساختارهاي جامدي هستند كه جدا كننده فضاها و يا محافظ يك فضا هستند.علاوه بر اين، اين ساختار هاي عمودي،انتقال دهنده بار ساختمان به زمين مي باشند.

ديوارها را مي توان به دو نوع داخلي و خارجي تقسيم كرد.
از طرف ديگر ديوارها بر حسب تحمل فشار به چهار نوع تقسيم مي شوند:
- ديوار هاي خارجي حامل يا تحمل كننده بار
- ديوارهاي خارجي غير حامل
- ديوارهاي داخلي حامل
- ديوارهاي داخلي غير حامل
- ديوارهاي ساختماني معمولا به دو منظور اصلي ساخته مي شوند:
تكيه گاهي براي سقف باشند و فضا را تقسيم كنند.

همچنين محافظي ايجاد كنند براي حفظ حريم خصوصي و در امان بودن از شرايط مختلف آب و هوايي.

 

ديوارها هم عايق بندي مي شوند و هم محل مناسبي براي كار گذاشتن انواع لوله كشي ها و سيم كشي هاي برق هستند.

از طرف ديگر،از ديرباز محل مناسبي براي تزئين و انجام كارهاي هنري- مانند گچ بري و نقاشي ديواري- نيز محسوب مي شوند.

نوع ديگري از ديوارهاي خارجي،حصار ها هستند كه در فضاي باز قرار مي گيرند ومعمولا از حداقل ضخامت برخوردار هستند و اغلب از چوب،سنگ و آهن ساخته مي شوند.

امروزه براي تسريع در انجام كارها، معمولا از اجزائ پيش ساخته بيشتر استفاده مي شود.و يكي از اين موارد در كارهاي ساختماني،ديوارهاي گچي پيش ساخته مي باشد.

ديوارهاي گچي پيش ساخته

گچ همواره توسط بشر در فن ساختمان سازی مورد استفاده قرار گرفته است. گروه های باستان شناسی قدمت استفاده از گچ را در معماری و طرح های تزئينی به ۷۰۰۰ سال پيش از ميلاد مسيح نسبت داده اند. امروزه گچ همچنان به علت ويژگيهای مختلف چون شکل پذيری، مقاومت، فراوانی و دارا بودن مزايای ديگر، با استفاده از ماشين آلات مدرن، تهيه مي شود و موارد استفاده فراوانی در صنعت ساختمان دارد.

علاوه بر استفاده از گچ برای مصارف تزئينی و يا به عنوان روکش نهايی ديوار های داخلی (به منظور ايجاد يک سطح کاملاً صيقلی)، کشور های مترقی، استفاده مهم تری را از آن به وجود آورده اند و آن استفاده از پانل های جدا ساز برای چيدن کليه ديواره های داخلی ساختمان می باشد.

علاوه بر ديوارهاي گچي، سقف های گچی پيش ساخته نيز با رنگ ها، ابعاد و طرح های متنوع، امروزه در اکثر بناهای مسکونی و اداری مورد استفاده بوده و به علت دارا بودن مواد اوليه طبيعی و عدم استفاده از مواد شيميايی، هر روز بيش از پيش مورد استقبال متخصصان و دست اندر کاران صنعت ساختمان قرار می گيرد.

ديواره هاي گچي معمولا در دو مدل يك سوراخه و دو سوراخه به ابعاد ٦/٦٦*۵۰ سا نتيمترو به ضخا مت ا ستا ندارد ۱۰ سا نتيمتر عرضه مي گردد (قطر سوراخ ها در نوع تك سوراخه ۴۵ ميليمتر ودر نوع دوسوراخه ٣۰ ميليمتر مي با شد)

سطح اين پا نل ها كا ملاًصيقلي بوده ودر چهار طرف آن داراي كام وزبا نه ا ست كه سرعت ، كيفيت ومقاومت ديواره نصب شده را به حداكثر مي رسا ند . ديوارهاي گچي براي كليه فضا هاي داخلي ساختمان شا مل سرويسهاي بهدا شتي وآشپزخا نه توليد مي گردند . در ضمن به دليل مجوف بودن ، وزن اين پا نل ها سبك بوده ، عا يق حرارتي و صوتي نيز مي باشند.

مزا ياي پا نل هاي پيش سا خته گچي :
- ارزانترين مصالح
- سبك ترين مصالح : با توجه به جدول مقا يسه اي وبا در نظر گرفتن وزن ملات ، گچ وخاك وگچ ، وزن هرمترمربع ديوارگچي ۸۳ كيلوگرم ا ست كه در مقايسه با ديگر مصالح بين ۵۵ ٪ تا ۷۴ ٪ سبك تر مي با شد . همچنين با توجه به اينكه قدرت تخريب زلزله، به حا صل شتاب وارده زلزله به زمين مورد نظر و جرم سازه آن ارتباط دارد ، لذا سبك كردن وزن سا ختمان يكي از راه هاي موثر براي بهينه شدن سازه مي با شد .
- صرفه جويي در مصرف آهن : با در نظرگرفتن كاهش قا بل ملاحظه در وزن ديوارهاي داخلي با استفاده از پا نل هاي گچي، چنا نچه سازه اي با در نظرگرفتن اين پا نل هاي براي كليه ديوارهاي داخلي سا ختمان طراحي ومحا سبه مي گرددكا هش حداقل ۴ تا ۶ كيلوگرم درمترمربع ، در وزن آهن مصرفي در ساختمان ، به آسا ني ميسر ا ست .
- سريع ترين اجرا : يك بن‍ّا ويك كارگر مي توا نند به طورمتوسط روزا نه ۵۵ مترمربع ديوارگچي را نصب نما يند . (تا ۸۵ مترمربع در روز نيز ا مكان پذ يرا ست) در حالي كه براي نصب ديگرمصالح نياز به يك بنّا و دو كارگربوده ومتوسط اجراي روزا نه بين ۲۰ الي ۴۰ مترمربع مي با شد ، لذا نه تنها سرعت نصب پا نل هاي گچي بسيار بالا تر از ديگر مصالح مي با شد (۳۸ ٪ تا ۱۷۵ ٪ سريع تر) ، بلكه اجرت نصب آن نيز بسيار كمترا ست ۴۳% الي ٧۱ % ارزان تر از ديگر مصالح.
- صرفه جويي در هزينه ملات : در حالي كه براي هريك از مصالح ديگر بين ۱۵ الي ٦۰ كيلوگرم در مترمربع ملات ما سه وسيمان مورد نياز است ، در اجراي يك مترمربع پا نل گچي فقط يك كيلوگرم ملات گچ وسريش مخصوص مي شود .
- صرفه جويي در هزينه گچ وخاك : پا نل هاي گچي نيازي به گچ كاري ندارد ومي توان با اجراي صحيح د يواره ومطا بق د ستورات كارخا نه روي آ نرا مستقيماً نقا شي ويا با كا غذ ديواري پوشش داده ويا كا شي كاري نمود ، لذا به علت عدم نياز به گچ وخاك تا حد ود ۱۰۰ كيلوگرم در مترمربع وزن كل ديواركا هش مي يا بد كه اين رقم در محا سبا ت سا ختما ني رقم قا بل توجهي مي با شد .
- ا فزايش سطح مفيد : در اجراي ديواره با مصالح سنتي به د ليل گج كاري وخاك ، ضخا مت يك ديوارخالي به طور متوسط ۱٧ سا نتيمتر مي با شد (۱۰ سا نتيمتر ضخا مت د يوار به علاوه ۵/٣ سا نتيمتر ضخا مت گچ وخاك وگچ در هر طرف ديوار) در حالي كه در اجراي د يوار پار تيشن با پا نل هاي گچي ضخا مت د يوار بين ۱۰ الي ۱۱ سا نتيمتر مي گردد (۱۰ سا نتيمتر ضخا مت د يواره ودرصورت نياز ۵/۰ سا نتيمترگچ در هر طرف) لذا با يك محا سبه ساده مشا هده مي شود كه همين صرفه جويي نه تنها كيفيت آپارتمان سا خته شده توسط سازنده را ارتقاء مي دهد ، بلكه به تنها يي چند ين برابر هزينه ديوارچيني را به صورت افزايش مفيد به سازنده وخريدار باز مي گردا ند .
- سطح ا ستا ندارد وكاملاً صيقلي : چون پا نل هاي گچي توسط ما شين آلات ا توما تيك ودقيق توليد مي گردند، لذا سطح آنها كا ملا ًصيقلي بوده ، ا بعاد پا نل هاي ا ستا ندارد وا تصالات (كام وزبا نه) كا ملاً دقيق مي با شند وبه همين علت ضايعات اين پا نل ها بسيار كم وا جراي آنها در مقا يسه با ديگر مصالح بسيار دقيقتر ا ست .
- عايق صدا : پا نل هاي گچي به دليل مجوف بودن عا يق بسيار خوبي در برابر صدا هاي گوناگون مي با شد .
- عايق حرارت : پا نل هاي گچي عايق بسيار موثري در مقا بل حرارت وسرما مي با شند .
- نصب آسان تا سيسات : با ا ستفاده از پا نل هاي گچي به را حتي مي توان لوله هاي آب وبرق را از سورا خهاي آن به طور ا فقي عبور داده ونيازي به لوله خرطومي نمي با شد .
- حمل آسان : پا نل هاي گچي در پا نل هاي مخصوص بسته بندي شده وبه محل كارگاه سا ختما ني حمل مي گردد .(هر پالت شا مل ٨ يا ۱٢ مترمربع پانل گچي مي با شد .) لذا به بهترين نحو در محل كارگاه سا ختما ني تخليه ويا توسط جرثقيل به محل د لخواه قا بل حمل مي با شد .

مراحل اجراي ديوار گچي پيش ساخته

ترسيم :

درمحل مورد نظر با ا ستفاده از ريسمان اولين خط را ترسيم مي نما يند. خط دوم را موازی با خط اول وبه فا صله مطابق با پهنای ديواره گچی رسم مي كنند.

 به همين روش کليه خطوط را رسم مي شوند محل قرارگيری چهارچوب را محا سبه مي كنند.

نصب بلوکها :

عمودی بودن بلوکها با دو بند عمودی کنترل خواهد شد و بند ها را توسط تراز به صورت کا ملاً عمودی نصب مي كنند.

 چسب را با ا ضا فه کردن پودر چسب به آب تا به د ست آمدن يک خمير يکنواخت تهيه مي كنند.

اولين بلوک را به صورت کامل وبا قرار دادن نوار باريکی از چسب در لبه های آن و داخل شکاف لبه آن در محل خود نصب مي نمايند و با قراردادن چسب روی زبا نه لبه های بلوک نصب را ادامه مي دهند.

رديف بودن وعمودی بودن کامل بلوکها را با ا ستفاده از يک خط کش بنا ئی کنترل مي كنند.در زمان خشک شدن چسب رديف بودن و عمودی بودن بلوکها با ا ستفاده از گوه های چوبی ثا بت نگهداشته می شوند.

رديف د وم بلوکها را با تغيير محل نسبت به رديف اول نصب مي كنند. با توجه به اينکه لبه های رديف دوم نسبت به رديف اول به ا ندازه حد اقل ،سه برابر پهنای بلوکها فا صله با شد. برای اينکا ر اولين بلوک رديف دوم را نصف کرده و دراولين مکان نصب مي كنندو بلوکهای بعدی را به صورت کا مل نصب مي نمايند. رديف بودن وعمودی بودن بلوکها را منظماً درطول عمل نصب کنترل مي كنند.

نصب را با توجه به يکی در ميا ن بودن خطوط بين بلوکها ادامه مي دهند.

نصب ديواره ی دوم، عمود بر ديواره ی اول :

اگر ديواره دوم عمودی به ديواره اول بايد نصب شود و دو ديواره در يکد يگر قفل می شوند، محل خالی برای نصب ديواره دوم رايک رديف درميان درنظرمي گيرند. محل خالی را به اندازه قطر بلوک + ۱ سا نتيمتر محا سبه مي كنند.

محل های خالی را دقيقا ًرديف با يکديگر ايجاد كرده بلوک های ديواره عمود به ديواره اول را چسب زده ودر محل خود نصب مي نمايند.

بعد از نصب قسمت آغازين ديواره دوم ،چهار چوب در را با قراردادن آن روی تکيه گاه به ارتفاع کف آينده وبه صورت عمودی در محل خود قرار مي دهند. عمودی و ا فقی بودن چهارچوب راکنترل مي نمايند.

قسمتهای فرورفته کناره چهارچوب را به مقدار زياد با چسب آغشته نموده به صورتی که بعد از قرارگرفتن بلوک ها در محل خود مقدار اضا فه چسب خارج شود.پايه های نصب چهار چوب را آماده مي كنند.

پنجه های پايه نصب چها ر چوب را در محل خود قرار داده وآن را روی لبة بلوک ميخ مي كنند. در هر رديف از بلوک ها يک پايه نصب مي شود.

نصب ديواره عمودی در نيمه قطر ديواره اول :

فضا ئی معادل حداکثر نصف قطر بلوک را در پهنای آن خالی مي كنند.

يک رديف در ميان ،ديواره دوم داخل نيمه خالی شده ديواره اول می شود.کليه سطوح در تماس را به مقدار زياد چسب مي زنند.

نصب ديواره ، با زاويه برجسته همراه با در:

رديف پا ئينی را با د قت در رديف بودن وعمودی بودن آن نصب مي كنند.زاويه را به صورت يک در ميان نشان داده شده در تصاوير ايجاد مي نمايند.

ادامه ديواره دردو طرف محل به صورت يکنواخت با قسمت ديگر ديواره نصب می شود. بعضی از چهارچوب ها قابليت نصب بعد از اتمام ديواره را دارا می با شند.

درقسمت زاويه ، يک رديف در ميان بلوک ها را حدوداً يک سا نتيمتر کوتاه تر در نظر گرفته مي شود . اين نکته با عث گچکاری منا سب تر هنگام اتمام کار می شود.

بعد از نصب هر رديف عمودی ورديف بودن ، بلوک ها را کنترل مي شود.

قسمت با لای درب را با بريدن دو بلوک به شکل حرف L نصب مي كنند.

محل های خالی شده لبه را با گچ پر کرده، آهن نبشی را در محل خود نصب وثابت مي كنند.زاويه را با گچ پر کرده سپس آن را يکنواخت وصاف مي نمايند.

اضافات گچ را با تکيه روی آهن نبشی برداشته و برای اتمام کار آهن نبشی را با برس خيس تمييز مي نما يند.

پارتیشن ها:

مدرنیته و گذر زمان انسان را به ابداع و اختراعات مفیدی واداشته که از جمله این ابداعات برای حل مشکل کمبود فضا و تفکیک آن به فضاهای کاربردی پارتیشن می باشد.البته در زمان قدیم نیز استفاده از پارتیشن و المان های جدا کننده نیز مرسوم بوده که اغلب آنها از جنس چوب بودند و بیشتر در معماری کهن شرق از این پارتیشن ها استفاده می شد. اما مصرف این گونه المان ها امروزه دیگر فقط به علت زیبایی بخشیدن به فضا نبوده بلکه بیشتر به منظور بهینه سازی و نهایت استفاده از فضا استفاده می شود. همچنین در ادارات برای خصوصی کردن محیط کار کارمندان با توجه به مقام و رتبه های مختلف کاربری فراوان دارد، که به چند نمونه از آنها اشاره می کنیم.

پارتیشن های مدولار فلزی:

این نوع پارتیشن ها از معمول ترین نوع بوده و بیشترین استفاده را از آنها به خصوص در ادارات انجام می دهند. این پارتیشن ها از جنس فلز و شیشه بوده که توسط بست ها و پروفیل های پلاستیکی که شکل هندسی دارند به یکدیگر متصل می شوند.این المان ها هم از لحاظ سرعت انجام در نصب و هم قیمت بسیار مقرون به صرفه بوده به همین جهت استفاده از این پارتیشن ها بسیار متداول گشته است.

پارتیشن های چوبی:

یک نوع دیگر از پارتیشن هاست که معمولاً به صورت دوجداره ساخته می شود که هم خاصیت آکوستیکی دارد و هم جلوه بخش فضا می باشد. این نوع پارتیشن از لحاظ زمان مدتی بیشتر و از لحاظ قیمت گران تر از دیگر پارتیشن های موجود در بازار می باشد ؛ به همین دلیل بیشتر در موارد و فضاهای خاص مورد استفاده قرار می گیرند. البته امروزه برای کاهش قیمت و سهولت در اجرا به جای چوب از MDF با روکش های متفاوت استفاده می کنند.

پارتیشن های گچی پیش ساخته:

نوع دیگر دیوارهای جدا کننده این نوع پارتیشن ها می باشد که از جنس گچ بوده و به صورت آماده و در ابعاد مختلف موجود می باشند. این نوع پارتیشن ها به راحتی قابل اجرابوده و قابلیت شکل پذیری و خاصیت آکوستیکی نیز دارند.

سهولت در اجرا ، سبکی و زیبایی از مزایای این پارتیشن ها می باشد. این نوع دیوارها به دیوارهای خشک Dry walls معروف بوده که با اتصالات مخصوص به خود در فضا نصب می گردند.

پارتشین های شیشه ای:

این مدل از پارتیشن ها به تازگی مرسوم شده و بیشتر از هر چیز دیگر جنبه تزئینی دارند و با چسب های مخصوص سیلیکونی و بست های پلاستیکی نصب و اجرا می گردند.

بلوک های شیشه ای در مکان های مختلف اداری , تجاری, فروشگاه ها , منازل مسکونی , استخر ها , سرویس های بهداشتی , رستوران ها و تریا ها , به عنوان پارتیشنهای منتقل کننده ی نور , در نمای خارجی ساختمان ها , در دیواره ها , سقف , کف , موارد نور پردازی و... کاربری دارند .

 

تشریح کامل مراحل پي سازي... :

---

پي سازي چند مرحله دارد :

1. آزمايش زمين از لحاظ مقاومت
2. پي كني
3. پي سازي
پي وسيله اي است كه بار و فشار وارد از نقاط مختلف ساختمان و همچنين بارهاي اضافي را به زمين منتقل مي كند .
آزمايش زمين :
طبقه بندي زمين چند نوع است :
زمين هايي كه با خاك ريزي دستي پر شده است :
اين نوع زمين ها كه عمق بيشتري دارند و با خاكهاي دستي محل گودال ها را پر كرده اند اگر سالهاي متمادي هم بگذرد باز نمي توان جاي زمين طبيعي را بگيرد و اين نوع زمين براي ساختمان مناسب نيست و بايد پي كني در آنها به طريقي انجام گيرد كه پي ها به زمين طبيعي يا زمين سفت برسد .


زمينهاي ماسه اي :
زمينهاي ماسه اي بيشتر در كنار دريا وجود دارد . اگر زمين از ماسه خشك تشكيل شده باشد ، تا يك طبقه ساختمان را تحمل مي كند و 1.5 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي توان فشار وارد آورد . ولي در صورتي كه ماسه آبدار باشد قابل ساختمان نيست ، چون ماسه آبدار حالت لغزندگي دارد و قادر نيست كه بار وارد را تحمل كند بنابراين ماسه از زير پي مي لغزد و جاي خالي خود را به پي مي دهد و پايه را خراب مي كند .
زمينهاي دجي :
زمين دجي زميني است كه از شنهاي درشت و ريز و خاك به هم فشرده تشكيل شده است و به رنگهاي مختلف ديده مي شود :دج زرد ، دج سياه ، دج سرخ ، اين نوع زمين ها براي ساختمان مرغوب و مناسب است .
زمينهاي رسي :
اگر رس خشك و بي آب و فشرده باشد ، براي ساختمان زمين خوبي محسوب مي شود ، و تحمل فشار لازم را دارد . ولي اگر رس آبدار و مرطوب باشد قابل استفاده نيست و تحمل فشار ندارد ، خصوصاً اگر ساختمان در زمين شيب دار روي رس آبدار ساخته شود فوري نشست مي كند و جاهاي مختلف آن ترك بر مي دارد و خراب مي شود . و اگر ساختمان در زمين آبدار با سطح افقي ساخته شود به علت وجود آب فشار را به همه نقاط اطراف خود منتقل مي كند و ديوارهاي كم ضخامت آن ترك بر مي دارد .
زمينهاي سنگي :
زمينهاي سنگي بيشتر در دامنه كوهها وجود دارد و از تخته سنگها ي بزرگ تشكيل شده و براي ساختمان بسيار مناسب است .
زمينهاي مخلوط :
اين نوع زمينها از سنگ درشت و شن و خاك رس تشكيل شده اگر اين مواد كاملا به هم فشرده باشند براي ساختمان بسيار مناسب است و اگر به هم فشرده نباشد و بايد از ايجاد ساختمان به روي اين نوع زمينها احتراز كرد .
زمينهاي بي فايده :
زمينهاي بي فايده مانند باتلاق ها و زمينهاي جنگل كه از خاك و برگ درختان تشكيل شده است . در اين نوع زمين ها بايد زمين آنقدر كنده شود تا به زمين سفت و طبيعي برسد .
آزمايش زمين :
گاهي پس از پي كني به طبقه اي از زمين محكم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي كنند ولي پس از چندي ساختمان ترك بر مي دارد . علت آن اين است كه زمين سفتي كه به آن رسيده اند از طبقهُ نازكي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا كنند و بعد شفته ريزي را شروع مي كنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند .
امتحان مقاومت زمين :
يك صفحه بتني 20*20*20 یا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يك خط كش به صفحه بتني وصل مي كنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي كنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش كنند . براي اي منظور با دستگاه فشار سنج زمين را اندازه گيري مي كنند و آزمايش فوق براي ساختمانهاي معمولي در كارگاه است .
پس از عمليات فوق پي كني را آغاز ميكنند و پس از پي كني شفته ريزي شروع مي شود .
توجه شود اين عمل همان آزمايش بارگذاري صفحه است كه در درس مهندسي پي جزء آزمايش هاي محلي و مهم محسوب ميشود البته از آنجا كه انجام عمليات مكانيك خاك براي ساختمانهاي معمولي صرفه اقتصادي ندارد ، انجام اين آزمايش در سازمانهاي و اداره هاي دولتي و يا ساختمانهاي بلند انجام مي شود .
افقي كردن پي ها (تراز كردن) :
براي تراز كردن كف پي ساختمانها از تراز هاي آبي استفاده مي كنند در ديوارهاي طويل چون كار شمشه و تراز كردن وقت بيشتري لازم دارد ، براي صرفه جويي در وقت از سه T مي توان استفاده كرد بدين معني كه T اول را با T دوم تراز مي كنند و T سوم را در مسافت مسير به طوري كه سه T در يك رديف قرار بگيرد قرار مي دهند از روي T اول و دوم كه با هم برابر هستند T سوم را ميزان و برابر مي كنند و پس از آنكه T سوم برابر شد T اول را بر مي دارند و به فاصله بيشتري بعد از T سوم قرار مي دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم كه همان T اول مي باشد برابر مي كنند و دنباله اين ترازها را تا خاتمه محل كار ادامه مي دهند .
البته اين طريق تراز كردن بيشتر در جاده سازي و زمين هاي پهناور به كار مي رود .
شفته ريزي :
كف پي ها بايد كاملا افقي و زاويهُ كف پي نسبت به ديوار پي بايد 90 درجه باشد . اول كف پي را بايد آب پاشيد ، تا مرطوب شود و واسطهاي بين زمين و شفته وجود نداشته باشد ، و سپس شفته را داخل آن ريخت .
شفته عبارت است از خاك و شن و آهك كه به نسبت 200 تا 250 كيلوگرم گرد آهك را در متر مكعب خاك مخلوط مي كنند و گاهي هم در محلهايي كه احتياج باشد پاره سنگ به آن مي افزايند . شفته را در پي مي ريزند و پس از اينكه ارتفاع شفته به 30 سانتيمتر رسيد آن را در يك سطح افقي هموار مي كنند و يك روز آن را به حالت خود مي گذارند تا دو شود يعني آب آن يا در زمين فرو رود و يا تبخير گردد .
پس از اينكه شفته دو نم شد آن را با وزنهُ سنگيني مي كوبند كه به آن تخماق ميگويند و پس از اينكه خوب كوبيده شد دوباره شفته را به ارتفاع 30 سانتيمتر شروع مي كنند و عمل اول را انجام مي دهند . تكرار اين عمل تا پر شدن پي ادامه دارد .
در ساختمان ها كه معمولاً در گود يا پي كني عمل تراز كردن انجام ميگيرد محل كار در پي كه پيچ و خم زيادي دارد و تراز كردن با شمشه و تراز مشكل مي باشد از تراز شلنگي استفاده مي كنند . بدين ترتيب يك شلنگ چندين متري را پر از آب مي كنند به طوري كه هيچ گونه حباب هوايي در آن نباشد و آن را در پي محل هايي كه بايد تراز گردد به گردش در مي آورند و نقاط معين شده را با هم تراز مي كنند . آب چون در لوله هايي كه به هم ارتباط دارند در يك سطح مي ماند بنابراين چون شلنگ پر از آب مي باشد در هر كجا كه شلنگ را به حركت در آورند آب دو لوله استوانه اي در يك سطح مي باشد بنابراين دو نقطه مزبور با هم تراز مي باشند بشرط آنكه مواظبت كنيم كه شلنگ در وسط بهم گره خوردگي يا پيچش پيدا نكرده باشد تا باعث قطع ارتباط سيال شود كه ديگر نمي توان در تراز بودن آنها مطمئن بود .
تراز كردن گاهي بوسيله دوربين نقشه بر داري (نيو) انجام مي گيرد يعني محلي را در ساختمان تعيين نموده دوربين را در محل تعيين شده نصب مي كنند و با مير ( تخته هاي اندازه گيري ارتفاع در نقشه برداري ) يا ژالون ( چوب هاي نيزه اي يا آهني كه هر 50 سانتيمتر آنرا به رنگهاي سفيد و قرمز رنگ كرده اند كه از پشت دوربين بخوبي ديده بشود ) اندازه گرفته و تراز يابي مي كنند . تراز كردن با دوربين بهترين نوع تراز يابي مي باشد .
در زمين هايي مانند زمين هاي شهر كرمان از آنجايي كه از زمانهاي قبل قنواتي وجود داشته و بتدريج آب آنها خشك شده در زير زمين وجود داشته و بعد از مدتي بدون رعايت مسائل زير سازي درون آنها خاك ريخته اند و براي شهر سازي و خيابان كشي كه سطح خيابان ها را بالا مي آورده اند و به ظاهر در سطح زمين و حتي در عمق هاي 3 تا 4 متري اثري از آنها نيست اگر سازه اي روي اين زمين بنا شود پس از مدتي و بسته به عمق قنات و شرايط جوي مثلاً بعد از آمدن يك باران سازه نشست مي كند و در بسياري از مواقع حتي تا 100 درصد خسارت مي بيند و ديگر قابل استفاده نيست اگر در چنين ساختمان هايي از شفته آهك استفاده شود باعث تثبيت خاك مي شود و بروز نشست در ساختمان جلوگيري مي كند .
پي سازي :
بعد از اينكه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي كه در پي بكار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يكديگر به اندازه اي باشد كه بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل كند و فشار را يكنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي كه در پي بكار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .
پي سازي را با چند نوع مصالح انجام مي دهند مصالحي كه در پي بكار مي رود عبارتند از شفته آهكي ، پي سازي با سنگ ، پي سازي با بتن ، پي سازي با بتن مسلح .
پي سازي با سنگ :
پس از اينكه عمل پي كني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي كه روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار 30 سانتيمتر پهن تر مي باشد كه ديواري را رد وسط آن بنا مي كنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهك چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي كنند اول كف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يكديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميكنند (غوطه اي) به طوري كه هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن كردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي كند .
پي سازي با بتن :
پس از اينكه كار پي كني به پايان رسيد كف پي را به اندازه تقريبي 10 سانتيمتر بتن كم سيمان بنام بتن مِگر مي ريزند كه سطح خاك و بتن اصلي را از هم جدا كند روي بتن مگر قالب بندي داخل پي را با تخته انجام ميدهند همانطور كه در بالا گفته شد عمل قالب بندي وسيع تر از سطح زير ديوار نقشه انجام ميگيرد تمام قالب ها كه آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب مي كوبند و يا با ويبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با ميله هاي گرد آرماتور بندي و بعد از آهن بندي داخل قالب را با بتن پر ميكنند .
بتن ريزي در پي و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پي براي ساختمان هاي بزرگ قابليت تحمل فشار هر گونه را ميتواند داشته باشد و بصورت كلافي بهم پيوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمين منتقل مي كند و از شكست و ترك هاي احتمالي جلو گيري بعمل مي آورد .
پي سازي و پي كني با هم :
در بعضي مواقع ممكن است زمين سست بوده و پي كني بطور يكدفعه نتواند انجام پذيرد و اگر بخواهيم داخل تمام پي ها را قالب بندي كنيم مقرون به صرفه نباشد در اين موقع قسمتي از پي را كنده و با تخته و چوب قالب بندي نموده شفته ريزي مي كنيم پس از اينكه شفته كمي خود را گرفت يعني آب آن تبخير و يا در زمين فرو رفت و دونم شد پي كني قسمت بعدي را شروع نموده و با همان تخته ها ، قالب بندي مي كنيم بطوريكه شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته بعد خودگيري خود را انجام داده و بچسبد اين نوع پي سازي معمولاً در زمين هاي نرم و باتلاقي ، خاك دستي و ماسه آبدار عمل ميگردد .
پي كني در زمين هاي سست :
در زمين هاي سست و خاك دستي اگر بخواهيم ساختماني بنا كنيم بايد اول محل پي ها را به زمين سفت رسانيده و پس از اطمينان كامل ساختمان را بنا نماييم زيرا ساختمان كه روي اين زمين ها مطابق معمول و يا در زمين سست بنا گردد . پس از چندي يا در همان موقع ساخته شدن باعث ترك ها و خرابي ساختمان ميگردد . بنابراين شفته ريزي از روي زمين سفت بايد انجام گيرد و براي اينكار بشرح زير عمل مي نمائيم :
پي كني در زمين هاي خاك دستي و سست :
پس از پياده كردن اصل نقشه روي زمين محل پي هاي اصلي و يا در تقاطع پي ها كه فشار پايه ها روي آن مي باشد چاه هائي حفر ميشود ، عمق اين چاهها به قدري مي باشد تا به زمين سفت و سخت برسد بعداً محل چاه ها را با شفته آهكي پر كرده و پس از پر كردن چاه ها و خودگيري شفته ، پي ها را به طريقه معمول روي شفته چاه ها شفته ريزي ميكنند ، شفته ها به صورت كلافي مي باشند كه زير آنها را تعدادي از ستون هاي شفته اي نگهداري ميكند و از فرو ريختن آن جلوگيري مي نمايند البته بايد سعي كرد كه فاصله ستون هاي شفته اي نبايد بيش از سه متر طول باشد .
خاصيت چاه ها بدين طريق مي باشد كه شفته پس از خودگيري مانند ستونهايي است كه زير زمين بنا شده است و شفته روي آن مانند كلافي پايه را به يكديگر متصل مي كنند براي مقاومت بيشتر در ساختمان پس از اينكه آجر كاري پايه ها را شروع نموديم ما بين پايه ها را مطابق شكل با قوسهايي به يكديگر متصل ميكنند تا پايه ها عمل فشار به اطراف خود را خنثي نموده و فشار خود را در محل اصلي خود يعني در محلي كه شفته ريزي آن به زمين بِكر رسيده متصل ميكند .
گاهي اتفاق مي افتد كه در ساختمان در محل بناي يكي از پايه ها چاه هاي قديمي وجود دارد و بقيه زمين سخت بوده و مقاومت به حد كافي براي ساختن ساختمان روي آنرا دارد براي اينكه براحتي بتوان پايه را در محل خود ساخت و محل آن را تغيير نداد چاه را پس از لاي روبي (پاك كردن ) با شفته آهك پر مينماييم موقعيكه شفته خودگيري خود را انجام داد روي آنرا يك قوس آجري ساخته و در محل انتهاي كمان پايه را بنا ميكنيم كه فشار ديوار با اطراف چاه منتقل گردد .
در بعضي مواقع چاه كني در اين گونه زمين ها خطرناك مي باشد . زيرا زمين ريزش دارد و به كارگر صدمه وارد مياورد و در موقع كار ممكن است او را خفه كند براي جلوگيري از ريزش زمين بايد از پلاكهاي بتني يا سفالي كه در اصطلاح به آنها گَوَل (در شهرستانها گوم و غيره ) مينامند استفاده شود گَوَل هاي بتني يك تكه و دو تكه اي و گول هاي سفالي يك تكه ميباشد . گول هاي بتني را بوسيله قالب مي سازند و گول هاي سفالي بوسيله دست و گل رس ساخته شده و در كوره هاي آجري آن را مي پزند تا بشكل سفالي در آيد از اين گول ها در قنات ها نيز استفاده ميشود .
طريقه عمل :
مقداري از زمين كه بصورت چاه كنده شده گول را بشكل استوانه اي ساخته ميباشد داخل محل كنده شده نصب و عمل كندن را ادامه ميدهند در اين موقع دو حالت وجود دارد يا اينكه گول اولي كه زير آن در اثر كندن خالي شده براحتي پايين رفته گول دوم را نصب ميكنيم يا اينكه گول اول در محل خود با فشار خاك كه به اطراف آن آمده تنگ مي افتد و نمي تواند محل خود را تغيير و يا پايين تر برود در اين موقع از گول هاي دو تكه اي استفاده مينماييم نيمي را در محل خود نصب و جاي آنرا محكم نموده و نصفه دوم را پس از كندن محل آن نصب مي نماييم و عمل پي كني را بدين طريق ادامه ميدهيم .
پي كني در زمين هاي سست مانند خندق هائي كه خاك دستي در آنها ريخته شده است و مرور زمان هم اثري براي محكم شدن آن ندارد و يا زمين هاي باتلاقي و غيره ضروري مي باشد .
زمين هائي كه قسمت خاك ريزي شده در آنها به ارتفاع كم مي باشد و يا باتلاقي بودن آن به عمق زيادي نرسد ميتوان در اين قبيل زمين ها پي كني عمقي انجام داد و براي جلوگيري از ريزش خاك آنرا با تخته و چوب قالب بندي نموده تا به زمين سخت برسد .
البته قالب بندي در اينگونه زمين ها خالي از اشكال نمي باشد بايد با منتهاي دقت انجام گيرد پس از انجام كار قالب بندي شفته ريزي شروع ميشود و چون تخته هاي قالب در طول قرار دارد ميتوان پس از شفته ريزي تخته دوم را شروع كرد به همين منوال تمام پي ها را ميتوان شفته ريزي كرد بدون اينكه تكه اي و يا تخته اي از قالب زير شفته بماند .

دانشجویان درس عناصرو جزئیات 1 (آموزشکده فنی)

آدرس ایمیل شما: جهت دریافت تحقیق- جزوه - پروژه و .....

 رمز ورود به جای رمز ارائه شده در کلاس تاریخ اولین جلسه تشکیل کلاس به ترتیب از چپ به راست را بر اساس سال ،ماه و روز وارد کنید (8 رقم )

 

[e-mail]

 

 

قسمتهاي مختلف ساختمان اسكلت فلزي

 

---

قسمتهاي مختلف ساختمان اسكلت فلزي
ـ پي و فنداسيون
ـ ستون
ـ تير
ـ تيرهاي فرعي ( تيرچه)
ـ پله
ـ بادبند
ـ سقف
مراحل اجرا
پي كني و پي ريز ي :
شرايط پي كني و پي ريزي همانند ساختمان بنايي است با اين تفاوت كه در ساختمان اسكلتي ديگر كلدف بندي نداريم و پي نواري زير ديوار باربر ديگر اجرا نمي شود وتمام اعضاي باربر كناري و داخلي را ستونهاي فلزي تشكيل مي دهند .
در اينجا نيز با تو جه به مقاومت خاك وبارهاي وارده مي توان از انواع پي استفاده كرد كه به شرح زير آمده است .

انواع فنداسيون براي ساختمان اسكلتي
1ـ فنداسيون منفرد يا تك
2ـ فنداسيون نواري
3ـ فنداسيون راديه ( گسترده )
فنداسيون منفرد يا تك
با توجه به كاربري ساختمان ، بارهاي وارده و مكانيك خاك واينكه ساختمان در منطقه زلزله خيز قرار دارد يا نه عرض و ارتفاع و طول پي زير هر ستون مشخص مي شود كه يك مكعب است و اين پي ها توسط كلافهاي افقي كه معمولاً از مقطع كوچكتري برخودارند به هم وصل مي شوند تا پي ساختمان پيوسته عمل كند و بعد عمليات آرماتور بندي و مش بندي طبق آنچه در ساختمان بنايي تو ضيح داده شد انجام مي پذيرد .

نصب بيس پليتها
با توجه به آكس بندي كه در پلان فنداسيون صورت پذيرفته ودر آن كه ازتفاع داده شده است در چندين نقطه از پي ساختمان ميگردهايي را مي كارد و توسط شيلنگ تراز به ارتفاع داده شده در پلان فنداسيون كه معمولاً آن را با (0 0 .0 ± ) نمايش مي دهند علامت ها ي را مي زنند كه ارتفاع( 0 .0 ± ) يا از زمين كناري بلند تر است در آن صورت ارتفاع مربوط به زمين با علامت منفي نوشته شده و يا پايين تر از زمين كناري است .كه درآن صورت با علامت مثبت نوشته مي شود
پس ازآن كه علامت گذاري تمام شد بر طبق آكسي در نقشه آورده شده ريسماني در يك آكس طولي و يك آكس عرض مي بندند به طوري در محل قرار گيري بيس پليتها دو ريسمان كاملاً بر هم عمود باشند كه محل برخورد دو ريسمان وسط بيس پليت خواهد بود و ريسمانها در اينجا نقش تراز راهم بازي مي كنند چون دو طرف ريسمان به يك تراز بسته شده است با كار تمام بيس پليتهاي يك آكس كاملاً به موازات هم و در تر از يكديگر قرار مي گيرند زيرا اگر بيس پليتها در يك تراز نباشند به همان ترتيب سقف ساختمان نيز تراز نخواهد بود و اين يك ايراد بزرگ براي ساختمان به شمار مي رود .
بعد از عمليات بتن ريزي بيس پليتها مجدداً باز و دوباره ملات نرمه زير آن مي ريزند و توسط پيچها تراز مي كنند يعني عمليات هواگيري انجام مي دهند چون احتمال دارد هنگام بتن ريزي بتن كاملاً زير پليت را پر نكرده باشد .
فنداسيون نواري
فنداسيون نواري دو طرفه و نواري يك طرفه است كه بر حسب موقعيت جغرافيايي منطقه و زلزله خيز بودن منطقه و بارهاي وارده در روي فنداسيون از نوع يك طرفه يا دو طرفه استفاده مي شود كه نوع دو طرفه يا مشبك نسبت به نوع يك طرفه قوي تر است .
فنداسيون منفرد
در اينجا چيزي به نام شناژ نداريم و عرض و ارتفاع مقطع چه زير بتن و چه در قسمتهاي ديگر يكسان است ولي در نوع يك طرفه ، همانطور كه از اسمش پيدا است در يك جهت پي منفرد ولي در جهت نواري است .
فنداسيون راديه ( گسترده )

در برخي موارد بر اساس بارهاي وارده و اينكه منطقه زلزله خيز و يا خاك مقاومت كافي ندارد عرض پي هاي نواري دو طرفه يا مشبك به قدري بزرگ مي شود كه مجبور هستي كل كف ساختمان آرماتور بندي وبتون ريزي كنيم كه به آن پي راديه يا گسترده گفته مي شود . ودر مناطق ما براي ساختمانهاي بزرگ از اين نوع پي استفاده مي شود .
نصب ستونها
قبل از اينكه ستونها نصب گردند توسط جوشكاران و با توجه به نقشه تيپ بندي ستونها در روي زمين قبلاً آماده مي شوند كه در زير شرح آن آمده است .
باتوجه به ارتفاع فاصله دو ارتفاع و فاصله دو پروفيل كه در يك ستون شركت دارند آنها قبلاً به ارتفاع مورد نظر بريده شده و روي پروفيل قرار داده مي شوند واين پروفيلها عمود بر هم هستند تا پروفيل ستون كه جوشكاري مي شود از زمين فاصله داشته باشد و را حتر بتوان آن برگرداند تا دو طرف آن جوشكاري شود.
بعد از اينكه دو پروفيل مورد نظر در محل قرار گرفت با توجه به اينكه چه پليتهايي روي آن جوشكاري شود كه معمولاً‌ در طبقات پائين براي ساختمان چند طبقه از پليت سرتاسري استفاده مي شود . عمليات جوشكاري انجام مي گيرد .
و پليتها به اندازه ها و ارتفاع مورد نظر و در فواصل مشخص شده در نقشه جوشكاري مي شوند كه در محل اتصال سقف از پليتهاي بزرگتري استفاده مي شود و اگر در محل اتصال سقف بادبند نيز اتصال داده شود از پليتهاي بزرگتر نسبت به پليتهاي سقف استفاده مي شود كه همه در نماي تيپ بندي ستون در نقشه داده شده است . به مثال اگر براي سقف از PL 60*23*1 استفاده كنيم براي بادبندي از PL120*23*1(B.R) استفاده مي كنيم .
بعد از اينكه ستونها آماده شدن روي بيس پليتها نبشي هايي را در يك جهت كه باهم ريسمان هستند جوش مي دهند و محل قرار گيري ستون را مشخص مي كند بعد هم توسط جرثقيل ستونها روي بيس پليت قرار داده شده و به نبشي ها تكيه داده مي شوند و در واقع كار نبشي ها اين است كه نگذارد ستونها تكان بخورد سپس ستونها را از چهار طرف جوشكاري مي كنند و شاغول مي نمايد بدين تزتيب ستونها جهت اتصال تيرها آماده مي شود .
تيرريزي
با توجه نبشي هاي زير سري كه براي اتنصال تيرها و شاه تيرها قرار داده شده است عمليات تير ريزي صورت مي پذيرد در پلان تير ريزي شماره تيرها و محل اتصال آنها مشخص شده است اگر تير لانه زنبوري باشد قبلاً روي زمين توسط جوشكاران ساخته مي شود ودر محل نصب مي گردد ودر واقع سقف جهت اجرا آماده مي شود كه معمولاً‌ از تيرچه بلوك استفاده مي شود .
انواع بادبند و نحوه اتصال آن
بادبندهايي كه براي مقابله با نبروهاي جانبي (WL) مورد استفاده قرار مي گيرند عبارتنداز :
ـ بادبند ضربدري
ـ بادبند V شكل شامل Vشكل باز و بسته است
ـ بادبند 8 شكل شامل 8 شكل باز و بسته است
ـ بادبند K شكل و ...
بادبندها اعضا كششي فشاري هستند كه براي مقابله با نيروهاي جانبي در نظرگرفته مي شوند و مانع كج شدن اسكلت ساختمان درهنگام اعمال نيروي جانبي مي گردند كه بايد در يك ساختمان به صورت متقارن اجرا گردند يعني در هر چهار طزف ساختمان بايد بكار گرفته شوند كه بر حسب دلايل معماري ميتوان از انواع بادبند استفاده كرد .
بطور مثال در جاهايي كه مي خواهيم از پنجره يا نور گير و حتي در استفاده كنيم باد بند 8 شكل باز بهترين گزينه براي ما خواهد بود ولي از لحاظ مقاومت K شكل بهترين حالت براي يك ديوار بادبندي مي باشد .

عرض وارتفاع پليتها قبلاً با توجه به طول جوش و زاويه اتصال تير بادبند محاسبه شده است و اينكه نوع تير باد بند از نبشي يا ناو داني را سالم به دو پليت گوشه جوش مي دهند و توسط لقمه كه پليت كوچكي دو ناو داني را به هم جوش مي دهند و در جهت ديگر ناوداني دو قسمت كرده ودر قسمت اتصال و تير قبلي توسط پليت به هم جوش مي دهند و بدين ترتيب ديوار بادبندي آماده مي شود .
اما اگر بادبند 8 شكل باز يا بسته باشد تمام ناو داني سالم و طول مورد جوش داده مي شود اجراي آن راحتر است .

اجراي پله
براي ساختمان اسكلت فلزي معمولااز پله فلزي با شمشيري هاي پروفيل آهن استفاده مي شود كه اندازه آنها در پلان تيرريزي داده مي شود و طول آن نيز مشخص و توسط جوشكار قبلاً آماده و در محل نصب مي گردد .
براي پوشش بين شمشيريهاي پله مي توان از مصالح سقف استفاده كردمانندتيرچه بلوك كه تيرچه هاي آن هم مثل تيرچه هاي سقف سفارش داده شده و حمل تا در محل مورد نظر قرار گيرد و همانند عمليات سقف تيرچه بلوك بتن ريزي مي شود .
اجراي سقف ساختمان اسكلت فلزي
براي سقف ساختمان اسكلت فلزي ميتوان از انواع سقف به شرح زيل استفاده كرد :
1ـ سقف طاق ضربي
2ـ سقف تيرچه بلوك
3ـ سقف دال بتني پيش ساخته
4 ـ سقف دال بتني در جا و ...

سقف طاق ضربي :
كه ديگر منسوخ شده و مرحله از رده خارج شدن را طي مي كند و كمتر سقفي را سراغ داريم كه از اين پوشش استفاده كند .
سقف تير چه بلوك :

كه با استقبال زيادي روبرو شده است زيرا در كارگاههاي محلي توليد مي شوند و ارزانتر تمام مي شوند و در مبحث ساختمان بتني تشريح شده است .
سقف دال بتني :

انواع دال بتني براي سازه هاي بيشتر اجرا مي شوند

__________________

عده اي بزرگ زاده مي شوند،عده اي بزرگي را بدست مي آورند و عده اي بزرگي را بدون آن كه بخواهند با خود دارند

معرفي و تفاوت پسوندهاي کارت های گرافیکی ( مطالب آموزشی )

 

یکی از مواردی که در خرید یک کارت گرافیک مهم است پسوند آن كارت است ، چرا که یک کارت گرافیکی ممکن است ، دارای چندین پسوند باشد . فکرمی کنید که این پسوند ها فقط برای تبلیغ کارت است ؟ نه خیر عزیزان. دو شرکت بزرگ تولیدکننده کارت های گرافیکی برای کارت های خود پسوند ایی را در در نظر گرفته اند که هرپسوند نشانه قابلیت و یا ضعف آن کارت است .

امروز می خواهم در مورد چند پسوند مهم کارتهای گرافیکی این دو شرکت صحبت کنم و فرق آنها را بگویم.

پسوندها در کارتهای گرافیکی شرکت Nvidia

پسوند LE :وقتی کارتی رادیدید که دارای این پسوند است بدانید که پردازشگر این کارت با حداقل فرکانس خودفعالیت می کند و فرکانس آن پایین است ، این نوع کارت ها به عنوان ضعیف ترین و ارزانترین کارت های شرکت Nvidia شناخته میشود ( بنده خرید این نوع کارت ها را پیشنهاد نمیکنم)

پسوند XT :در این کارت ها فرکانس پردازش گر و حافظه از مقدار فرکانس استاندارد کمتراست ولی به علت وجود رابطه حافظه پیشرفته 256 بیتی کاهش فرکانس پردازش گر و حافظه تا حدودی جبران شده این نوع کارت ها برای کارهای نیمه حرفه ای خوب است .

پسوند GT و GTS :این نوع کارت های گرافیکی که از پسوند GT استفاده می کنند از پرفروش ترین کارت های Nvidia هستند و علت آن بهره گیری از حافظه پر سرعت GDDR3 است ، که باعث افزایش پهنای باند حافظه کارت گرافیک به مقدار زیاد می شود ، در این نوع کارت ها فرکانس پردازش گر ارتقای چشمگیری کرده است .

پسوند Ultra :این پسوند درکارت های پیشرفته سری 5 و 6 شرکت Nvidia به کار می رود استفاده از این پسوند به این معناست که واحد پردازش گرافیکی کارت از فرکانس بیشتری در مقایسه با مدل های استاندارد برخورداراست .

پسوند Ultra Extreme : در این نوع کارت ها فرکانس پردازش گر و حافظه افزایش پیدا کرده است و به طور کلی این پسوند در کارت های سری T به کار میرود البته قیمت این نوع کارت ها نیز بالا است.

پسوند GTX :حتما تا به حال به این پسوند بارها برخورد کرده اید این پسوند مخصوص کارت های سری 7 به بالا است .وجوداین پسوند نشان میدهد که پردازنده گرافیکی این کارت از قابلیت پیشرفته ای برای پردازش تصاویر سه بعدی برخورداراست.

پسوند GS :این پسوند حالت ضعیف شده پسوند GT است که شرکت Nvidia برای سطح متوسط به بالا ارائه کرده .هدف از ارائه این نوع کارت ها این می باشد که کاربران با پرداخت هزینه نه چندان زیادی از کارت گرافیکی خود در کاربرد های 3 بعدی استفاده کنند در اصل این کارت نسخه OverClock نشده از از سری GT هست.

پسوندهای دیگری نیز وجود دارد مانند TDH , TC, SE, GTS و ..... ولی مهم ترین پسوند ها آن هایی می باشند که در این مقاله به آن پرداختیم .

پسوند ها در کارت های گرافیکی شرکت Ati

پسوند SE :کارت هایی که از این پسوند استفاده می کنند کارت هایی می باشند که دارای پهنای حافظه پایین هستند، مثل کارت X300 که دارای رابط حافظ ( پهنای باند ) 128 بیتی هستند ولی نوع SE آن دارای پهنای باند 64 بیتی است .

پسوند Pro :در این نوع کارت هافرکانس پردازنده گرافیکی و حافظه گرافیکی افزایش یافته است که این عامل باعث افزایش کارایی این نوع کارت گرافیک در پردازش سه بعدی می شود مانند Radeon 9800 pro

پسوند XT : این پسوند نوع توسعه یافته پسوند pro است. در این نوع کارت ها پردازنده با فرکانس بالاتری نسبت به پسوند pro فعالیت می کند ، بطور کلی این پسوند در کارت های نیمه حرفه ای شرکت Ati به کار میرود مانند : Radeon x1800xt

پسوند XTX :این پسوند به تازگی توسط شرکت Ati معرفی شده نشان دهنده بالاترین کیفیت و قدرت گرافیکی در کارت های این شرکت است . کارت هایی که دارای چنین پسوندی هستند از فرکانس پردازنده و حافظه بسیار بالاییبرخوردارند و به عنوان حرفه ای ترین کارت های Ati شناخته می شوند.
از پسوند های دیگر شرکت Ati میتوانیم به VIVO و XTPE اشاره کنیم.

:: SLI چیست؟

SLI یا (Scalable Link Interface ) یک فن آوری جدید است که فقط برای کارت های گرافیکNvidia می باشد که در آن 2 کارت گرافیک به طور هم زمان وظیفه رندر کردن تصاویر را بر عهده دارند و خروجی تصاویر از یکی از آن دو صورت میگیرد ،البته این نکته قابل ذکر است که این قابلیت فقط روی مادربردهایی کار میکند که دارای فن آوریSLIباشند .

 در این فن آوری از دو کارتPCI Expressاستفاده میشود که هر یک به طور جداگانه روی PCI Express ، Slotنصب شده و توسط کابل به همدیگر متصل می گردند. ( البته این نکته قابل ذکر است که نوع هردو کارت گرافیک باید یکی باشد مثلا اگر از کارتGeforce 7800استفاده می کنید کارت دوم نیزباید همان باشد .) مزیت این فن آوری آن میباشد که مسئولیت رندر کردن تصاویرگرافیکی بین دو کارت تقسیم شده و سرعت رندر کردن بالا می رود و این قابلیت باعث بیشتر شدن کیفیت تصاویر گرافیکی خواهد شد .

حالا چه طوری می شود ازاین فناوری استفاده کرد؟

برای استفاده از امکان فن آوریSLIباید یکMainbord تهیه کنیم که این قابلیت را داشته باشد ودارای دو اسلاتPCI Expressباشد حتماً هم رابط بین دو کارت را داشته باشیم

مجددا اضافه کنم که کارت های گرافیک هر دو باید از یك مدل باشند و محصول یک شرکت این نکته بسیار مهم که اگر کارت دوم یاسوم که می خواهید اتصال دهید خراب باشد دو اشکال ممکن است رخ بدهد اول اینکه ممکن است اصلا کار نکند و دو کارت دیگر هم از کار به اندازد و دوم اینکه ممکن است به علت خرابی کارت اول دو کارت دیگر هم خراب کند که احتمال سوختن دو کارت دیگه هم وجود دارد .پس باید به سالم بودن کارت خریداری شده مطمئن باشیم . شما می توانید برای این کار هرکدام از کارت ها را به طور جداگانه امتحان کنید و بعد از مطمئن شدن و سالم بودن ازکارت ها آنها را به همدیگر متصل کنید.

عید نوروز

فرارسیدن نوروز باستانی و بهار

طبیعت بر همگان مبارکباد

دهه فجر

انقلاب ما انفجار نور بود. (امام خمینی ره)

ضمن گرامیداشت یاد و خاطره بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و شهدای والامقام فرا رسیدن بیست و نهمین  سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بر مقام معظم رهبری -خدمتگزاران نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران  و همه هموطنان مبارک باد.

آینده

بهترین راه پیش بینی آینده

 ساختن آن است

محرم

عاشورا را نگه دارید که با نگه داشتن عاشورا کشور شما آسیب نخواهد دید. امام خمینی (ره )

عاشورا تابلویی است که درآن شعر بلند عشق را با خون نگاشته اند. مقام معظم رهبری

فرارسیدن ماه محرم و عاشورای حسینی را بر کلیه مسمانان تسلیت عرض می نمایم.

نمونه سوالات نقشه کشی درجه 2

1- از مداد 3 H براي ترسيم چه نوع خطي استفاده مي شود؟

الف- خط چين ها           ب- هاشور             ج- سهمي ها             د- خطوط اصلي

2- چراغ نقشه كشي را براي افراد چپ دست در طرف …….. و ...……. ميز نصب مي شود؟

الف- چپ- پائيني          ب- چپ- بالا          ج- راست- پائين            د- راست- بالا

3- ابعاد استاندارد كاغذ مبناي A 0 كدام است؟ (واحدهاي اعداد بر حسب ميلي متر است)

الف- 420  * 297           ب- 594 * 420                 ج- 841 * 594           د- 1189 * 841

4- براي ترسيم خطوط منحني، از چه نوع شابلوني استفاده مي شود؟

الف- تأسيسات              ب- پيستوله                ج- مبلمان               د- اشكال هندسي

5- شكل مقابل، مربوط به كداميك از احجام هندسي است؟

الف- منشور            ب- هرم               ج- مخروط              د- مكعب

6- براي ترسيم گروه خطي 1.2 از چه مقياسي استفاده مي شود؟

الف-               ب-               ج-              د-

7- براي ترسيم « اضلاع مخفي » از كدام نوع خط استفاده مي شود؟

الف- خط نقطة نازك          ب- خط چين           ج- پر نازك             د- پر ضخيم

8- فرمول مقابل مربوط به كداميك از سطوح هندسي است؟

الف- مثلث                ب- ذوذنقه               ج- متوازي الاضلاع             د- لوزي

9- عامل پيشوند « دسي » چيست؟

الف- 10             ب- 100                ج- 0.1             د- 0.01

10-  فاصله بين دو نقطه در روي نقشه 5 ميليمتر و فاصلة همين دو نقطه در طبيعت  2. 5 كيلومتر باشد، مقياس نقشه ترسيم شده كدام است؟

11- زاويه افقي بين دو امتداد در روي زمين 125 درجه اندازه گيري شده است. اين زاويه در نقشه اي با مقياس  برابر كدام مقدار بر حسب درجه ترسيم مي شود؟

الف- 1. 25             ب- 12 . 5                ج- 125               د- 1250

12- كداميك از دسته تصاوير زير با گزينهاي ديگر متفاوت است؟

الف- ايزومتريك             ب- كاوالير             ج- دي متريك               د- يك نقطه اي

13- پرسپكتيو مقابل مربوط به كداميك از گزينهاي زير مي باشد؟

الف- ايزومتريك            ب- كاوالير              ج- دي متريك             د- دو نقطه اي

14- ضخامت ديوار تيغه چند سانتي متر است؟

الف- 5               ب- 22                 ج- 35                  د- 45

15- چنانچه قسمت هاشور خورده از آجر مقابل، جدا شود، حجم باقي مانده را چه مي نامند؟

الف- كلوك                ب- نيمه                 ج- سه قدي               د- قلمداني

16- كداميك از موارد زير جزو ملاتهاي آبي محسوب مي شوند؟

الف- كاه گل               ب- گچ و خاك             ج- گل رس               د- باتارد

17- مهندس معمار را چه مي نامند؟

الف- استراكچر                 ب- آرشيتكت              ج- محاسب                د- سازه

18- پلان طبقة همكف يك ساختمان مسكوني شامل پاركينگ، تأسيسات، انباري و راه پله را چه مي نامند؟

الف- پلان تيپ            ب- پيلوت            ج- پلان محوطه سازي            د- هيچكدام

19- ارتفاع كف اتاق تا كف پنجره را چه مي نامند؟

الف- آستانه               ب- قرنيز               ج- جانپناه               د-  O . K . B

20- در كنار پلانهاي ساختماني، شمال را با چه حرفي نمايش مي دهند؟

الف- N                ب- S                 ج- W                   د- E

21- علامت مقابل، پلان كدام « در » را نشان مي دهد؟

الف- پروانه اي              ب- آكوردئوي               ج- هلندي              د- فرانسوي

- در قيرگوني مقابل، چند لايه قير مصرف مي شود؟

الف- 1                ب- 2               ج- 3                 د- 4

23- براي ساختمانهاي بلند (آسمانخراشها ) چه نوع پي در نظر گرفته مي شود؟

الف- منفرد              ب- صفحه اي              ج- نواري              د- كلاف شده

24- فاصله آكس تا آكس تيرهاي پوشش سقف طاق ضربي، چند سانتي متر است؟

الف- 50 تا 80               ب- 80 تا 110            ج- 110  تا  140             د- 140  تا 170

25- اندازه خيز قوس طاق ضربي چند سانتي متر است؟

الف- 1  تا 3              ب-  3 تا 5            ج- 5 تا 7                د- 7 تا 9

26- نقشه هاي مبلمان با چه مقياسي ترسيم مي شوند؟

الف-                 ب-               ج-              د-  

27- پلان مقابل، مربوط به كداميك از بامهاي شيبدار است؟

الف- منحني شكل         ب- گامبرول         ج- شيب دو طرفه           د- شيب چهار طرفه

28- در شيب بندي پشت بام، براي طول 3 تا 5 متر، چند درصد شيب، در نظر گرفته مي شود؟

الف- 1 .5           ب- 2                ج- 2 . 5              د- 3

29- بتن ريزي در كداميك از موارد زير مجاز نيست؟

الف- دماي بيشتر از  5 ^0c                      ب- دماي هوا كمتر از  43 ^0c

ج- بارندگي شديد                          د- شبهاي آرام تابستان

30- هدف از بكارگيري سقف كاذب كدام است؟

الف- كوتاه كردن ارتفاع سقف                  ب- پوشانيدن روي لوله هاي آب و فاضلاب وكانالهاي تهويه

ج- زيبا سازي و تزئين سقف ساختمانها        د- موارد الف، ب و ج

31- شكل مقابل علامت كداميك از موارد زير را نشان مي دهد؟

الف- برش طولي چوب       ب- برش عرضي چوب     ج- شفته آهك     د- ملات و اندود

32- اندازه كف تك پله اي 30 cm و قدم انسان معمولي  66 سانتي متر است؟ ارتفاع تك پله را بر حسب سانتي متر تعيين كنيد؟

الف-  16 . 5              ب-  17 . 5                   ج- 18                  د- 19

- معني «  ROOF ING PLAN » كدام است؟

الف- پلان تير ريزي سقف                   ب- پلان شيب بندي پشت بام

ج- مقياس پلان                                د- موقعيت ساختمان

34- اتصال پل به ستون، بوسيله نبشي و لچگي چه نوع اتصالي است؟

الف- ساده               ب- گيردار              ج- گيردار كامل              د- هيچكدام

35- وجود بادبند در اسكلت فلزي باعث مي شود كه ساختمان در مقابل ……….. مقاوم بماند؟

الف- باد             ب- زلزله              ج- نيروهاي افقي              د- موارد الف، ب و ج

36-  براي ساخت بادبند از چه نوع پروفيل استفاده مي شود؟

الف- نبشي           ب -  سپري           ج - ناوداني                د – موارد الف، ب و ج

37- پر ارزشترين قسمت از نظر نورگيري در ايران، كدام است؟

الف- شمال                ب- جنوب                 ج- شرق               د- غرب

38- علامت مقابل مربوط به كدام نوع جوش است؟

الف- جوش جناقي با نفوذ                    ب- جوش سنگ خورده

ج- جوش چهار طرفه                          د- جوش يكسره

 39- اندازه ميلگرد مقابل حداقل چقدر است؟

الف- 200 سانتيمتر     ب- 320 سانتيمتر              ج- 60/3 متر              د- 4 متر

40- نقشه هاي فاز اول همان نقشه هاي ………… است.

الف- محاسباتي        ب-معماري         ج- تاسيسات مكانيكي        د- تاسيسات الكتريكي

 

هارد ديسك شبكه ( مطالب آموزشی )

هارد ديسك شبكه

نويسنده: Christian Helmiss
مترجم: وهاب حاجی باقری

PC -WELT به شما نشان می‌دهد كه يك هارد شبكه NAS چگونه نصب می‌شود و چه قدر كارايی دارد.

دستگاه Western Didital WDXE 1600JB NetCenter دارای يك انشعاب RJ45 شبكه ودو پورت USB می‌باشد.

در آخر نيز انشعابات هاردهای خارجی، پرينتر، USB-Sticks و ... جای دارند. بدينوسيله مدل‌های معمولی USB تبديل به دستگاه‌های شبكه می‌شوند. همچنين تبادل اطلاعات نيز از هارد توسط پورت اترنت 10/100 مگابيت صورت می‌گيرد. بدينوسيله تمامی كامپيوترهای موجود در شبكه به فايل‌های ذخيره شده دسترسی پيدا می‌كنند. پس در اينجا صحبت از يك راه حل NAS يا Network Attached Storage است.

هارد درون Western-Digital ساخته شده (Caviar SEWD 1600JB) با قيمت 60 يورو دارای كاشه 8 مگابايتی بوده و سرعتی برابر با 7200RPM دارا می‌باشد. بنا به گفته‌های عرضه كنندگان در 8.9 ميلی‌ثانيه به زمان دسترسی می‌رسد. ساختمان اين قطعه ابعادی برابر 150x56x240 ميليمتر و وزنی معادل 1.4 كيلوگرم دارد.

ما اين هارد را نصب كرديم و نشان می‌دهيم كه نحوه كار با آن چگونه است و سرعت آنرا نيز اندازه‌گيری می‌كنيم.

Network Disk اينگونه نصب می‌شود:

نصب: قبل از اينكه هارد خارجی را روشن كنيم، كابل برق موجود در جعبه را وصل می‌كنيم و راه حل NAS را با كمك كابل‌های موجود به اترنت وصل می‌كنيم. بنا به نوشته‌های دفترچه راهنما پس از روشن كردن بايد منتظر بمانيم تا چراغ LED از رنگ پرتقالی تبديل به آبی شود. اين تعويض رنگ به معنای آماده به كار بودن دستگاه می‌باشد. اين عمل چند ثانيه طول می‌كشد.

در اين ميان می‌توان نرم‌افزار نصب را در كامپيوتری كه به همان شبكه وصل شده است راه‌اندازی كرد.

 

جستجوی هارد:

نرم‌افزار NetCenter Easylink را اجرا می‌كنيم. در حقيقت فقط يكبار به اين نرم‌افزار احتياج داريم تا هارد NAS را در شبكه پيدا كنيم. بعد از آن می‌توانيد آن را برای مثال مستقيم از طريق اسمش يا IP موجود در شبكه پيدا كنيد يا اصلا يك آيكون برای آن درست كنيد و يا به آن درايو شبكه‌ای تخصص دهيد.

NAS disk ما در چند ثانيه پيدا شد. سپس تنها با يك راست كليك بر روی آن می‌توانيم آن را باز كنيم تا پوشه‌ای كه بر روی آن share شده است را ديده و يا تنظيماتی برای آن انجام دهيم.

 

محتوای هارد:

در NetCenter Easylink بر روی گزينه Open كليك كرديم. توسط گزينه Cofig به تنظيمات دسترسی پيدا كرديم، سپس پوشه‌های share شده را نيز ديديم. مثلا پوشه Documents كه قبلا آنرا share كرده‌ايم. توسط گزينه "Printers and Faxes" راهی برای ارتباط با دستگاه‌هايی كه از طريق USB با هارد خارجی مرتبطند پيدا می‌كنيم. اگر يك USB Stick را به پورت USB وصل كنيم، آن هم به عنوان يك پوشه share شده، مشاهده می‌شود.

 

تنظيمات Network Disk:

تنظيمات توسط اينترفيس وب:

هر كاربری در شبكه توسط وارد كردن IP متعلق به NAS در مرورگر وب و وارد كردن اسم كاربر و رمز عبوری كه در هنگام اولين شروع اينترفيس وب پرسيده می‌شود، می‌تواند به بخش تنظيمات دسترسی پيدا كند. در حقيقت ديگر احتياجی به نرم‌افزار NetCenter EasyLink نداريد.

General Setup در ليستی، اطلاعاتی مانند خلاصه‌ای از وضعيت و مشخصات دستگاه  نشان می‌دهد. اين گزينه برای تنظيمات كلی NAS به كارمی‌رود. برای مثال در اينجا می‌توانيد اطلاعات شبكه را وارد كرده و Firmware را به روز رسانی كنيد.

برای اينكه مديريت پوشه‌ها را به دست گيريد و آنها را به عنوان شخصی يا share معرفی كنيد بايد از گزينه File sharing درمنو استفاده كنيد. تحت گزينه Printer Sharing چاپگر وصل شده را به عنوان چاپگر شبكه تنظيم كنيد. با كمك گزينه Drive Management نه تنها امكان پارتيشن‌بندی هارد برای شما بوجود می‌آيد، بلكه می‌توانيد حالت فعلی هارد را نيز مشاهده كنيد.

 

تست سرعت كوچكی در شبكه شركتی‌: تصوری از سرعت

هارد خارجی Western Digital WDXE JB NetCenter را به شبكه 100 مگابيت شركت وصل كرديم و روی آن از يك كامپيوتر تستی، فايل‌های MP3-Player ضبط می‌كنيم.

برای 25.5 گيگابايت، هارد در شبكه ما به 83 دقيقه زمان احتياج داشت. چنين كاری سرعتی معادل 5.2MB/s را به ما می‌دهد كه برای يك دستگاه شبكه 100 مگابيت بد نيست.

پاک کردن پسورد BIOS کامپیوتر ( مطالب آموزشی )

یکی از بزرگترین مشکلاتی که کاربران با آن روبرو هستند مشکل فراموش کردن پسورد BIOS کامپیوتر است. چرا که با این کار دیگر امکان ورود به کامپیوتر را نخواهند داشت. معمولأ برای رفع این مشکل درآوردن باتری ساعت از روی مادربورد پیشنهاد میشود. اما این کار همیشه و هرجا قابل انجام نیست. چرا که ممکن است سیستم شخصی شما نباشد یا حتی دستگاه یک لپتاپ باشد. اما با استفاده از این ترفند شما به سادگی و تنها با تایپ یک دستور ساده پسورد ذخیره شده روی BIOS را کلأ محو میکنید! یقینأ چنین راهی را در هیچ جای دیگر نخواهید یافت! لازم به ذکر است این ترفند بر روی تمامی BIOS ها قابل انجام است و تفاوتی در نوع آن نمیکند.

 برای این کار:
شما ابتدا نیاز به یک سی دی Bootable دارید. این نوع سی دی در هر مکانی یافت میشود. سی دی نصب ویندوز شما هم احتمال بسیار زیاد Bootable است.
همچنین میتوانید خودتان یک فلاپی بوتیبل بسازید. آموزش این کار قبلأ در ترفندستان مطرح شده است.
مهم این است که شما به نوعی وارد خط فرمان شوید.
همچنین اگر DOS دارید میتوانید از آن استفاده کنید.
پس از ورود به خط فرمان با استفاده از هر یک از طرق بالا کافی است دستورات زیر را با دقت وارد نمایید:

DEBUG

O 70 71-

O 71 72-

O 72 73-

Q-

دقت کنید بعد از وارد کردن هر خط دکمه Enter را بزنید ، سپس خط بعدی را وارد کرده و مجدد Enter بزنید تا به خط پایان برسید.
اکنون پس از وارد کردن آخرین خط کار تمام است و شما میتوانید مطمئن باشید پسورد BIOS شما پاک شده است.
حال سیستم را Reset کنید و مشاهده کنید که دیگر پس از ورود به سیستم از شما پسوردی خواسته نمیشود

انجام پروژه دانشجویی

انجام پروژه درس مهندسی آب و فاضلاب دکتر بغلانی (شهریاسوج)

- محاسبات دستی

- تحلیل محاسبات بوسیله نرم افزار لوپ

- ترسیم نقشه خطوط تراز - همفشار و ....

معیارهای مهم در انتخاب هارد دیسک ( ابزار سخت افزار )

هارد دیسک ( Hard disk ) ، يکی از مهمترين عناصر سخت افزاری درکامپيوتر پس از پردازنده و حافظه است. از هارد دیسک ، بمنظور ذخیره سازی اطلاعات استفاده می گردد . اطلاعات مربوط به راه اندازی سیستم ، برنامه ها و داده ها، جملگی بر روی هارد دیسک ذخیره می گردند. در زمان انجام برخی عملیات خاص توسط کامپیوتر، نظیر ویرایش فیلم ها ، بازی های کامپیوتری و یا پخش موزيک ، استفاده از یک هارد دیسک با ظرفيت بالا، سرعت مناسب و قابل اطمينان ، بطرز محسوسی بهبود محيط عملياتی خصوصا" ذخيره و بازيابی اطلاعات را بدنبال خواهد داشت . در ساليان اخير تکنولوژی ساخت هارد دیسک بسرعت و در ابعاد متفاوت رشد و گسترش يافته است . در اين مقاله ، به بررسی پارامترهای لازم در خصوص انتخاب يک هارد ديسک خواهيم پرداخت .

جايگاه هارد ديسک
با توجه به رشد چشمگیر تکنولوژی ساخت هارد دیسک ، ظرفيت آنان درفواصل زمانی بين دوازده تا هيجده ماه ، دو برابر می شود . بدين ترتيب ،عملا" کامپيوترهای شخصی بسمت ماشين های چند رسانه ای حرکت نموده که می توان حجم بالائی از اطلاعات شامل صوت ، تصوير و گرافيک را بر روی آنان ذخيره نمود. بيشترين ظرفيت هارد ديسک قابل نصب بر روی کامپيوترهای Desktop ، معادل 250 گيگابايت می باشد. طرفیت فوق ، ده برابر بیش از ظرفیتهارد دیسک های سه سال پیش است . در اوایل سال 2003 میلادی ، هارد دیسک های با ظرفیت 320 گیگا بایت مطرح شده اند. تولید کنندگان در صدد ارائه اینترفیس های سريال ATA بوده که نسبت به مدل های پیشین ( اینترفیس های موازی ATA ) دارای سرعت بمراتب بیشتری می باشند. محصولات توليد شده در سال آينده ، از تکنولوژی فوق استفاده خواهند کرد. عملکرد تمامی هارد ديسک ها در زمان اجرای يک برنامه مشابه يکديگر بوده و استفاده از درايوهای با سرعت بالا، مزايا و امتيازات متعددی را برای کاربرانی که قصد پردازش داده هائی با حجم بالا ( تصاوير و ويدئوهای ديجيتال ) را دارند ، بدنبال خواهد داشت.بر اساس آزمایشات متعدد انجام شده توسط برنامه Photoshop ، مشخص شده است که انجام عمليات پيچيده ای نظير : اعمال فیلترها ، گردش و ویرایش تصاویر در هارد دیسک های با سرعت بالا ، شصت درصد سریعتر از سیستم هائی است که دارای درایوهائی با سرعت پائین می باشند.

ويژگی ها ی مهم
از مهمترين ويژگی های مرتبط با هارد ديسک ، می توان به موارد زير اشاره نمود :

*

ظرفيت : اغلب کامپیوترهای شخصی در حال حاضر از هارد ديسک هائی با ظرفيت معادل بیست گیگابایت ، استفاده می نمايند. ظرفیت فوق ، بمراتب بیش از انداره مورد نياز کاربرانی است که صرفا" از هارد دیسک بمنزله ابزاری بمنظور ذخیره سازی اطلاعات استفاده می نمایند . ظرفیت هارد دیسک برای کاربرانی همچون طراحان آثار گرافیکی و یا افرادیکه بر روی فیلم های ويدئويی کار می کنند ، از اهمیت بیشتری برخوردار است . مثلا" ضبط تصاویردر مدت زمان محدود از یک دوربین فیلم برداری ، چندين گیگابایت ظرفیت هارد دیسک را اشغال خواهد کرد . در صورت ضرورت استفاده از فضای ذخیره سازی بالا ، می توان از یک هارد با ظرفیت بالا و یا دو هارد دیسک ،استفاده نمود. در چنین حالتی می توان هارد موجود را نگهداری و متناسب با نیاز، اقدام به تهیه و نصب هارد دوم نمود. مثلا" در صورتیکه به یک هارد با ظرفیت 160 گیگابایت نیاز باشد و هارد دیسک موجود 80 گیگابایت ظرفيت داشته باشد ، می توان با تهیه يک هارد ديسک ديگر و با ظرفيت 80 گیگابایت ، نياز خود را مرتفع نمود ( تامين 160 گيگابايت فضای ذخيره سازی ، مشروط به وجود پتانسيل لازم ازلحاظ توانائی حمايت برد اصلی سيستم ) .
*

سرعت دورانی :.سرعت دوران ( چرخش ) هارد دیسک های ATA موجود ، 5400 یا 7200 دور در دقیقه ( rpm ) می باشد . درایوهائی که دارای سرعت 7200 دور در دقیقه می باشند، معمولا" ( در تمامی موارد صادق نخواهد بود ) دارای سرعت بيشتری در ارتباط با بازيابی اطلاعات ، می باشند . در آزمایشاتی که بر روی يک نمونه درایو با سرعت 5200 دور در دقیقه انجام شده است ، مشاهده شده است که سرعت تکثیر اطلاعاتی به اندازه 1/2 گیگابایت ، حدود 33 % سریعتر از سرعت درایوهای 7200 دور در دقیقه می باشد! در بعضی موارد، پارامترهای دیگری نظیر نوع الگوریتم استفاده شده بمنظور بازیابی اطلاعات، تاثير مستقيمی بر کارآئی يک درايو دارد.
*

اينترفيس : تقریبا" تمامی کامپیوترهای Desktop از اینترفیس موازی ATA استفاده می نمایند.. حداکثر سرعت انتقال داده در این نوع اینترفیس ها ، 100 و يا 133 مگابایت در ثانیه است. بر اساس مجموعه تست های انجام شده بر روی اينترفيس های ATA/133 ، مشخص شده است که سرعت آنان تاثير مشهودی را در افزايش کارائی بدنبال نداشته است ، چراکه درایوهای موجود امکان استفاده مناسب از سرعت بالای انتقال داده در باندهای عریض را دارا نمی باشند. ( درایوهای موجود در سرعت بالای 100 و یا بیشتر ممکن است دچار مشکل شوند ). اکثر مادربردهای قديمی ( MotherBoard ) از ATA/133 حمایت نمی نمایند.بنابراین برای استفاده از این نوع درایوها ، می بایست کارت های جانبی بر روی سیستم نصب گردد . خوشبختانه درایوهائی که دارای استاندارد ATA/133 می باشند ، امکان حمایت از استاندارد ATA/100 را نیز دارا می باشند .
درایوهائی که از اینترفیس های سریال ATA ( در مقابل اينترفيس های موازی ) استفاده می نمايند ، بتدریج متداول می گردند .از اینترفیس های فوق در مواردیکه با مشکل سرعت در ارتباط با اينترفيس های موازی برخورد می شود ، استفاده می گردد(اینترفیس های سریال ATA مشكل کمبود سرعت را برطرف می نمایند) . این نوع درایوها ، قادر به انتقال 150 مگابايت در ثانیه بوده و اين ميزان در ساليان آينده به مرز 600 مگابايت در ثانيه خواهد رسيد . بر اساس تست های انجام شده ،استفاده از يک اینترفیس سریال ATA بر روی سیستم هائی که شامل یک درایو می باشند ، مزايای عمده ای را بدنبال نداشته است ( از پهنای باند اضافه عملا" استفاده نمی گردد) . در صورت استفاده از چندين درايو بر روی يک اينترفيس مشابه ، از پهنای باند اضافی بطور مطلوب استفاده و نتايج مثبتی را بدنبال خواهد داشت . استفاده از درایوهای ATA با اينترفيس سريال ، طی ساليان آينده در اکثر کامپيوترهای شخصی بکار گرفته خواهد شد .
*

حافظه موقت ( بافر ) : زمانيکه يک سيستم درخواست اطلاعاتی را می نمايد ، هارد ديسک علاوه بر اينکه می بايست بازيابی داده درخواستی ر ا انجام دهد بلکه مسئوليت استقرار ( load ) داده در بافر مربوطه به خود را نيز برعهده دارد . بدين ترتيب در صورتيکه پردازنده درخواست مجدد همان اطلاعات قبلی را داشته باشد ، اطلاعات مورد نياز آن از طريق بافر هارد ديسک تامين خواهد شد . استفاده از دو مگابايت بافر، ظرفيت مناسبی در اين رابطه می باشد . در موارديکه از برنامه های خاصی نظير فتوشاپ ، استفاده می شود ، ظرفيت هشت مگابايت برای بافر ، منظقی بوده و اثرات مثبتی را در رابطه با افزايش کارائی سيستم بدنبال خواهد داشت .

تشریح مشخصات
تعيين ظرفيت ، يکی از اولين و در عين حال مهمترين تصميات در رابطه با انتخاب يک هارد ديسک می باشد .هارد ديسک های با ظرفيت بالا همیشه از لحاظ قيمت گرانتر می باشند،چرا كه توزيع آخرین مدل ها و ظرفیت ها در ماه های نخست تولید بسيار اندک بوده و همین عامل افزایش قیمت آنان را بدنبال خواهد داشت.برای تهيه يک هارد ديسک با ظرفيت مطلوب می توان پس از کاهش قيمت آخرين مدل های ارائه شده ، اقدام لازم را انجام داد .( تامين هارد ديسک مورد نظر پس از فروکش نمودن جو ايجاد شده در ماه های نخست توليد ) . پارامترهای زير را می توان در زمان انتخاب يک هارد ديسک در نظر گرفت :

*

ظرفیت : حداقل ( بیست تا چهل گیگابایت ) ، پيشنهادی ( شصت تا هشتاد گیگابایت ) ، حداکثر ( یکصد تا دویست و پنجاه گیگابایت )
تهیه هارد دیسك هایی با ظرفیت بالاتر از نياز موجود، تصميمی منطقی می باشد . قیمت هارد دیسك های با ظرفیت بیشتر همواره بالاتر از ظرفیت های پائین تر می باشد ( تفاوت زیاد نمی باشد) بعنوان نمونه،تفاوت ظرفیت هاردیسك های 60GB با 80GB چیزی در حدود 20GB می باشد كه این ظرفیت قابل توجهی است اما از نظر قیمتی این هاردیسك ها اختلاف چندانی با هم ندارند.
*

سرعت دوران : حداقل ( 5400 دور در دقیقه) ،پیشنهادی ( 5400 تا 7200 دور در دقیقه ) ، حداکثر ( 5400 تا 7200 دور در دقیقه )
بالا بودن سرعت دوران یك هاردیسك نشاندهنده بالا بودن سرعت ذخيره و بازيابی اطلاعات است. درصورتيکه از كامپیوتر بمنظور انجام کارهای چندرسانه ای استفاده می گردد ، بالا بودن تعداد دور در دقیقه یك هاردیسك بسیار حائز اهمیت است. این خصوصیت هارددیسك در برنامه هایی نظیر word و يا استفاده از اينترنت ، چندان مشهود نخواهد بود .هارددیسك ها ی با ظرفيت بالا ، اغلب دارای سرعت دوران کمتری می باشند ( 5400rpm ) .
*

سرعت اینترفیس : حداقل ( Ultra ATA/100 or ATA 133) ، پیشنهادی (Ultra ATA/100 or ATA 133 ) ، حداکثر ( Ultra ATA/100 or ATA 133)
تفاوت سرعت بین درایوهای ATA/100 و ATA/133 برای اكثر كاربران مشهود و قابل ملاحظه نخواهد بود. برای اینکه از سرعت درایوهای انتخابی بطرز موثری استفاده شود، می بايست سرعت آنان با كامپیوتر سازگار باشد ، در غیر اینصورت می بايست ار کارت هائی استفاده شود که سرعت درایو را با سرعت كامپیوتر هماهنگ نمايد.
*

سرعت جستجو : حداقل (8ms و یا پائین تر) ، پیشنهادی ( 8ms تا 9 ms ) ، حداکثر ( 9ms )
متوسط سرعت جستجو ( بر حسب میلی ثانیه اندازه گیری می گردد) در واقع به سرعت پیدا نمودن اطلاعات ( يک بخش خاص از داده ) ذخيره شده در یك درایو اطلاق می شود.اكثر کاربران در زمان انتخاب يک هارد ديسک به موضوع فوق توجه نکرده و حتی در فعاليت های روزمره خود با کامپيوتر کمبودی از اين بابت را حس نمی نمايند . در موارديکه اطلاعات در بخش های متفاوت هارد ذخيره شده باشد، يافتن هر بخش از اطلاعات ذخيره شده و ارتباط بين آنان ، زمان مختص خود را خواهد داشت .
*

اندازه بافر : حداقل (دو مگابایت) ، پیشنهادی (دو مگابایت و یا هشت مگابایـت ) ، حداکثر (دو مگا بایت و یا هشت مگابایت)
بافر ، يک حافظه Cache بر روی درايو بوده که بطور موقت اطلاعات در آن ذخيره شده تا در صورتيکه پردازنده مجددا" درخواست آنان را داشته باشد ، اطلاعات از محل فوق و با سرعت بيشتری در اختيار پردازنده قرار داده شوند. اكثر هارددیسك ها به طور معمول دارای بافری به ظرفیت دو مگابايت می باشند(درایوهایی با بافر بالاتر نیز وجود داشته كه از آنان برای اهداف خاصی استفاده می گردد).

نکاتی دررابطه با تهيه هارد ديسک

*

استفاده از كامپیوترهای جدیدتر. کامپيوترهای جديدتر قادر به استفاده مطلوب از مزايای يک درايو با ظرفيت بالا می باشند ( افزايش کارائی ) . سیستمی كه دارای پردازنده ای با سرعت پائین و یا ميزان اندکی حافظه اصلی می باشد ، نمی تواند از تمام ظرفیت و پتناسيل های هارددیسك انتخابی ، بنحو احسن استفاده نماید. در صورتيکه يک کامپيوتر ارزش ارتقاء را داشته باشد ( سيستم موجود دارای کارآئی لازم می باشد ) می توان بمنظور دستيابی به ظرفيت ذخيره سازی بيشتر ، هارد آن را بتنهائی ارتقاء داد.


*

اطمينان از وجود فضای كافی درون كیس .اكثر کيس های استفاده شده در كامپیوترهای شخصی حداقل دارای يک و يا چندين محل برای نصب هارد می باشند.با استفاده از دفترچة راهنما و یا با باز نمودن كیس ، می توان بررسی لازم در خصوص وجود فضای کافی را انجام داد( خصوصا" در موارديکه قصد استفاده از يک هارد جديد و نگهداری هارد قديم وجود داشته باشد ).


*

تهيه هارد ديسک با ظرفيت بيشتر از نياز اوليه .پیشنهاد می گردد همواره هارد ديسکی با ظرفیت بيش از نياز اوليه ، انتخاب گردد. ظرفيت انتخابی می بايست پاسخگوی نيازهای آينده بوده و لازم است باتوجه به نوع استفاده از کامپيوتر در حال و آينده ، تصميم مناسبی در اينخصوص اتخاذ گردد.
*

سازگاری سرعت هارد انتخابی با سرعت اينترفيس كامپیوتر. سرعت درایوهای ATA/100 و ATA/133 بمراتب از سرعت اينترفيس های كامپیوتر بيشتر است ( خصوصا" اگر از زمان خرید كامپیوتر یك سال گذشته باشد). قبل از انتخاب هارد ديسک ،می بايست با استفاده از دفترچه های راهنمای كامپیوتر كه فروشندگان ارائه می نمايند، سرعت اينترفيس های كامپیوتر را مشخص نمود.
*

تهيه هارد ديسک با قیمت مناسب .رقابت تنگانتنگی بین تولید كنندگان درایوها وجود داشته و اكثر فروشندگان كاربران را بدليل اختلاف ناچيز قيمت ، ترغيب به تهيه هارد ديسک های با ظرفيت بالاتر می نمايند. این امر در خصوص درایوهایی با ظرفیت پایین تر صادق است چرا كه آخرین ظرفیت های موجود در بازار به علت تولید كم دارای قیمت بالاتری هستند. بنابران پیشنهاد می گردد هرگز به دنبال آخرین ظرفیت موجود در بازار نباشید.
*

تهيه بسته كامل( کيت ) درایو .این نوع بسته ها شامل قطعه سخت افزاری،كابل ها ،دفترچه راهنما و در برخی موارد درايور مورد نظر برای نصب می باشد.
*

استفاده از درایوهای external در صورت لزوم .با استفاده از این نوع درایوها می توان اطلاعات مهم و حياتی را در زمانيکه در محل کار خود نمی باشيم ، حفاظت نمود. در موارديکه نيازمند جابجائی حجم بالائی از اطلاعات می باشيم ، استفاده از درايوهای external می تواند يکی از گزينه های موجود باشد .قیمت درايوهای فوق ، نسبت به درایوهای معمولی كه در درون كیس نصب می شوند، بيشتر بوده و جهت ارتباط با سيستم از پورت های USB2.0 استفاده می نمايند.

شاید این جمعه بیاید ... شــــــــــــاید ... ( موعود امام زمان (ع) )

شاید این جمعه بیاید ... شــــــــــــاید ...

خبر آمد خبری در راه است
سرخوش آن دل که از آن آگاه است
شاید این جمعه بیاید...شاید
پرده از چهره گشاید...شاید
دست افشان...پای کوبان می روم
بر در سلطان خوبان می روم
می روم بار دگر مستم کند
بی سر و بی پا و بی دستم کند
می روم کز خویشتن بیرون شوم
در پی لیلا رخی مجنون شوم
هر که نشناسد امام خویش را
بر که بسپارد زمان خویش را
با همه لحظه خوش آواییم
در به در کوچه ی تنهاییم
ای دو سه تا کوچه ز ما دورتر
نغمه ی تو از همه پر شور تر
کاش که این فاصله را کم کنی
محنت این قافله را کم کنی
کاش که همسایه ی ما می شدی
مایه ی آسایه ی ما می شدی
هر که به دیدار تو نایل شود
یک شبه حلال مسائل شود
دوش مرا حال خوشی دست داد
سینه ی ما را عطشی دست داد
نام تو بردم لبم آتش گرفت
شعله به دامان سیاوش گرفت
نام تو آرامه ی جان من است
نامه ی تو خط اوان من است
ای نگهت خاست گه آفتاب
در من ظلمت زده یک شب بتاب
پرده برانداز ز چشم ترم
تا بتوانم به رخت بنگرم
ای نفست یارومدد کار ما
کی و کجا وعده ی دیدار ما
دل مستمندم ای جان به لبت نیاز دارد
به هوای دیدن تو هوس حجاز دارد
به مکه آمدم ای عشق تا تو را بینم
تویی که نقطه ی عطفی به اوج آیینم
کدام گوشه ی مشعر
کدام گوشه ی منا
به شوق وصل تو در انتظار بنشینم
ای زلیخا دست از دامان یوسف بازکش
تاصبا پیراهنش را سوی کنعان آورد
ببوسم خاک پاک جمکران را
تجلی خانه ی پیغمبران را
خبر آمد خبری در راه است
سر خوش آن دل که ار آن آگاه است
شاید این جمعه بیاید...شاید
پرده از چهره گشاید...
شاید

Recover My Files 3.9.8.5692 ابزاری حرفه ای برای بازگردانی فایل های پاک شده از هارد ( بازیابی اطلاعات

 

آیا تا با حال با مشکل از بین رفتن فایل ها مواجه شده اید؟ به عنوان مثال شما در هارد دیسک خود اط اطلاعات گوناگونی نگهداری می کنید که هر یک از آن بنا به هر دلیلی می توان برای شما دارای ارزش بالا باشد . به عنوان مثال شما در قسمتی از هارد خود سری عکس های خانوادگی و قدیمی خود را که یاد آور خاطرات شما با اطرافیانتان می باشد نگهداری می کنید و این عکس ها برای شما دارای ارزش زیادی می باشند. یا اینکه ممکن است شما از چندین سند متنی که در آن اطلاعات مهم کاری شما نوشته شده است و از لحاظ کاری ممکن این اطلاعا برای شما بسیار حیاتی باشد. حال تصور کنید کامپیوتر شما دچار یک ویروس شده و تمامی این اطلاعات ارزشمند را از روی هارد شما پاک کرده است ! حال چه می کنید؟ همیشه برای هر دردی درمانی است و در کامپیوتر نیز این چنین است. برای برگردانی فایل ها و اطلاعات از دست رفته می توانید از نرم افزارهای بازیابی اطلاعات استفاده نمایید. این نرم افزارها با جستجو دقیق در میان قسمت های مختلف هارد اقدام به بازگردانی اطلاعات شما می کنند.

در این مطلب با مشهورترین نرم افزار در این زمینه آشنا می شوید.

 

Recover My Files نام مشهورترین نرم افزار در زمینه بازیابی اطلاعات پاک شده از هارد دیسک می باشد. این نرم افزار توسط کمپانی بزرگ GetData ساخته شده است که سالها در زمینه ساخت این نرم افزار سابقه داشته و دارای تجربیا زیادی نسبت به دیگر شرکت ها در موضوع ساخت چنین ابزارهایی می باشند و همین امر موجب شده تا این برنامه در میان کاربران از شهرت بسزایی برخوردار شود. توسط این نرم افزر کاربر قادر خواهد بود تا فایل های پاک شده از هارد دیسک خود را بازگردانی کند بدون اینکه زمان پاک شدهن فایل را ملاک قرار دهد. در این نرم افزار می توان تنها نوع خاصی از فرمت ها و فایل ها را مورد جستجو قرار داد تا تنها فایل های همان فرمت مورد نظر مورد بازیابی قرار گیرد.

 

از ویژگی های این نرم افزار می توان به موارد زیر اشاره نمود:

- توانایی بازگردانی فایل های مختلف پاک شده

- پشتیبانی از فرمت های مختلف و قابلیت بازگردانی آنها

- لیست نمودن تمامی فایل های پاک شده قبل از انجام عملیات بازیابی

- توانایی جستجوی یک فرمت خاص برای بازگردانی فایل ها

- توانایی بایابی فایل هایی که بعد از Error های پارتیشنی از بین می روند

- توانای بازیابی اطلاعات از هارد دیسک ، کارت های حافظه ، دوربین های دیجیتال ، حافظه های جانبی USB و بسیاری دیگر از این قبیل دستگاه ها

 و ... .

Alcohol 120% 1.9.6.5429 برنامه ای قدرتمند برای کپی دیسک های قفل دار ( رایت سی دی/دی وی دی )

شاید شما نیز تا به حال با Cd های قفل دار برخورد کرده اید که قادر به کپی آن ها وسط نرم افزارهای کپی Cd نبوده اید . به عنوان مثال قصد داشته اید یک Cd را که توسط یک قفل نرم افزاری حفاظت شده است به وسیله برنامه هایی همچون Nero و یا CloneCD کپی نمایید و یا از آن ها Image بگیرید ، اما با گذشت زمان زیاد باز هم موفق به انجام این کار نبوده اید. برای رفع چنین مشکلی می توان از نرم افزارهای قدرتمندتری که برای کپی Cd و Dvd می باشند و دارای قدرت بیشتری برای کپی Cd های قفل دار می باشند استفاده نمود.

در این مطلب شما را با یکی از قدرتمندترین نرم افزارهای کپی CD و Dvd دنیا آشنا می سازیم که در زمینه کپی دیسک های قفل دار نیز دارای سابقه بالایی می باشد.

 

Alcohol 120% نام نرم افزاری آشنا برای کاربران کامپیوتر می باشد. نرم افزاری که به کمک آن قادر به انجام امور مختلف مربوط به کپی و تکثیر Cd و DVD می باشید و از ویژگی های و امکانات متعددی برای کار برخوردار می شوید.  این نرم افزار دارای قدرت بالایی برای کپی دسک های قفل دار می باشد و بر طبق آمار ارائه شده از وب سایت این نرم افزار در 80% موارد موفق به Image گیری از دیسک های قفل دار می باشد. این نرم افزار یکی از محصولات کمپانی Alcohol می باشد.

 

از ویژگی های این نم افزار می توان به موارد زیر اشاره نمود:

- قابلیت کپی CD و DVD

- توانایی تبدیل دیسک های صوتی به MP3

- قابلیت ساخت درایوهای مجازی

- توانایی IMage گیری از دیسک های مختلف

- قابلیت ساخت دیسک های VCD

و تمامی آن چه که برای کپی و تکثیر دیسک های مختلف نیازمند آن می باشید.

ربات «چاپگر ساختمان» طی 24 ساعت بدون دخالت انسان200 متر مربع ساختمان بنا می‌کند ( تازه ها )

سیستم رباتیک ابداعی دکتر « بهرخ خوشنویس »، استاد ایرانی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در بین 4300 طرح رباتیک ابتکاری که از سوی داوران جایزه ملی ابتکارات (National Invention Prize) ‌آمریکا مورد بررسی‌ قرار گرفته‌اند، به همراه 24 طرح دیگر به مرحله نهایی این رقابت فشرده علمی راه یافت.

دکتر « بهرخ خوشنویس » رباتی را طراحی کرده و ساخته است که می‌تواند در مدت ‌24 ساعت ساختمانی به مساحت ‌200 متر مربع را بدون دخالت هرگونه نیروی انسانی از پایه بنا کند و به زعم دانشمندان، صنعت ساختمان‌سازی جهان را در آستانه انقلابی نوین قرار داده است.

این اختراع استثنائی به همراه سایر ابتکارات رباتیک راه یافته به مرحله نهایی این رقابت مهم علمی موسوم به Modern Marvels Invent Now ® Challenge، تا دهم اردیبهشت ماه جاری در موزه علوم و صنایع آمریکا در کالیفرنیا به نمایش گذاشته شده است. این نمایشگاه پیش از این در مرکز علوم کالیفرنیا (California Science Center) برپا شده بود.

هیأت داوران که شامل مخترعان، کارشناسان تکنولوژیست و متخصصان رشته‌های مختلف داوری این مسابقه را برعهده دارند. برگزارکنندگان این رقابت نوآورانه در حوزه فن‌آوری، راه‌یافتگان به مرحله نهایی مسابقه را طراحان مبتکری خوانده‌اند که با پافشاری بر طرح‌های خاص خود هم‌چون گذشتگانی نظیر « بن فرانکلین » و « توماس ادیسون » به دنبال ایجاد تغییرات شگرف در شیوه زندگی مردم هستند.

خوشنویس خود از این فناوری به عنوان بزرگترین دستاورد بشری در زمینه ساخت‌وساز پس از احداث دیوار بزرگ چین یاد می‌کند؛ البته شاید بهتر باشد، نظر گزارشگر نشریه آلمانی «اشپیگل» را بپذیریم که واژه «ساختن» تعبیر چندان مناسبی برای توصیف تکنیک ابداعی نیست، زیرا کاری که ماشین خوشنویس می‌کند، هیچ شباهتی با آنچه امروزه در محل کار ساختمان می‌گذرد، ندارد. ماشین ساخته شده، 550 سال پس از اختراع صنعت چاپ کتاب، آغاز عصر چاپ «خانه» را نوید می‌دهد.

دکتر خوشنویس اظهار کرد که ‌هدف نهایی این تحقیقات، دستیابی به توان ساخت خانه‌ای به مساحت ‌200 متر مربع، طی مدت یک روز، بدون دخالت هرگونه نیروی انسانی است که امیدوار است طی یک سال آینده به این هدف دست یابد.

در همین خصوص « جیمز مور » رییس مدرسه USC Viterbi School Daniel J. Epstein در سازمان مهندسی سیستم‌ها و صنایع آمریکا (Department of Industrial and Systems Engineering) از پرفسور خوشنویس به عنوان ادیسون این دپارتمان یاد کرد و گفت:

« پرفسور خوشنویس به جای آنکه تنها با پرسه‌زدن به دور برخی نظریه‌ها و برهانها خود را راضی کند،‌ درک تکنولوژیکی پالایش یافته‌، صبر و حتی خطا و پایداری مافوق انسانی را با یکدیگر ترکیب می‌کند تا به تحولی پس از تحول دیگر نایل شود. »

وی در ادامه گفت: « اختراع پروفسور خوشنویس از نوع اختراعات ابتکاری است و جذبه ذاتی دارد زیرا این ابتکار به همه مردم شانسی برای لذت بردن از تجربه‌های خیال‌انگیز می‌دهد. »

پروفسور خوشنویس که در حال حاضر در خصوص این اختراع ابتکاری با موسسه Viterbi School's Information Sciences Institute همکاری دارد، با اشاره به اعلام آمادگی یکی از موسسات تحقیقات معماری کالیفرنیا در ساخت یک سازه خشتی با استفاده از این تکنیک به ایسنا گفت: نمونه آزمایشگاهی کوچک این ربات می‌تواند به تنهایی و بدون دخالت هرگونه عامل خارجی یک قطعه دیوار کاملا صاف با ابعاد ‌30×150 سانتیمتر و به ضخامت ‌30 سانتیمتر تولید کند و هیچ دلیلی وجود ندارد که نمونه بزرگتر این ربات نتواند سازه‌هایی با مقیاس خانه‌های موجود ایجاد کند.

نکته جالب توجه، اعطای جایزه 25 هزار دلاری به برنده این رقابت جالب توجه رباتیک است. در جریان برگزاری این نمایشگاه بازدیدکنندگان این شانس را دارند تا به آثار برگزیده از دید خود رأی دهند.

نحوه عملکرد ربات به این صورت است که ابتدا بتن مخصوص خود را که می‌تواند ترکیب مایعی از گچ، خشت، بتن معمولی،‌ پلاستیک یا حتی ذرات چوب با ترکیبی چسبنده باشد، به صورت خمیری مایع در می‌آورد؛ سپس براساس فرمان رایانه، این خمیر را از طریق دریچه نازل خود در نقاط تعیین شده قرار می‌دهد.

این لایه بتنی به سرعت سخت می‌شود و بدین ترتیب ساختمان لایه به لایه بالا می‌آید. در این پروسه، ابتدا سطوح خارجی شکل می‌گیرد و سپس داخل آنها پر می‌شود. به بیان دیگر ابتدا محیط شکل هندسی چاپ شده و سپس بخش داخل آن با بتن انباشته می‌شود. محل‌های مربوط به کابل‌ها و کانال‌ها نیز خالی می‌ماند.

ربات ابداعی قادر است تمام اجسام سه بعدی را با هر شکل دلخواه از جمله مکعب‌ها، جعبه‌ها، بطری‌ها، سیلندرها، حلقه‌ها یا دیسک‌ها ایجاد کند. البته ربات همان چیزی را می‌سازد که آرشیتکت قبلاً در برنامه رایانه‌یی ساختمان (CAD) طراحی کرده است.

این فرآیند جدید تلاشی جاه‌طلبانه است تا فرآیندی هم‌چون ساخت یک خانه بسیار کوتاه‌تر و راحت‌تر شود. از جمله حامیان این جایزه مجله معتبر تایم (TIME)، اداره علامت تجاری و انحصاری آمریکا (United States Patent and Trademark Office)، جامعه آمریکایی مهندسان شهری، شرکت DeLorme Publishing، انجمن Intellectual Property Owners Association آمریکا و جامعه Licensing Executives Society هستند.

منبع : مرکز عمران ایران ( به نقل از ایسنا )

تشریح کامل مراحل پي سازي ( تکنولوژی بتن )

آزمايش زمين :

طبقه بندي زمين چند نوع است :

زمين هايي كه با خاك ريزي دستي پر شده است :

اين نوع زمين ها كه عمق بيشتري دارند و با خاكهاي دستي محل گودال ها را پر كرده اند اگر سالهاي متمادي هم بگذرد باز نمي توان جاي زمين طبيعي را بگيرد و اين نوع زمين براي ساختمان مناسب نيست و بايد پي كني در آنها به طريقي انجام گيرد كه پي ها به زمين طبيعي يا زمين سفت برسد .

زمينهاي ماسه اي :

زمينهاي ماسه اي بيشتر در كنار دريا وجود دارد . اگر زمين از ماسه خشك تشكيل شده باشد ، تا يك طبقه ساختمان را تحمل مي كند و 1.5 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي توان فشار وارد آورد . ولي در صورتي كه ماسه آبدار باشد قابل ساختمان نيست ، چون ماسه آبدار حالت لغزندگي دارد و قادر نيست كه بار وارد را تحمل كند بنابراين ماسه از زير پي مي لغزد و جاي خالي خود را به پي مي دهد و پايه را خراب مي كند .

زمينهاي دجي :  

زمين دجي زميني است كه از شنهاي درشت و ريز و خاك به هم فشرده تشكيل شده است و به رنگهاي مختلف ديده مي شود :دج زرد ، دج سياه ، دج سرخ ، اين نوع زمين ها براي ساختمان مرغوب و مناسب است .

زمينهاي رسي :

اگر رس خشك و بي آب و فشرده باشد ، براي ساختمان زمين خوبي محسوب مي شود ، و تحمل فشار لازم را دارد . ولي اگر رس آبدار و مرطوب باشد قابل استفاده نيست و تحمل فشار ندارد ، خصوصاً اگر ساختمان در زمين شيب دار روي رس آبدار ساخته شود فوري نشست مي كند و جاهاي مختلف آن ترك بر مي دارد و خراب مي شود . و اگر ساختمان در زمين آبدار با سطح افقي ساخته شود به علت وجود آب فشار را به همه نقاط اطراف خود منتقل مي كند و ديوارهاي كم ضخامت آن ترك بر مي دارد .

زمينهاي سنگي :

زمينهاي سنگي بيشتر در دامنه كوهها وجود دارد و از تخته سنگها ي بزرگ تشكيل شده و براي ساختمان بسيار مناسب است .

زمينهاي مخلوط :

اين نوع زمينها از سنگ درشت و شن و خاك رس تشكيل شده اگر اين مواد كاملا به هم فشرده باشند براي ساختمان بسيار مناسب است و اگر به هم فشرده نباشد و بايد از ايجاد ساختمان به روي اين نوع زمينها احتراز كرد .

زمينهاي بي فايده :

زمينهاي بي فايده مانند باتلاق ها و زمينهاي جنگل كه از خاك و برگ درختان تشكيل شده است . در اين نوع زمين ها بايد زمين آنقدر كنده شود تا به زمين سفت و طبيعي برسد .

آزمايش زمين :

گاهي پس از پي كني به طبقه اي از زمين محكم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي كنند ولي پس از چندي ساختمان ترك بر مي دارد . علت آن اين است كه زمين سفتي كه به آن رسيده اند از طبقهُ نازكي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا كنند و بعد شفته ريزي را شروع مي كنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند .

امتحان مقاومت زمين :

يك صفحه بتني 20*20*20 یا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يك خط كش به صفحه بتني وصل مي كنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي كنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش كنند . براي اي منظور با دستگاه فشار سنج زمين را اندازه گيري مي كنند و آزمايش فوق براي ساختمانهاي معمولي در كارگاه است .

پس از عمليات فوق پي كني را آغاز ميكنند و پس از پي كني شفته ريزي شروع مي شود .

توجه شود اين عمل همان آزمايش بارگذاري صفحه است كه در درس مهندسي پي جزء آزمايش هاي محلي و مهم محسوب ميشود البته از آنجا كه انجام عمليات مكانيك خاك براي ساختمانهاي معمولي صرفه اقتصادي ندارد ، انجام اين آزمايش در سازمانهاي و اداره هاي دولتي و يا ساختمانهاي بلند انجام مي شود .

افقي كردن پي ها (تراز كردن) :

براي تراز كردن كف پي ساختمانها از تراز هاي آبي استفاده مي كنند در ديوارهاي طويل چون كار شمشه و تراز كردن وقت بيشتري لازم دارد ، براي صرفه جويي در وقت از سه T مي توان استفاده كرد بدين معني كه T اول را با T دوم تراز مي كنند و T سوم را در مسافت مسير به طوري كه سه T در يك رديف قرار بگيرد قرار مي دهند از روي T اول و دوم كه با هم برابر هستند T سوم را ميزان و برابر مي كنند و پس از آنكه T سوم برابر شد T اول را بر مي دارند و به فاصله بيشتري بعد از T سوم قرار مي دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم كه همان T اول مي باشد برابر مي كنند و دنباله اين ترازها را تا خاتمه محل كار ادامه مي دهند .

البته اين طريق تراز كردن بيشتر در جاده سازي و زمين هاي پهناور به كار مي رود .

شفته ريزي :

كف پي ها بايد كاملا افقي و زاويهُ كف پي نسبت به ديوار پي بايد 90 درجه باشد . اول كف پي را بايد آب پاشيد ، تا مرطوب شود و واسطهاي بين زمين و شفته وجود نداشته باشد ، و سپس شفته را داخل آن ريخت .

شفته عبارت است از خاك و شن و آهك كه به نسبت 200 تا 250 كيلوگرم گرد آهك را در متر مكعب خاك مخلوط مي كنند و گاهي هم در محلهايي كه احتياج باشد پاره سنگ به آن مي افزايند . شفته را در پي مي ريزند و پس از اينكه ارتفاع شفته به 30 سانتيمتر رسيد آن را در يك سطح افقي هموار مي كنند و يك روز آن را به حالت خود مي گذارند تا دو شود يعني آب آن يا در زمين فرو  رود و يا تبخير گردد .

پس از اينكه شفته دو نم شد آن را با وزنهُ سنگيني مي كوبند كه به آن تخماق ميگويند و پس از اينكه خوب كوبيده شد دوباره شفته را به ارتفاع 30 سانتيمتر شروع مي كنند و عمل اول را انجام مي دهند . تكرار اين عمل تا پر شدن پي ادامه دارد .

در ساختمان ها كه معمولاً در گود يا پي كني عمل تراز كردن انجام ميگيرد محل كار در پي كه پيچ و خم زيادي دارد و تراز كردن با شمشه و تراز مشكل مي باشد از تراز شلنگي استفاده مي كنند . بدين ترتيب يك شلنگ چندين متري را پر از آب مي كنند به طوري كه هيچ گونه حباب هوايي در آن نباشد و آن را در پي محل هايي كه بايد تراز گردد به گردش در مي آورند و نقاط معين شده را با هم تراز مي كنند . آب چون در لوله هايي كه به هم ارتباط دارند در يك سطح مي ماند بنابراين چون شلنگ پر از آب مي باشد در هر كجا كه شلنگ را به حركت در آورند آب دو لوله استوانه اي در يك سطح مي باشد بنابراين دو نقطه مزبور با هم تراز مي باشند بشرط آنكه مواظبت كنيم كه شلنگ در وسط بهم گره خوردگي يا پيچش پيدا نكرده باشد تا باعث قطع ارتباط سيال شود كه ديگر نمي توان در تراز بودن آنها مطمئن بود .

تراز كردن گاهي بوسيله دوربين نقشه بر داري (نيو) انجام مي گيرد يعني محلي را در ساختمان تعيين نموده دوربين را در محل تعيين شده نصب مي كنند و با مير ( تخته هاي اندازه گيري ارتفاع در نقشه برداري )  يا ژالون ( چوب هاي نيزه اي يا آهني كه هر 50 سانتيمتر آنرا به رنگهاي سفيد و قرمز رنگ كرده اند كه از پشت دوربين بخوبي ديده بشود ) اندازه گرفته و تراز يابي مي كنند . تراز كردن با دوربين بهترين نوع تراز يابي مي باشد .

در زمين هايي مانند زمين هاي شهر كرمان از آنجايي كه از زمانهاي قبل قنواتي وجود داشته و بتدريج آب آنها خشك شده در زير زمين وجود داشته و بعد از مدتي بدون رعايت مسائل زير سازي درون آنها خاك ريخته اند و براي شهر سازي و خيابان كشي كه سطح خيابان ها را بالا مي آورده اند و به ظاهر در سطح زمين و حتي در عمق هاي 3 تا 4 متري اثري از آنها نيست اگر سازه اي روي اين زمين بنا شود پس از مدتي و بسته به عمق قنات و شرايط جوي مثلاً بعد از آمدن يك باران سازه نشست مي كند و در بسياري از مواقع حتي تا 100 درصد خسارت مي بيند و ديگر قابل استفاده نيست اگر در چنين ساختمان هايي از شفته آهك استفاده شود باعث تثبيت خاك مي شود و بروز نشست در ساختمان جلوگيري مي كند .

پي سازي :

بعد از اينكه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي كه در پي بكار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يكديگر به اندازه اي باشد كه بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل كند و فشار را يكنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي كه در پي بكار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .

پي سازي را با چند نوع مصالح انجام مي دهند مصالحي كه در پي بكار مي رود عبارتند از شفته آهكي ، پي سازي با سنگ ، پي سازي با بتن ، پي سازي با بتن مسلح .

پي سازي با سنگ :

پس از اينكه عمل پي كني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي كه روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار 30 سانتيمتر پهن تر مي باشد كه ديواري را رد وسط آن بنا مي كنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهك چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي كنند اول كف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يكديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميكنند (غوطه اي) به طوري كه هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن كردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي كند .

پي سازي با بتن :

پس از اينكه كار پي كني به پايان رسيد كف پي را به اندازه تقريبي 10 سانتيمتر بتن كم سيمان بنام بتن مِگر مي ريزند كه سطح خاك و بتن اصلي را از هم جدا كند روي بتن مگر قالب بندي داخل پي را با تخته انجام ميدهند همانطور كه در بالا گفته شد عمل قالب بندي وسيع تر از سطح زير ديوار نقشه انجام ميگيرد تمام قالب ها كه آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب مي كوبند و يا با ويبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با ميله هاي گرد آرماتور بندي و بعد از آهن بندي داخل قالب را با بتن پر ميكنند .

بتن ريزي در پي و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پي براي ساختمان هاي بزرگ قابليت تحمل فشار هر گونه را ميتواند داشته باشد و بصورت كلافي بهم پيوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمين منتقل مي كند و از شكست و ترك هاي احتمالي جلو گيري بعمل مي آورد .

پي سازي و پي كني با هم :

در بعضي مواقع ممكن است زمين سست بوده و پي كني بطور يكدفعه نتواند انجام پذيرد و اگر بخواهيم داخل تمام پي ها را قالب بندي كنيم مقرون به صرفه نباشد در اين موقع قسمتي از پي را كنده و با تخته و چوب قالب بندي نموده شفته ريزي مي كنيم پس از اينكه شفته كمي خود را گرفت يعني آب آن تبخير و يا در زمين فرو رفت و دونم شد پي كني قسمت بعدي را شروع نموده و با همان تخته ها ، قالب بندي مي كنيم بطوريكه شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته بعد خودگيري خود را انجام داده و بچسبد  اين نوع پي سازي معمولاً در زمين هاي نرم و باتلاقي ، خاك دستي و ماسه آبدار عمل ميگردد .

پي كني در زمين هاي سست :

در زمين هاي سست و خاك دستي اگر بخواهيم ساختماني بنا كنيم بايد اول محل پي ها را به زمين سفت رسانيده و پس از اطمينان كامل ساختمان را بنا نماييم زيرا ساختمان كه روي اين زمين ها مطابق معمول و يا در زمين سست بنا گردد . پس از چندي يا در همان موقع ساخته شدن باعث ترك ها و خرابي ساختمان ميگردد . بنابراين شفته ريزي از روي زمين سفت بايد انجام گيرد و براي اينكار بشرح زير عمل مي نمائيم :

پي كني در زمين هاي خاك دستي و سست :

پس از پياده كردن اصل نقشه روي زمين محل پي هاي اصلي و يا در تقاطع پي ها كه فشار پايه ها روي آن مي باشد چاه هائي حفر ميشود ، عمق اين چاهها به قدري مي باشد تا به زمين سفت و سخت برسد بعداً محل چاه ها را با شفته آهكي پر كرده و پس از پر كردن چاه ها و خودگيري شفته ، پي ها را به طريقه معمول روي شفته چاه ها شفته ريزي ميكنند ، شفته ها به صورت كلافي مي باشند كه زير آنها را تعدادي از ستون هاي شفته اي نگهداري ميكند و از فرو ريختن آن جلوگيري مي نمايند البته بايد سعي كرد كه فاصله ستون هاي شفته اي نبايد بيش از سه متر طول باشد .

خاصيت چاه ها بدين طريق مي باشد كه شفته پس از خودگيري مانند ستونهايي است كه زير زمين بنا شده است و شفته روي آن مانند كلافي پايه را به يكديگر متصل مي كنند براي مقاومت بيشتر در ساختمان پس از اينكه آجر كاري پايه ها را شروع نموديم ما بين پايه ها را مطابق شكل  با قوسهايي به يكديگر متصل ميكنند تا پايه ها عمل فشار به اطراف خود را خنثي نموده و فشار خود را در محل اصلي خود يعني در محلي كه شفته ريزي آن به زمين بِكر رسيده متصل ميكند .

گاهي اتفاق مي افتد كه در ساختمان در محل بناي يكي از پايه ها چاه هاي قديمي وجود دارد و بقيه زمين سخت بوده و مقاومت به حد كافي براي ساختن ساختمان روي آنرا دارد براي اينكه براحتي بتوان پايه را در محل خود ساخت و محل آن را تغيير نداد چاه را پس از لاي روبي (پاك كردن ) با شفته آهك پر مينماييم موقعيكه شفته خودگيري خود را انجام داد روي آنرا يك قوس آجري ساخته و در محل انتهاي كمان پايه را بنا ميكنيم كه فشار ديوار با اطراف چاه منتقل گردد .

در بعضي مواقع چاه كني در اين گونه زمين ها خطرناك مي باشد . زيرا زمين ريزش دارد و به كارگر صدمه وارد مياورد و در موقع كار ممكن است او را خفه كند براي جلوگيري از ريزش زمين بايد از پلاكهاي بتني يا سفالي كه در اصطلاح به آنها گَوَل (در شهرستانها گوم و غيره ) مينامند استفاده شود گَوَل هاي بتني يك تكه و دو تكه اي و گول هاي سفالي يك تكه ميباشد . گول هاي بتني را بوسيله قالب مي سازند و گول هاي سفالي بوسيله دست و گل رس ساخته شده و در كوره هاي آجري آن را مي پزند تا بشكل سفالي در آيد از اين گول ها در قنات ها نيز استفاده ميشود .

طريقه عمل :

مقداري از زمين كه بصورت چاه كنده شده گول را بشكل استوانه اي ساخته ميباشد داخل محل كنده شده نصب و عمل كندن را ادامه ميدهند در اين موقع دو حالت وجود دارد يا اينكه گول اولي كه زير آن در اثر كندن خالي شده براحتي پايين رفته گول دوم را نصب ميكنيم يا اينكه گول اول در محل خود با فشار خاك كه به اطراف آن آمده تنگ مي افتد و نمي تواند محل خود را تغيير و يا پايين تر برود در اين موقع از گول هاي دو تكه اي استفاده مينماييم نيمي را در محل خود نصب و جاي آنرا محكم نموده و نصفه دوم را پس از كندن محل آن نصب مي نماييم و عمل پي كني را بدين طريق ادامه ميدهيم .

پي كني در زمين هاي سست مانند خندق هائي كه خاك دستي در آنها ريخته شده است و مرور زمان هم اثري براي محكم شدن آن ندارد و يا زمين هاي باتلاقي و غيره ضروري مي باشد .

زمين هائي كه قسمت خاك ريزي شده در آنها به ارتفاع كم مي باشد و يا باتلاقي بودن آن به عمق زيادي نرسد ميتوان در اين قبيل زمين ها پي كني عمقي انجام داد و براي جلوگيري از ريزش خاك آنرا با تخته و چوب قالب بندي نموده تا به زمين سخت برسد .

البته قالب بندي در اينگونه زمين ها خالي از اشكال نمي باشد بايد با منتهاي دقت انجام گيرد پس از انجام كار قالب بندي شفته ريزي شروع ميشود و چون تخته هاي قالب در طول قرار دارد ميتوان پس از شفته ريزي تخته دوم را شروع كرد به همين منوال تمام پي ها را ميتوان شفته ريزي كرد بدون اينكه تكه اي و يا تخته اي از قالب زير شفته بماند .

بررسی كیفیت آسفالت قیری و ارائه روش بتن غلطكی زود سخت شونده RCCP در ایران ( مقالات )

مقدمه
ازجمله مشكلات اساسی معابر سواره رو خیابانها و شبكه‌های بزرگراهی و محوطه‌های صنعتی در كشور ما تخریب و تعویض‌های متوالی آسفالت مي‌باشد كه در كنار تحمیل خسارات میلیاردی به اقتصاد ملی، ضریب ایمنی جاده‌ها و خیابانهای كشور را نیز به شدت كاهش داده است و البته خسارات فراوانی نیز به خودروها وارد مي‌كند به نحوی كه این وضعیت مورد اعتراض 100 درصد صاحبان اتومبیل‌ها و رانندگان مي‌باشد! اعتراض كه تكنولوژی فعلی ساخت معابر قادر به پاسخگویی و رفع این معضل نیست و نیازمند تغییر ساختاری و تكنیكی طراحی و ساخت معابر سواره رو و ترافیكی مي‌باشد. از طرفی معضل زیست محیطی استفاده از مواد فعلی و هیدروكربن‌ها در تركیب آسفالت قیری در كنار پائین بودن قابلیت‌ها و آسفالت‌ قیری برای احراز بسیاری از مشخصات فنی مورد لزوم در معابر ترافیكی بالاخص دوام و پایداری در برابر تغییرات جوی و سیكل‌های یخبندان، گزینه‌ رویه‌های بتنی RCCP را پیش رو قرار داده است.

2ـ معایب آسفالت قیری
آسفالت قیری كه در مقابل فشارهای فیزیكی مقاومت چندانی ندارد، این مقاومت در مرغوبترین آسفالت قیری ایران معادل 85ـ75 كیلوگرم بر سانتیمتر مربع است. و در برابر تغییرات جوی و تغییر دما تغییر شكل مي‌دهد و عمر مفید كوتاهی دارد.

2ـ1ـ آلودگی هوا و محیط زیست
برای تهیه آسفالت قیری به چیزی حدود 140 درجه سانتیگراد دما نیاز هست و در نتیجه برای تولید این نوع آسفالت مقادیر قابل توجهی سوخت به مصرف مي‌رسد و مي‌توان گفت به لحاظ زیست محیطی، اقتصادی و خصوصاً آلودگی هوا در كلان شهرها بسیار نامناسب است.

2ـ 2ـ عدم سازگاری با شرایط آب و هوایی
بخش قابل توجهی از افت كیفیت آسفالت‌های قیری در عبور از فصل سرما و یخبندان اتفاق مي‌افتد و عواملی از قبیل پدیده جذب آب و یخ زدگی و آب شدگی، نفوذ آب به لایه‌های زیرین و یا استفاده از نمك برای یخ‌زدائی از جمله عوامل اصلی، تخریب آسفالتهای قیری در عبور از فصل سرما مي‌باشد.
در مناطق گرمسیر با مشكل تغییر شكل آسفالت قیری مواجه هستیم.

2ـ3ـ عدم دوام در برابر مواد شیمیایی
آسفالت قیری در برابر مواد نفتی مانند گازوئیل، نفت، بنزین و اسیدهایی كه در محوطه‌های صنعتی وجود دارند تخریب مي‌شوند.

2ـ4ـ استفاده از قیر نامناسب
قیر مورد مصرف در راه‌سازی به طور مستقیم در مقابل عوامل جوی بوده و باید ضربه‌های ناشی از حركت وسایل نقلیه را تحمل نماید [1]

3ـ خواص بتن غلطكی
به طور كلی خواص بتن غلطكی سخت شونده بستگی به دانه‌بندی،‌ جنس و شكل سنگدانه‌ها، و مواد سیمانی، نحوه ساخت مخلوط، درصد تراكم و كنترل اجرا دارد. مزیت این روش ساخت بتن، هزینه كمتر از انواع دیگر بتن و سرعت اجرایی بسیار زیاد آن بوده و در عین حال دارای خواص مكانیكی مورد نیاز بتن معمولی نیز مي‌‌باشد. [2] عموماً بتن غلطكی را بتنی سفت با اسلامپ صفر تعریف مي‌كنند. [3]
 

3ـ1ـ كاربرد رویه بتنی RCCP زود سخت شونده
دامنه كاربرد بسیار وسیع در ساخت جاده‌ها و خیابانهای اصلی و فرعی، آزاد راه‌ها، باند پرواز، آشیانه هواپیما، كف سالن‌های صنعتی، محوطه‌های صنعتی و انبارها، باراندازها، جاده معادن، پیاده روها، ورزشگاه‌ها، پیست اتومبیل‌رانی، كف نمایشگاه‌های صنعتی و تجاری، محوطه‌های تجاری، بنادر اسكله‌ها، دامداري‌ها، سردخانه‌ها، جاده‌های شیب‌دار، لوپ‌ها، میادین، دورها، پلها، كف ترمینال‌ها، ایستگاه‌های اتوبوس‌ و كامیون (گاراژ)‌ را مي‌توان نام برد.

3ـ2ـ مقاومت رویه بتنی RCCP زود سخت شونده
مقاومت فشاری با نسبت آب به سیمان پایین و صفر بودن اسلامپ از 150 تا 300 كیلوگرم بر سانتي‌متر مربع كه در شرایط عمل آوری و با مرغوبترین مصالح به دست آمده است كه تحمل بارهای سنگین ترافیكی به ویژه در محل شیبها، دورها، بارهای ترافیكی و ایستگاه‌های سنگین را به راحتی تحمل مي‌كند.

3ـ3ـ صلبیت
صلب بودن و عدم تغییر شكل در برابر بارهای وارده و ضربات ناشی از سقوط اجسام سخت.

3ـ4ـ سازگاری با شرایط آب و هوایی
دوام بلندمدت نسبت به آسفالت قیری در مناطق گرمسیر و معتدل با توجه به اینكه در برابر افزایش دما مقاوم بوده و هیچگونه تغییر شكلی در آنها ایجاد نمي‌شود. در مناطق سردسیر رویه بتنی (RCCP) به خاطر جذب آب پایین و مقاوم بودن در برابر سیكل‌های یخبندان در مواجه با آسیبهای احتمالی ایمن و مقاوم است.

3ـ5ـ اجرا و بهره‌برداری زود هنگام
سرعت بالای اجرا و سهولت نگهداری و قابلیت بهره‌برداری زود هنگام حتی در مواقع اضطرار (دوازده ساعت پس از اجرا).

 

3ـ6ـ سازگاری با محیط زیست
رویه بتنی RCCP به خاطر نفوذناپذیری مواد متشكله آن به بافت مصالح و طبیعت، به عنوان رویه سازگار هیچگونه مشكل زیست محیطی در محدوده كاربردی خود ندارند. و تا پایان دوره دوام مواد و مصالح متشكله آن به عنوان بخشی از طبیعت تعریف مي‌شود. رنگ خاكستری و خنثی RCCP، ضریب جذب دمای مناسبی دارد و این به خاصیت پایین آوردن دمای محیط كمك مي‌كند.

3ـ7ـ گزارش فنی بتن توانمند زود سخت شونده RCCP
پس از انجام مطالعات اولیه، بررسی و ارزیابی قابلیت‌های مصالح موجود در كشور در نهایت طرحی مناسب با كشورمان تهیه و تدوین شد كه در ابتدای سال 1384 به ثمر نشست نتایج آزمایشهای ما كه پس از طی 28 روز با عنوان دوره بلوغ بتن انجام شد، نشان داد كه همه چیز براساس پیش‌بینی ما و مطابق با محاسبات و طراحي‌های اولیه جواب داده است كه مي‌توان به نمونة‌ اجرا شده در هشتگرد اشاره كرد.

4ـ نتیجه‌گیری
پس از ذكر معایب آسفالت قیری و مزایای بتن غلطكی لازم است بدانیم كه اولین گام‌ها برای جایگزینی برداشته شده و نمونه‌ای برای ارزیابی و استناد اتفاق افتاده است. بیش از 40 سال است كه شیوه تولید، استفاده و مزایای بتن غلطكی در دانشگاه‌های ما تدریس مي‌شود، نیروی متخصص و آگاه در این باره در كشور تربیت شده است و همه شرایط و امكانات فراهم است، اما هم چنان از آسفالت قیری استفاده مي‌شود.

5ـ منابع
[1] سیاوش كواری« مصالح ساختمانی انتشارات دانش و فن » 1379
[2]. Acl Committee Report 210R-93, Erosion of Concrete in Hydraulic Structures.
[3] Acl Committee Report 201.2R-92, Guide to Durable Concrete.

علی میر علیجانی، دانشجوی كارشناسی ساختمان، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی

ماكان اسماعیلی، دانشجوی مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف

رضا فتوره‌چی، دانشجوی مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف